POCHP, CZYLI CO?
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to choroba, w wyniku której zwężeniu ulegają drogi oddechowe, co utrudnia przepływ powietrza przez płuca. Związana jest z nadmierną przewlekłą odpowiedzią zapalną dróg oddechowych na czynniki drażniące – pyły i gazy. Przewlekły proces jest przyczyną niszczenia miąższu płuc i nieodwracalnych zmian w obrębie drobnych dróg oddechowych. Chorzy mają trudności przede wszystkim przy wydychaniu powietrza z płuc, choć także i jego nabieranie może sprawiać trudności.
– wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Paweł Śliwiński z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) dotyka wielu dorosłych pacjentów po 40 roku życia. Liczba rozpoznań choroby, zwłaszcza u młodszych pacjentów jest wciąż niedoszacowana. Niestety, jej objawy są niespecyficzne, tzn. mogą być przez chorego utożsamiane np. z infekcją dróg oddechowych lub astmą. Do podstawowych objawów POChP należą: kaszel przewlekły, który trwa powyżej 8 tygodni (intensywnie pojawia się rano po przebudzeniu), wykrztuszanie, które pojawia się po przebudzeniu w momencie, kiedy chory podejmuje pierwsze aktywności życia dziennego oraz duszność. Ten ostatni objaw pojawia się dość późno w przebiegu choroby, ale jest on najbardziej dokuczliwy. Duszność jest wynikiem postępującego zwężania się oskrzeli oraz niszczenia miąższu płucnego.
Jeżeli chory odczuwa wyżej wymienione dolegliwości, powinien niezwłocznie udać się do lekarza pierwszego kontaktu. W przypadku podejrzenia choroby, lekarz skieruje do poradni pulmonologicznej, w której zostaną wykonane odpowiednie badania. Podstawowym badaniem diagnostycznym jest spirometria.
SKUTKI POCHP
POChP niestety nie oznacza tylko problemów z oddychaniem. Z powodu zmniejszającej się pojemności płuc, rozwijająca się choroba uaktywnia inne negatywne procesy w ciele człowieka. U pacjenta mogą zacząć rozwijać się: nadciśnienie płucne, osłabienie mięśni szkieletowych, zaburzenia metaboliczne, anemia, osteoporoza oraz ogólne wyniszczenie organizmu. Odczuwający duszności chory, nie mogąc funkcjonować normalnie, unika aktywności fizycznej, izoluje się od bliskich, co nierzadko prowadzi do rozwoju stanów lękowych i depresji.
– dodaje prof. Śliwiński. Powszechność choroby to również obciążenie systemu ochrony zdrowia i budżetu państwa. Jeżeli pacjent zostaje zdiagnozowany zbyt późno, może zostać wykluczony z życia zawodowego. Często przechodzi na rentę albo na wcześniejszą emeryturę, co bezpośrednio obciąża budżet państwa. Do tego dochodzą koszty leczenia.
CZY POCHP MOŻNA WYLECZYĆ?
POChP należy do chorób przewlekłych, tzn. takich, których nie można wyleczyć, a jedynie możliwe jest spowolnienie jej postępu. Rozwija się stopniowo przez wiele lat, nie powodując praktycznie żadnych niepokojących dolegliwości. Niestety pierwszy uciążliwy objaw (duszność) pojawia się w okresie, kiedy choroba jest znacznie zaawansowana i nie ma możliwości pełnego odwrócenia zmian jakie powstały w płucach. Przy odpowiednio prowadzonej terapii można uzyskać znaczną znaczne spowolnienie pogorszenia oddychania.
Leczenie POChP jest uzależnione od wielu czynników. Leki, w zależności od stopnia nasilenia objawów choroby, mogą być stosowane pojedynczo lub być ze sobą łączone. U chorych z niewielkimi dolegliwościami, u których ryzyko wystąpienia zaostrzeń jest małe, można stosować metody niefarmakologiczne, lub, w razie nasilenia się duszności, leki doraźnie.
W przypadku bardzo zaawansowanej postaci choroby, należy rozważyć tlenoterapię. Jeżeli inne metody zawiodły, możliwe jest leczenie operacyjne. Obejmuje ono usunięcie dużych pęcherzy rozedmowych, zmniejszenie objętości płuc, a ostatecznie nawet przeszczep.
Leczenie POChP ma na celu zmniejszenie objawów, liczby i ciężkości zaostrzeń, polepszenie ogólnego stanu zdrowia i tolerancji wysiłku. Niestosowanie się do zaleceń lekarza oraz kontynuowanie złych nawyków, w tym szczególnie palenia papierosów, może być zgubne w skutkach, prowadząc do rozwoju ciężkiej niewydolności oddechowej, częstych zaostrzeń oraz rozwoju powikłań przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
PODNOSZENIE ŚWIADOMOŚCI – PODSTAWA PREWENCJI
Świadomość czynników ryzyka w POChP to podstawa prewencji. – mówi prof. Śliwiński.
Niestety w Polsce świadomość choroby jest wciąż na bardzo niskim poziomie. Według badania przeprowadzonego na zlecenie Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc w 2013 roku, mniej niż 3% Polaków wie, że skrót POChP oznacza przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, a ponad połowa nie kojarzy z niczym nawet jej pełnej nazwy.
15 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Chorych na POChP. Z tej okazji grupa ekspertów pod patronatem Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc zapowiada szereg działań w ramach kampanii „Włącz się w POChP”.
