– powiedział dziennikarzom we wtorek kierownik Katedry i Kliniki Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Grzegorz Basak.
O nowych terapiach, które zmieniają strategię leczenia wielu chorób nowotworowych, mówiła prof. Iwona Hus z Katedry i Kliniki Hematoonkologii i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Podkreśliła, że różnego typu immunoterapie oraz terapia celowana zaczynają dominować w hematoonkologii, czyli w leczeniu takich schorzeń jak białaczki, chłoniaki i szpiczak plazmocytowy.
– podkreśliła specjalistka. Dodała, że w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej oraz szpiczaka coraz większą rolę odgrywają terapie celowane.
Prof. Hus powiedziała, że nowoczesne leczenie coraz częściej stosowane jest w pierwszej linii leczenia, w której dawniej wykorzystywana była głównie chemioterapia. Coraz częściej również, czego przykładem jest szpiczak, stosuje się skojarzenia kilku leków, np. lek immunomodulujący, glikokortykosteroid i terapię celowaną.
Specjalistka zwróciła uwagę, że ten sam lek może być wykorzystywany w różnych schorzeniach. – – dodała.
Zdaniem dr hab. Aleksandry Butrym z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ważne jest także, że nowe leki coraz częściej stosowane są w tabletkach, a nie w infuzjach wymagających kosztownego pobytu w szpitalu.
Hematoonkolodzy tłumaczyli, że największym wyzwaniem są pacjenci, u których doszło do nawrotu choroby i są oporni na wcześniej użyte terapie. W takiej sytuacji konieczne jest zastosowanie nowego schematu leczenia, leku lub skojarzeniu leków o innym mechanizmie działania.
Prof. Basak powiedział, że dla takich chorych nową szansą jest "żyjący lek", czyli terapia CAR-T, polegającą na przeprogramowaniu komórek odpornościowych chorego, dzięki czemu jego układ immunologiczny lepiej rozpoznaje i zwalcza komórki nowotworowe.
Specjalista wyjaśnił, że terapia ta naśladuje naturalne mechanizmy obronne zwalczania komórek nowotworowych. – – wyjaśniał. Niektóre komórki nowotworowe mogą jednak ukryć się przed układem immunologicznym. – – tłumaczył prof. Basak.
Nowa metoda polega na takim zmodyfikowaniu limfocytów T, żeby lepiej rozpoznawały i zabijały ukryte w organizmie chorego komórki nowotworowe. W tym celu za pośrednictwem unieszkodliwionych wirusów wprowadzany jest do nich gen kodujący receptor CAR (tzw. chimeryczny receptor antygenowy), umożliwiający im lepsze rozpoznawanie komórek nowotworowych. Stąd nazwa tej metody CAR-T, oznaczająca zmodyfikowane limfocyty typu T.
Prof. Basak powiedział, że terapia ta przygotowywana jest indywidualnie dla każdego pacjenta. – – dodał.
Według specjalisty w Polsce nie ma jeszcze takiego laboratorium, prowadzone są natomiast badania nad terapią CAR-T w Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Na razie jednak dysponują nią głównie firmy farmaceutyczne, niektóre z nich czynią starania, żeby metoda ta była refundowana także w Polsce. W naszym kraju na razie nie było ona stosowana nawet w badaniach klinicznych.
Z dotychczasowych obserwacji wynika, że terapia CAR-T daje znakomite efekty w leczeniu niektórych białaczek i chłoniaków. – – wyliczał specjalista.
W przypadku chłoniaków z dużych komórek B skuteczność tej terapii jest mniejsza, gdyż remisje uzyskuje się u 55 proc. chorych. Jednak zdaniem prof. Basaka wynik ten jest i tak zdumiewający, bo dzięki innym terapiom cofnięcie się choroby następowało u zaledwie 6 proc. chorych.
– – podkreślił prezes Stowarzyszenia Pacjentów z Przewlekłą Białaczką Szpikową Jacek Gugulski.