Alarm smogowy
Panujący za oknami mróz sprawił, że poważnie wzrosło zanieczyszczenie powietrza. "Dorzuciliśmy do pieca", a ponieważ - jak informują przedstawiciele inicjatyw mających na celu walkę o czystsze powietrze - w Polsce mamy wciąż prawie 3 mln tzw. kopciuchów, wszelkie wskaźniki zanieczyszczone powietrza wystrzeliły w górę.
We wtorek Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało SMS-y o treści "prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego. Zrezygnuj z aktywności na zewnątrz" do mieszkańców powiatów, gdzie poziom zanieczyszczeń był największy. Fatalne warunki smogowe utrzymywały się przez cały dzień. W niektórych miastach poziom stężenia pyłów PM 10 i PM 2,5 przekroczył normy dobowe nawet o kilkaset procent.
W środę sytuacja wygląda podobnie. Polska jest czerwonym punktem na mapie Europy.
Najgorzej jest na południu Polski (Małopolska, Śląsk) i w Wielkopolsce. W Krakowie przekroczenia norm były na poziomie kilkuset procent.
Władze miasta zdecydowały się na wprowadzenie darmowej komunikacji dla mieszkańców.
Smog - jak wpływa na zdrowie?
Choć smog, czyli mieszanina toksycznych pyłów i gazów unoszących się w powietrzu, kojarzony jest głównie z układem oddechowym, to jednak jego negatywny wpływ dotyczy praktycznie wszystkich narządów w naszym organizmie. Światowa Organizacja Zdrowia ocenia, że rocznie na całym świecie z powodu zanieczyszczonego powietrza umiera 6-7 mln osób. W Polsce mówi się o skali 50 tys. osób rocznie.
W 2013 r. WHO zaklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza jako czynnik rakotwórczy. W lutym tego samego roku z powodu zaostrzenia astmy zmarła 9-letnia Brytyjka Ella Roberta Kissi-Debrah, która uznana została za pierwszą oficjalnie potwierdzoną ofiarę smogu.
- Najwięcej osób umiera nie z powodu astmy, ale z powodu zawału, udaru czy zatoru. Wszystko zależy od aspektu wpływu na zdrowie. Jeżeli mówimy o śmiertelności, to największy jest w układzie krążenia. Jeśli mówimy o zaostrzeniu chorób przewlekłych, to mamy silny wpływ smogu na astmę i POChP. Mamy tu do czynienia z chorobami przewlekłymi, która ulegają zaostrzeniu pod wpływem smogu. Pogarsza się jakość życia tych chorych, więcej trzeba wydać na leki - mówił pulmonolog dr hab. Tadeusz M. Zielonka w rozmowie z Medonetem.
- Patrząc na zgony, to po kardiologii, największe żniwo jest w onkologii. Smog powoduje śmierć związaną z długotrwałym narażeniem i powstaniem nowotworów - zaznaczał ekspert.
Smog wpływa na:
- układ oddechowy, powodując lub zaostrzając objawy takich chorób, jak astma, zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc,
- układ sercowo - naczyniowy, zwiększając ryzyko wystąpienia wielu schorzeń, to m.in. udar niedokrwienny mózgu, niewydolność serca, nadciśnienie, zawał serca, choroba niedokrwienna, zaburzenia rytmu serca, miażdżyca,
- układ nerwowy - zwiększa ryzyko wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona), pogarsza zdolności umysłowe i funkcje poznawcze zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci, u tych drugich obniża też zdolności uczenia się,
- układ rozrodczy - pogarsza jakość plemników u mężczyzn i zaburza funkcjonowanie jajników u kobiet,
- ciążę - zwiększa ryzyko wcześniactwa i niskiej masy urodzeniowej,
- układ hormonalny,
- układ immunologiczny - zwiększa ryzyko alergii,
- zwiększenie ryzyko wystąpienia depresji,
- skórę,
- oczy,
- zwiększenie ryzyka chorób nowotworowych - rak płuca, gardła, krtani, pęcherza moczowego, mózgu i raka szyjki macicy
- skrócenie długości życia.
Smog - jak się chronić?
Jak podkreślają specjaliści, aby zmniejszyć poziom zanieczyszczenia powietrza, potrzebna są działania na wielu poziomach. Od centralnych, przez samorządowe, po nas samych. Tempo wymiany kopciuchów w Polsce jest za małe, wciąż też panuje przyzwolenie społeczne na palenie w piecach byle czym.
Jak zminimalizować szkodliwy wpływ smogu na nasz organizm?
- nie pal w piecu śmieciami,
- sprawdzaj jakość powietrza w aplikacjach dotyczących smogu,
- ogranicz wychodzenie z domu i aktywność fizyczną na zewnątrz w najbardziej zanieczyszczone dni, zwłaszcza wieczorem, gdy poziom natężenia pyłów jest największy,
- unikaj spacerowania czy biegania w pobliżu ruchliwych ulic,
- nie bój się korzystać z masek z dobrymi filtrami, dbaj o ich częstą wymianę,
- staraj się wietrzyć mieszkanie wtedy, gdy poziom zanieczyszczeń jest mniejszy,
- postaraj się o zakup oczyszczacza powietrza do domu,
- hoduj rośliny, uznane za "domowe oczyszczacze powietrza", to m.in. skrzydłokwiat, dracena i sansewieria,
- zadbaj o odpowiednią dietę, bogatą w witaminy A, B, C i D, antyoksydanty i kwasy tłuszczowe omega-3.
W mediach od początku wieku. Pisał na różne tematy (od sportu po film), ale od kilku lat zajmuje się tym najważniejszym, czyli zdrowiem. Lubi wszelkie liczby, pracować na podstawie weryfikowalnych danych, zwłaszcza dotyczących zjawisk chorobowych. W dziennik.pl od września 2023 roku. Zdobywca III (za rok 2021) i IV (za rok 2022) nagrody w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku" w kategorii Internet. Prywatnie lubi rzeczy na literę k – koty (ma cztery), kuchnię, kino, książki i kawę.