Ponad 100 darmowych badań na NFZ w 2025 r. Sprawdź, co może zlecić lekarz rodzinny [LISTA]

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), zwany potocznie lekarzem rodzinnym, pełni istotną rolę w systemie ochrony zdrowia w Polsce. To do niego zgłaszają się pacjenci z pierwszymi objawami chorób, które często wymagają dodatkowej diagnostyki. Podstawą do uzyskania skierowania na badania diagnostyczne jest wywiad medyczny oraz analiza zgłaszanych dolegliwości. W ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia lekarze POZ mogą zlecać wiele różnych badań, od prostych analiz krwi po bardziej zaawansowane badania obrazowe.

Jak uzyskać skierowanie na badania od lekarza rodzinnego?

Skierowanie na badania diagnostyczne wydawane jest przez lekarza POZ po przeprowadzeniu wstępnej diagnozy. Kluczowe jest, aby pacjent przedstawił wszystkie objawy i udzielił lekarzowi wyczerpujących informacji na temat swojego stanu zdrowia. Jeśli lekarz uzna, że dla dobra pacjenta potrzebna jest bardziej szczegółowa diagnostyka, wówczas zleci dodatkowe badania.

Aby uzyskać skierowanie:

1. Zgłoś się do lekarza POZ z opisem dolegliwości.
2. Przejdź podstawowe badanie lekarskie oraz wywiad.
3. Oczekuj decyzji lekarza o konieczności wykonania badań.
4. Skorzystaj z badań w placówce mającej kontrakt z NFZ – skierowanie wystawiane jest w formie elektronicznej.

Pamiętajmy, że lekarz rodzinny nie może wystawić skierowania „na życzenie” pacjenta – każde badanie musi być uzasadnione wskazaniami medycznymi. Warto też dodać, że bezpłatne badanie wykonamy wyłącznie u lekarza, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Badania od lekarza rodzinnego. Limity skierowań w 2025 roku

W 2025 roku lekarze rodzinni w Polsce mogą zlecać pacjentom szeroki zakres badań diagnostycznych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Jednak dla niektórych z nich obowiązują określone limity, które mają na celu racjonalizację wydatków i zapewnienie efektywnego wykorzystania środków publicznych.

Badania od lekarza POZ objęte limitami

Do badań diagnostycznych zlecanych przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, dla których ustalono miesięczne limity na 10 tysięcy pacjentów objętych opieką, należą m.in.:

• Ferrytyna: 30 badań
• Witamina B12: 20 badań
• Antygen H. pylori w kale: 15 badań
• Przeciwciała anty-HCV: 10 badań.

Limity te zostały wprowadzone, aby kontrolować koszty i zapewnić dostępność badań dla pacjentów najbardziej ich potrzebujących. NFZ okresowo monitoruje wydatki i może wprowadzać dodatkowe ograniczenia, jeśli budżet jest nadmiernie wykorzystywany.

Procedura w przypadku przekroczenia limitu

Jeśli lekarz POZ uzna za konieczne zlecenie większej liczby badań niż przewidują to ustalone limity, może napotkać ograniczenia wynikające z umów zawartych z NFZ. Przekroczenie tych limitów może skutkować brakiem refundacji kosztów dodatkowych badań przez NFZ, co oznacza, że placówka medyczna musiałaby pokryć te koszty z własnych środków. W praktyce może to prowadzić do sytuacji, w której lekarz będzie zmuszony skierować pacjenta do specjalisty w celu dalszej diagnostyki, jeśli uzna to za niezbędne. W niektórych sytuacjach, zwłaszcza gdy stan zdrowia pacjenta tego wymaga, limity mogą być elastycznie stosowane. W takich przypadkach decyzja należy do lekarza, który musi odpowiednio uzasadnić skierowanie.

Darmowe badania od lekarza rodzinnego [LISTA]

Lekarz POZ może wystawić skierowanie na szeroki zakres badań diagnostycznych. Obejmuje to zarówno podstawowe analizy, jak i bardziej zaawansowane badania. Wśród badań, które wykonamy na NFZ są:

• Badania hematologiczne
• Badania biochemiczne i immunochemiczne
• Badania moczu
• Badania kału
• Badania układu krzepnięcia
• Badania mikrobiologiczne
• Diagnostyka ultrasonograficzna
• Zdjęcia radiologiczne
• Badania wykonywane w ramach budżetu powierzonego diagnostycznego
• Badania wykonywane w ramach budżetu powierzonego opieki koordynowanej
• Badania specjalistyczne wykonywane w dowolnych placówkach z umową NFZ.

Poniżej zamieszczamy pełną listę badań, na które może skierować nas lekarz rodzinny.

Lista badań od lekarza POZ

1. morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi
2. morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi
3. retikulocyty
4. odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
5. sód
6. potas
7. wapń zjonizowany
8. żelazo
9. żelazo – całkowita zdolność wiązania (TIBC)
10. stężenie transferryny
11. stężenie hemoglobiny glikowanej (HbAlc)
12. mocznik
13. kreatynina
14. glukoza
15. test obciążenia glukozą
16. białko całkowite
17. proteinogram
18. albumina
19. białko C-reaktywne (CRP)
20. kwas moczowy
21. cholesterol całkowity
22. cholesterol-HDL
23. cholesterol-LDL
24. trójglicerydy (TG)
25. bilirubina całkowita
26. bilirubina bezpośrednia
27. fosfataza alkaliczna (ALP)
28. aminotransferaza asparaginianowa (AST)
29. aminotransferaza alaninowa (ALT)
30. gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP)
31. amylaza
32. kinaza kreatynowa (CK)
33. fosfataza kwaśna całkowita (ACP)
34. czynnik reumatoidalny (RF)
35. miano antystreptolizyn O (ASO)
36. hormon tyreotropowy (TSH)
37. antygen HBs-AgHBs
38. VDRL
39. FT3
40. FT4
41. PSA – Antygen swoisty dla stercza całkowity.
42. ogólne badanie moczu z oceną właściwości fizycznych, chemicznych oraz oceną mikroskopową osadu
43. ilościowe oznaczanie białka
44. ilościowe oznaczanie glukozy
45. ilościowe oznaczanie wapnia
46. ilościowe oznaczanie amylazy.
47. badanie ogólne
48. pasożyty
49. krew utajona – metodą immunochemiczną.
50. wskaźnik protrombinowy (INR)
51. czas kaolinowo-kefalinowy (APTT)
52. fibrynogen.
53. posiew moczu z antybiogramem
54. posiew wymazu z gardła z antybiogramem
55. posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella.
56. test antygenowy SARS-CoV-2 uzyskiwany za pomocą Systemu Dystrybucji Szczepionek (SDS)
57. badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku.
58. USG tarczycy i przytarczyc
59. USG ślinianek
60. USG nerek, moczowodów, pęcherza moczowego
61. USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym wstępnej oceny gruczołu krokowego
62. USG obwodowych węzłów chłonnych.
63. zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej
64. w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy – w projekcji AP i bocznej
65. zdjęcie czaszki
66. zdjęcie zatok
67. zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
68. ferrytyna
69. witamina B12
70. kwas foliowy
71. anty CCP
72. CRP szybki test ilościowy (populacja do ukończenia 6. roku życia)
73. przeciwciała anty-HCV
74. Immunoglobuliny E całkowite (IgE)
75. wziewne: leszczyna, olcha, brzoza, trawy, żyto, bylica, roztocza kurzu domowego, pies, kot, altenaria
76. pokarmowe: mleko, jaja, pszenica, soja, orzechy ziemne, orzechy laskowe, ryby, owoce morza - skorupiaki, marchew, jabłko
77. antygen H. pylori w kale - test kasetkowy
78. antygen H. pylori w kale - test laboratoryjny
79. strep-test
80. BNP (NT-pro-BNP)
81. albuminuria (stężenie albumin w moczu)
82. UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu)
83. antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
84. antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH)
85. antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie)
86. EKG wysiłkowe (próba wysiłkowa EKG)
87. Holter EKG 24 godz. (24-godzinna rejestracja EKG)
88. Holter EKG 48 godz. (48-godzinna rejestracja EKG)
89. Holter EKG 72 godz. (72-godzinna rejestracja EKG)
90. Holter RR (24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego)
91. USG Doppler tętnic szyjnych
92. USG Doppler naczyń kończyn dolnych
93. ECHO serca przezklatkowe
94. spirometria
95. spirometria z próbą rozkurczową
96. biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana do 2 procedur (u dorosłych)
97. biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana (u dorosłych) co najmniej 3 procedur
98. tomografia komputerowa tętnic wieńcowych - przy wskazaniu do diagnostyki choroby niedokrwiennej serca

Badania specjalistyczne, które wykonamy w dowolnej placówce, która ma umowę z NFZ.

• gastroskopia
• kolonoskopia
• tomografia komputerowa płuc.

Dlaczego warto korzystać z badań diagnostycznych?

Lekarz rodzinny odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i kierowaniu pacjentów na badania w ramach NFZ. Choć system przewiduje limity na niektóre badania, pacjenci mają dostęp do szerokiego zakresu świadczeń bezpłatnie, pod warunkiem opłacania składki zdrowotnej. Regularna diagnostyka to klucz do wczesnego wykrywania wielu chorób, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, nowotwory czy schorzenia układu krążenia. Dzięki badaniom zleconym przez lekarza POZ pacjenci mogą uzyskać rzetelną diagnozę oraz uniknąć poważniejszych komplikacji zdrowotnych.