Jak działa insulina i skąd bierze się większe zapotrzebowanie?

Insulina to hormon umożliwiający transport glukozy z krwi do komórek mięśni i wątroby, gdzie jest wykorzystywana jako źródło energii. Osoby z cukrzycą typu 1 muszą ją przyjmować, ponieważ ich organizm nie produkuje jej w wystarczającej ilości.

Reklama

U części pacjentów rozwija się dodatkowo insulinooporność — stan, w którym komórki słabiej reagują na insulinę, a poziom glukozy we krwi pozostaje podwyższony. Jednym z czynników wpływających na insulinooporność jest wysoka zawartość tłuszczu w diecie, która może utrudniać przenikanie glukozy do komórek.

Wyniki badania

Nowa publikacja stanowi wtórną analizę badania z 2024 roku, w którym porównano dwie strategie żywieniowe u osób z cukrzycą typu 1:

  • niskotłuszczową dietę wegańską (bez limitów kalorycznych),
  • dietę z kontrolą wielkości porcji.

W grupie stosującej dietę wegańską:

  • całkowita dzienna dawka insuliny zmniejszyła się o 28% (średnio o 12,1 jednostki),
  • koszty insuliny spadły o 27%.

W grupie stosującej dietę z kontrolą porcji nie odnotowano istotnych zmian. Zdaniem autorów spadek zapotrzebowania na insulinę najprawdopodobniej wynikał z poprawy wrażliwości tkanek na insulinę.

Dodatkowe korzyści zdrowotne

W pierwotnym badaniu z 2024 roku wykazano również, że dieta wegańska była związana z:

  • średnią redukcją masy ciała o ok. 5 kg,
  • lepszą kontrolą glikemii,
  • poprawą wrażliwości na insulinę,
  • obniżeniem poziomu cholesterolu,
  • poprawą funkcji nerek.

Znaczenie ekonomiczne i kliniczne

Autorzy podkreślają, że wyniki mają szczególne znaczenie w kontekście rosnących kosztów leczenia insuliną. W Stanach Zjednoczonych wydatki na insulinę w ciągu ostatniej dekady potroiły się, osiągając 22,3 mld dolarów w 2022 roku, a realna cena leku wzrosła o 24% w latach 2017–2022.

„W miarę wzrostu cen insuliny osoby z cukrzycą typu 1 powinny rozważyć niskotłuszczową dietę wegańską, która może poprawić wrażliwość na insulinę i zmniejszyć jej zapotrzebowanie, potencjalnie przynosząc znaczące oszczędności” — podkreśla dr Hana Kahleova, główna autorka badania.

Wnioski dla praktyki

Choć wyniki są obiecujące, zmiana sposobu żywienia u osób z cukrzycą typu 1 powinna być zawsze konsultowana z lekarzem lub dietetykiem klinicznym. Modyfikacja diety może wpływać na zapotrzebowanie na insulinę i wymagać odpowiedniego monitorowania glikemii oraz dostosowania leczenia.

Źródło: Physicians Committee for Responsible Medicine, BMC Nutrition.