Jak działa insulina i skąd bierze się większe zapotrzebowanie?
Insulina to hormon umożliwiający transport glukozy z krwi do komórek mięśni i wątroby, gdzie jest wykorzystywana jako źródło energii. Osoby z cukrzycą typu 1 muszą ją przyjmować, ponieważ ich organizm nie produkuje jej w wystarczającej ilości.
U części pacjentów rozwija się dodatkowo insulinooporność — stan, w którym komórki słabiej reagują na insulinę, a poziom glukozy we krwi pozostaje podwyższony. Jednym z czynników wpływających na insulinooporność jest wysoka zawartość tłuszczu w diecie, która może utrudniać przenikanie glukozy do komórek.
Wyniki badania
Nowa publikacja stanowi wtórną analizę badania z 2024 roku, w którym porównano dwie strategie żywieniowe u osób z cukrzycą typu 1:
- niskotłuszczową dietę wegańską (bez limitów kalorycznych),
- dietę z kontrolą wielkości porcji.
W grupie stosującej dietę wegańską:
- całkowita dzienna dawka insuliny zmniejszyła się o 28% (średnio o 12,1 jednostki),
- koszty insuliny spadły o 27%.
W grupie stosującej dietę z kontrolą porcji nie odnotowano istotnych zmian. Zdaniem autorów spadek zapotrzebowania na insulinę najprawdopodobniej wynikał z poprawy wrażliwości tkanek na insulinę.
Dodatkowe korzyści zdrowotne
W pierwotnym badaniu z 2024 roku wykazano również, że dieta wegańska była związana z:
- średnią redukcją masy ciała o ok. 5 kg,
- lepszą kontrolą glikemii,
- poprawą wrażliwości na insulinę,
- obniżeniem poziomu cholesterolu,
- poprawą funkcji nerek.
Znaczenie ekonomiczne i kliniczne
Autorzy podkreślają, że wyniki mają szczególne znaczenie w kontekście rosnących kosztów leczenia insuliną. W Stanach Zjednoczonych wydatki na insulinę w ciągu ostatniej dekady potroiły się, osiągając 22,3 mld dolarów w 2022 roku, a realna cena leku wzrosła o 24% w latach 2017–2022.
„W miarę wzrostu cen insuliny osoby z cukrzycą typu 1 powinny rozważyć niskotłuszczową dietę wegańską, która może poprawić wrażliwość na insulinę i zmniejszyć jej zapotrzebowanie, potencjalnie przynosząc znaczące oszczędności” — podkreśla dr Hana Kahleova, główna autorka badania.
Wnioski dla praktyki
Choć wyniki są obiecujące, zmiana sposobu żywienia u osób z cukrzycą typu 1 powinna być zawsze konsultowana z lekarzem lub dietetykiem klinicznym. Modyfikacja diety może wpływać na zapotrzebowanie na insulinę i wymagać odpowiedniego monitorowania glikemii oraz dostosowania leczenia.
Źródło: Physicians Committee for Responsible Medicine, BMC Nutrition.
