W 75-85 proc. przypadków główną przyczyną niedokrwistości u kobiet w ciąży jest niedobór żelaza odpowiedzialnego za transport tlenu do narządów wewnętrznych, prawidłowy rozwój płodu (m.in. kształtowanie mózgu dziecka i ośrodkowego układu nerwowego), właściwe funkcjonowanie łożyska, a także odpowiednie dotlenienie macicy. Niedobór ten może doprowadzić do obniżenia masy urodzeniowej dziecka, wczesnego porodu, a nawet poronienia.
Żelazo jest pierwiastkiem chemicznym, stanowiącym jeden z mikroelementów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest także głównym składnikiem czerwonego barwnika krwi – hemoglobiny, którego najważniejszym zadaniem jest transport tlenu z płuc do tkanek wewnętrznych człowieka.
Niedobór i jego konsekwencje
Niedobór żelaza może prowadzić do upośledzenia odporności, zaburzeń transportu elektronów w procesie oddychania tkankowego, zmniejszenia wydolności fizycznej czy obniżenia metabolizmu. Należy jednak pamiętać, że deficyt tego mikroelementu w największym stopniu zagraża kobietom w ciąży, niemowlętom oraz małym dzieciom. Zapotrzebowanie na żelazo w tej grupie bardzo intensywnie wzrasta, dlatego niedostarczenie go w odpowiedniej ilości jest równoznaczne z ryzykiem wystąpienia późniejszych powikłań.
- - tłumaczy Agnieszka Pawłowska-Wypych, Dyrektor ds. Nauki i Rozwoju firmy Sequoia, produkującej i opracowującej formułę suplementów m. in. dla kobiet w ciąży, mam karmiących i małych dzieci.
Problematyka i najnowsze badania
Niedobory żelaza są jednym z najczęściej spotykanych problemów żywieniowych w tzw. krajach rozwiniętych. Pomimo występowania w wielu produktach żywnościowych oraz dobrej biodostępności w mleku matki, co roku z powodu jego braków na anemię zapada tysiące niemowląt. To one będą w przyszłości ponosiły konsekwencje niedoboru żelaza, dlatego tak ważne jest uświadamianie konieczności jego uzupełniania i nacisk na działania profilaktyczne, które pozwolą tym deficytom zapobiegać.
Długotrwale badania wykazały, że niedobór żelaza w okresie niemowlęcym może mieć negatywny wpływ na funkcje poznawcze, psychomotoryczne oraz zdolności pamięciowe w późniejszych latach życia dziecka - nawet jeśli zostało podjęte leczenie. Udowodniono, że osoby, które w dzieciństwie cierpiały na deficyt tego pierwiastka, uzyskują dużo gorsze wyniki testów neuropoznawczych, sprawdzających m.in. kontrolowanie zahamowań, zdolności adaptacyjne czy planowanie, niż ich rówieśnicy z prawidłowym poziomem żelaza w tym okresie.
Wiemy już, na co wpływa oraz za co odpowiada żelazo. Czas dowiedzieć się w jakich ilościach należy go przyjmować oraz dlaczego jego dostarczenie na odpowiednim poziomie jest tak istotne w przypadku tzw. wrażliwych grup konsumentów?
Suplementacja
Aby zapewnić dziecku zdrowy start w przyszłość ważne jest, aby już na etapie planowania bądź w pierwszych tygodniach ciąży zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę, bogatą we wszystkie niezbędne składniki odżywcze i mineralne. Naturalnym, najlepiej przyswajalnym źródłem żelaza jest chude mięso wołowe, indyk, drób, tłuste ryby, wątroba zwierząt czy żółtka jaj. Transport żelaza przez łożysko do płodu rozpoczyna się już od pierwszego trymestru ciąży. Około 2/3 powstałych zapasów zostaje zgromadzonych po 32 tygodniu ciąży. To właśnie w pierwszych 3-4 miesiącach życia zdrowe niemowlę urodzone przez mamę suplementującą żelazo w czasie ciąży, będzie posiadało jego rezerwy na poziomie: 50 mg/kg m.c. zgromadzonych w erytrocytach i 25 mg/kg m.c. w tkankach. W konsekwencji jego zapasy zostaną wykorzystane w około 4 miesiącu życia (przy założeniu, że dziecko od początku będzie karmione mlekiem matki). Od tego momentu pierwiastek ten musi być dodatkowo suplementowany, w przeciwnym razie u dziecka już w wieku od 6 o 36 miesiąca życia mogą wystąpić objawy anemii (biodostępność żelaza szacuje się na poziomie 50 proc. z mleka matki i 10 proc. z żywności).
Podawanie żelaza jest również bardzo ważne w przypadku niemowląt z grupy ryzyka, czyli dzieci urodzonych przedwcześnie z niską masą urodzeniową oraz dzieci matek ze stwierdzoną niedokrwistością. W tych przypadkach suplementacja zalecana jest już od pierwszych dni życia malucha.
Szacunkowe zapotrzebowanie na żelazo jest najwyższe podczas karmienia uzupełniającego, czyli od 6. do 24. miesiąca życia dziecka. Maluchy w wieku od 6. do 12. miesiąca powinny przyjmować od 9 o 11 mg żelaza na dobę, a od 12. do 24. miesiąca - 6-7 mg na dobę.
5 składników niezbędnych w ciąży
Nie od dzisiaj wiadomo, że lepiej zapobiegać niż leczyć szczególnie, jeśli w grę wchodzi zdrowie i życie małego człowieka, którego losy w dużej mierze zależą od decyzji i postępowania rodziców. - W – przypomina Agnieszka Pawłowska-Wypych z firmy Sequoia.
