Co pokazuje najnowsze badanie?

Duże, długoterminowe badanie przeprowadzone w Szwecji objęło 27 670 osób, które obserwowano przez 25 lat. W tym czasie u 3 208 uczestników rozwinęła się demencja. Analiza wykazała, że u osób w średnim i starszym wieku, które spożywały większe ilości pełnotłustego sera i śmietany, ryzyko demencji było niższe.

Reklama

Najważniejsze wnioski:

  1. Spożywanie ponad 50 g pełnotłustego sera dziennie wiązało się z 13–17% niższym ryzykiem choroby Alzheimera, ale tylko u osób bez genetycznego obciążenia tą chorobą.
  2. Spożycie ponad 20 g pełnotłustej śmietany dziennie było związane z 16–24% niższym ogólnym ryzykiem demencji.
  3. Nie wykazano podobnych zależności dla mleka (niskotłuszczowego ani pełnotłustego), mleka fermentowanego i niefermentowanego ani dla śmietany niskotłuszczowej.

Nabiał a zdrowie serca i mózgu

Wyniki te są szczególnie interesujące w świetle wieloletnich zaleceń zdrowia publicznego, które promują niskotłuszczowe produkty mleczne w celu zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ma to znaczenie, ponieważ choroby serca i demencja dzielą wiele wspólnych czynników ryzyka, takich jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • cukrzyca,
  • otyłość.

Coraz więcej analiz łączących dane z wcześniejszych badań wskazuje, że spożycie sera może wiązać się z niższym ryzykiem chorób serca, a pełnotłusty nabiał nie zawsze zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe, jak wcześniej sądzono.

Co mówią inne badania?

Wyniki badań nad wpływem nabiału na funkcje poznawcze są niejednoznaczne. Zauważono jednak pewne różnice regionalne. Badania prowadzone w populacjach azjatyckich częściej wykazują korzystny wpływ nabiału na zdrowie mózgu, a wiele badań europejskich takich korzyści nie potwierdza. Jednym z możliwych wyjaśnień jest znacznie niższe średnie spożycie nabiału w krajach azjatyckich, gdzie nawet niewielkie ilości mogą działać inaczej niż w populacjach o wysokim spożyciu.

Przykładowo, jedno z badań japońskich wykazało mniejsze ryzyko demencji u osób jedzących ser, ale spożycie było bardzo niskie, a badanie sponsorował producent sera, inne, finansowane ze środków publicznych badanie japońskie nie potwierdziło ochronnego działania sera.

Z kolei w Europie: fińskie badanie obejmujące 2 497 mężczyzn obserwowanych przez 22 lata wykazało, że ser był jedynym produktem spożywczym związanym z 28% niższym ryzykiem demencji, duże badanie brytyjskie (blisko 250 000 uczestników) wskazało, że regularne spożycie ryb, codzienne jedzenie owoców oraz ser raz w tygodniu wiązały się z mniejszym ryzykiem demencji.

Reklama

Ograniczenia badań

Należy podkreślić, że większość badań żywieniowych opiera się na samodzielnych deklaracjach uczestników, co może prowadzić do błędów. Pogarszająca się pamięć może wpływać zarówno na nawyki żywieniowe, jak i na dokładność ich raportowania. Autorzy szwedzkiego badania zastosowali dodatkowe metody analityczne, aby ograniczyć to ryzyko, jednak nie eliminuje to wszystkich wątpliwości.

Co to oznacza w praktyce?

Obecne dane nie są podstawą do jednoznacznych zaleceń, aby zwiększać spożycie pełnotłustych produktów mlecznych w celu zapobiegania demencji. Wyniki sugerują jednak, że demonizowanie pełnotłustego nabiału może być nieuzasadnione, a kluczowe znaczenie ma całościowy model żywienia, a nie pojedynczy produkt. Jak podkreśla autorka analizy, prof. Eef Hogervorst z Loughborough University, potrzebne są dalsze, dobrze zaprojektowane badania, zanim będzie można formułować konkretne rekomendacje kliniczne.

Wniosek: pełnotłusty ser i śmietana mogą być elementem zbilansowanej diety, ale nie zastąpią innych, udowodnionych działań profilaktycznych, takich jak aktywność fizyczna, kontrola ciśnienia tętniczego i zdrowa dieta ogólna.

Źródło: Uniwersytet Loughborough