Cukier szkodzi
To, że słodycze, a także słodzone napoje szkodzą na wiele sposobów naszemu organizmowi, wiadomo od dawna. Dotyczy to także zębów. Cukier zwarty w tych produktach rozkłada się, tworząc kwasy szkodzące szkliwu zębów. Ten proces to właśnie próchnica, czyli główny wróg naszego uzębienia.
Co sprawia, że niektóre produkty spożywcze są gorsze od innych? – Oceniając, jak bardzo może być szkodliwy dla naszych zębów posiłek, przekąska czy napój musimy wziąć pod uwagę dwie rzeczy. Skład tego produktu i jakość – wyjaśnia w rozmowie z „New York Timesem” dr Apoena de Aguiar Ribeiro, dentystka i mikrobiolog z Uniwersytetu Karoliny Północnej.
W jamie ustnej znajduje się kilkaset gatunków bakterii — niektóre są pożyteczne, inne szkodliwe. Te szkodliwe rozkładają cukry z pożywienia, zamieniają je w kwasy, które mogą prowadzić do próchnicy. Bakterie tworzą też płytkę nazębną, czyli miękką warstwę na powierzchni zębów, która z kolei - nieusuwana - może zwapnieć i przeobrazić się w kamień nazębny. Kamień może powodować stany zapalne, podrażniać dziąsła, powodując ich krwawienie, odpowiada też za nieprzyjemny zapach z ust.
Dla zębów, zdaniem dr de Aguiar Ribeiro, szczególnie niebezpieczna jest sacharoza, czyli po prostu biały cukier pochodzący z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych. To ona sprzyja w szczególności namnażaniu się bakterii. Cukier ten znajdziemy m.in. w przetworzonych produktach spożywczych, słodzonych napojach gazowanych, nektarach, słodyczach i ciastach.
Które produkty szkodzą najbardziej?
Jak podkreśla dentystka, uwagę trzeba zwracać szczególnie na słodkości lepkie czy ciągnące się. To żelki, cukierki, suszone owoce czy syropy. Resztki mogą utknąć w zakamarkach zębów lub przestrzeniach między nimi. Zalegający nadmiar cukru to idealne warunki dla bakterii, aby wytwarzały kwasy przez wiele godzin.
Poważnym zagrożeniem są też słodzone napoje gazowane, nektary, napoje energetyczne i koktajle mleczne. Są także lepkie i słodkie, do tego mają kwaśny odczyn. – Nasze zęby zaczynają się psuć, gdy poziom pH w jamie ustnej spada poniżej 5,5, a napoje miewają pH na poziomie od 3 do 4 – mówi dr Rocio Quinonez, specjalistka stomatologii dziecięcej na Uniwersytecie Karoliny Północnej w Chapel Hill. Dodaje, że podobnie jest z kawą i napojami alkoholowymi, które często są spożywane ze słodkimi syropami i dodatkami.
Teoretycznie szkodliwe dla zębów mogą być też świeże warzywa i owoce, bogate w skrobię, jak cytrusy, ziemniaki, pomidory, brukselka, truskawki, maliny i czereśnie. Ale zawierają jednocześnie wiele składników odżywczych, które korzystnie wpływają na nasze zdrowie, więc - jak podkreślają specjaliści - "plusy i minusy się wyrównują", zwłaszcza jeżeli nie zaniedbamy higieny zębów.
Dr Quinonez zwraca uwagę, że osoby, których zęby ściśle do siebie przylegają, albo są w nie najlepszej kondycji, powinny szczególnie zwracać uwagę na takie gumowate i oblepiające produkty. Chodzi nie tylko o to, co jeść, ale również o odpowiednią higienę. Dbanie o zdrowe zęby, czyli mycie ich co najmniej dwa razy dziennie i regularne nitkowanie, sprawi, że wspomniane plusy przewyższą minusy.
Dentyści mówią też o innej zasadzie. "Lepiej zjeść owoc niż go wypić", ponieważ koktajle czy inne produkty oparte na owocach mogą zawierać dodatkowy cukier.
Jak dbać o zęby?
Regularne szczotkowanie zębów i nitkowanie przestrzeni między nimi to wręcz elementarz, jeżeli chodzi o higienę jamy ustnej. O czym jeszcze mówią specjaliści?
Aby zapobiegać próchnicy zębów:
- Unikaj podjadania. Ślina pomaga neutralizować kwaśny odczyn pH w produktach, ale potrzebuje czasu, aby w pełni zacząć działać. Zbyt częste zmuszanie jej do działania może osłabiać jego moc.
- Napoje potencjalnie słodkie lepiej wypijaj od razu, zamiast spożywać przez kilka godzin
- Ogranicz spożycie alkoholu. Ogranicza wydzielanie śliny.
- Zwracaj uwagę na dolegliwości, schorzenia i niektóre leki. One również mogą wpływać na jakość związków zawartych w ślinie.
- Postaw na zamienniki cukru
- Pij herbatę. Czarna i zielona herbata mogą zapobiegać rozwojowi próchnicy, ze względu na zawartość polifenoli i fluoru.
- Regularnie odwiedzaj dentystę i sprawdzaj stan swoich zębów.
W mediach od początku wieku. Pisał na różne tematy (od sportu po film), ale od kilku lat zajmuje się tym najważniejszym, czyli zdrowiem. Lubi wszelkie liczby, pracować na podstawie weryfikowalnych danych, zwłaszcza dotyczących zjawisk chorobowych. W dziennik.pl od września 2023 roku. Zdobywca III (za rok 2021) i IV (za rok 2022) nagrody w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku" w kategorii Internet. Prywatnie lubi rzeczy na literę k – koty (ma cztery), kuchnię, kino, książki i kawę.