Efekty prowadzonego w latach 2011-2016 projektu znanego pod hasłem „Zachowaj Równowagę” przedstawił na konferencji prasowej prof. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie.
„Zachowaj Równowagę” to realizowany przez Instytut Żywności i Żywienia projekt edukacyjny, którego pełna nazwa brzmi: „Zapobieganie nadwadze i otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukację społeczeństwa w zakresie żywienia i aktywności fizycznej” (2011–2016). Projekt jest współfinansowany przez Szwajcarię w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy (SPPW) z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej. 85 proc. kosztów zapewniła strona szwajcarska, 15 proc. – Ministerstwo Zdrowia. Partnerami projektu są: Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Polskie Towarzystwo Dietetyki i Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”.
Jak podano podczas piątkowej konferencji, kampania edukacyjna zachęcająca konsumentów do czytania etykiet i świadomych wyborów żywieniowych prowadzona także bezpośrednio w sklepach spożywczych dotarła do 6 milionów konsumentów. Edukacją objęła również 12 400 kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią – dzięki czemu 87 proc. z nich utrzymało przyrost masy ciała w granicach normy, a 78 proc. miało prawidłową masę ciała również 6 miesięcy po porodzie.
Z danych IŻŻ wynika, że wśród uczniów objętych programem zaobserwowano spadek występowania nadmiernej masy ciała o 1 proc., zmniejszenie liczby osób pijących codziennie słodkie napoje o 20 proc., a jedzących codziennie słodycze − o 14 proc. Aż o jedną trzecią zwiększyła się liczba uczniów, którzy jedli w ciągu dnia zalecaną liczbę 4-5 posiłków – co sprzyja utrzymaniu szczupłej sylwetki. W programie wzięło udział ponad 400 tys. dzieci i nastolatków z 1600 placówek edukacyjnych różnego szczebla – od przedszkoli do szkół ponadgimnazjalnych. Program dla szkół obejmował zarówno działania skierowane do dzieci, jak i edukację nauczycieli i rodziców.
W przypadku niemal 2000 osób z całej Polski z nadwagą i otyłością uczestniczących w programie redukcji masy ciała łączny jej spadek wyniósł aż 9 ton (średnio 5 kilogramów), obniżenie nadmiernego poziomu cukru we krwi dało się uzyskać w 47 proc. przypadków, poziom cholesterolu obniżyć w 32 proc. i zredukować nadciśnienie u 65 proc. Uczestnicy spotykali się nie tylko z lekarzami i dietetykami, lecz także z rehabilitantami i psychologami.- podkreślał prof. Jarosz.
Naukowcy podkreślali, że „Zachowaj Równowagę” to pierwszy kompleksowy program, który wskazuje właściwy kierunek działań w skutecznej walce z otyłością i nadwagą, uznawanymi obecnie za największe zagrożenie zdrowotne na świecie. Według prognoz niedawno opublikowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) epidemia otyłości będzie w kolejnych latach szybko narastać – także w Polsce, która awansowała do czołówki najbardziej otyłych populacji w Europie.
Z problemem nadmiernej masy ciała zmaga się już blisko 60 proc. dorosłych Polaków. Jednak najbardziej niepokojący jest dramatyczny wzrost otyłości o u dzieci i młodzieży. - - mówił prof. Jarosz.
Według niego projekt pokazuje, że kompleksowa edukacja społeczna, wspierana przez konkretne działania skierowane do kobiet w ciąży, dzieci i młodzieży, osób z nadmierną masą ciała oraz ogółu konsumentów to najlepszy sposób na ograniczenie występowania otyłości i nadwagi.
Lekarze i dietetycy z IŻŻ zwracali uwagę, że otyłość to nie tylko defekt estetyczny, lecz przede wszystkim groźna choroba i główna przyczyna wielu innych chorób - takich jak: cukrzyca typu 2, choroby układu sercowo-naczyniowego (udar mózgu, nadciśnienie tętnicze), nowotwory złośliwe (rak jelita grubego, sutka, gruczołu krokowego) czy kamica żółciowa - ale także zaburzenia emocjonalne i demencja.
