Grypa żołądkowa, powszechnie znana jako jelitówka czy grypa jelitowa, jest to ostra biegunka infekcyjna. Szczyt zachorowań przypada na miesiące zimowo-wiosenne. Jej objawy to m.in. bóle brzucha, gorączka i wymioty. Tzw. jelitówkę wywołują norowirusy i rotawirusy. Choć nie stanowi zwykle poważnego zagrożenia dla zdrowia, objawy zakażenia norowirusem lub rotawirusem mogą być uciążliwe i czasami prowadzić do poważnego odwodnienia.
Norowirusy i rotawirusy
wywołują zakażenia o podobnych objawach , choć należą do dwóch różnych rodzin wirusów. Norowirusy należą do rodziny Caliciviridae, natomiast rotawirusy – do rodziny Reoviridae. Jedną z głównych różnic między nimi jest struktura wirusa: norowirusy są jednoniciowe, podczas gdy rotawirusy są dwuniciowe. są częstszą przyczyną zakażeń u dzieci, szczególnie w krajach rozwijających się, podczas gdy bardziej rozpowszechniły się . Objawy zakażenia oboma wirusami są podobne.
Norowirusy są bardzo zaraźliwe i mogą rozprzestrzeniać się drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt z zakażonymi osobami lub poprzez spożycie skażonych pokarmów czy wody. Norowirus i rotawirus powodują infekcję przewodu pokarmowego, która jest odpowiedzialna za liczne przypadki zachorowań na całym świecie.
Lawinowy wzrost zachorowań
Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB wynika, że "jelitówki" to bardzo popularne zimą zakażenie. W samym tylko grudniu przybyło blisko 3600 wirusowych zakażeń jelitowych. W przypadku tych wywołanych przez norowirusy wzrost sięgnął prawie 1200 przypadków. W 2024 r. było ponad 41 tys. wirusowych zakażeń jelitowych, czyli niemal dwa razy więcej niż rok wcześniej. Za ponad 10 tysięcy przypadków odpowiadały norowirusy, które, choć atakują przez cały rok, w zimie mają do tego wyjątkowo dobre warunki.
W przeciwdziałaniu zarówno zakażeniom norowirusami, jak i rotawirusami kluczową rolę odgrywają higiena osobista oraz odpowiednie praktyki sanitarno-epidemiologiczne.
Lekarze podkreślają, że oficjalne statystyki, dotyczące zachorowań na "jelitówkę" nie są miarodajne, ponieważ nie wszyscy chorzy zwracają się po poradę lekarską. Wielu pacjentów leczy się w domu na własną rękę.
Objawy tzw. jelitówki
Główne dolegliwości, wywoływane przez norawirusy oraz rotawirusy to: nudności i wymioty, biegunka, bóle brzucha, bóle głowy, gorączka, ogólne osłabienie. Objawy, choć mogą być gwałtowne, powinny zniknąć po kilku dniach. Najczęściej stoją za tym norowirusy, ale podobne objawy dla układu pokarmowego może wywołać także każdy inny sezonowy wirus.
Niebezpieczne skutki
Ostry przebieg zakażenia z silnymi biegunkami czy wymiotami, może u osób starszych oraz dzieci prowadzić do odwodnienia, a nawet zagrozić życiu. Trzeba więc uważać, by nie przegapić momentu, kiedy należy udać się do lekarza, bo często konieczna jest hospitalizacja.
