Badanie naukowe: post przerywany bez redukcji kalorii pod lupą
Zespół badawczy z German Institute of Human Nutrition Potsdam-Rehbruecke (DIfE) oraz Charité – Universitätsmedizin Berlin przeanalizował, czy skrócenie dziennego czasu jedzenia przy niezmienionej podaży kalorii wpływa na zdrowie metaboliczne. Wyniki badania ChronoFast opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Science Translational Medicine.
Badanie objęło 31 kobiet z nadwagą lub otyłością i miało randomizowany, krzyżowy charakter. Uczestniczki przez dwa tygodnie jadły: wcześnie – między 8:00 a 16:00 (eTRE) i późno – między 13:00 a 21:00 (lTRE)
W obu wariantach kaloryczność i skład diety były niemal identyczne.
Parametry metaboliczne i insulinooporność – co dokładnie oceniano?
Podczas badania dokładnie monitorowano wrażliwość na insulinę, poziomy glukozy i lipidów we krwi, markery zapalne, 24-godzinny profil glikemii (ciągłe monitorowanie glukozy), aktywność fizyczną, a także funkcjonowanie wewnętrznego zegara biologicznego w komórkach krwi.
Rytm dobowy, zegar biologiczny i pory jedzenia
Organizm człowieka funkcjonuje zgodnie z rytmem okołodobowym, który reguluje m.in. sen, gospodarkę hormonalną i metabolizm. Każda komórka posiada własny „zegar”, reagujący na światło, aktywność fizyczną i pory spożywania posiłków.
W badaniu ChronoFast wykazano, że TRE (jedzenie ograniczone czasowo) nie poprawił wrażliwości na insulinę ani innych kluczowych parametrów metabolicznych po 2 tygodniach, wpłynął natomiast na zegar biologiczny – u osób jedzących później (lTRE) rytm dobowy był przesunięty średnio o ok. 40 minut, a sen rozpoczynał się i kończył później. Oznacza to, że czas jedzenia działa jak sygnał regulujący rytm biologiczny, podobnie jak światło dzienne.
Post przerywany a metabolizm – dlaczego wcześniejsze badania mogły wprowadzać w błąd?
Autorzy badania podkreślają, że korzyści obserwowane we wcześniejszych pracach nad TRE prawdopodobnie wynikały z niezamierzonego ograniczenia kalorii, a nie z samego skrócenia okna żywieniowego. Jeśli celem jest redukcja masy ciała lub poprawa metabolizmu, kluczowe znaczenie ma ujemny bilans energetyczny, a nie wyłącznie pora jedzenia.
Post przerywany, chronotyp i redukcja kalorii – co jest naprawdę kluczowe?
Naukowcy wskazują, że przyszłe badania powinny odpowiedzieć na pytania, czy połączenie TRE z kontrolowaną redukcją kalorii daje dodatkowe korzyści, czy pora jedzenia ma znaczenie u osób o różnych chronotypach („skowronki” vs „sowy”) i jaką rolę odgrywają czynniki genetyczne.
Znaczenie kliniczne: post przerywany w leczeniu otyłości i zaburzeń metabolicznych
Jedzenie ograniczone czasowo bez redukcji kalorii nie poprawia istotnie parametrów metabolicznych w krótkim okresie.
TRE wpływa na rytm dobowy i sen, co może mieć znaczenie w dłuższej perspektywie.
W terapii nadwagi, otyłości i zaburzeń metabolicznych bilans energetyczny pozostaje kluczowy.
Źródło: Deutsche Zentrum für Diabetesforschung
