Czym jest barwnik E127 ?
Red Dye No. 3, znany również pod nazwą chemiczną jako erytrozyna lub E127, to syntetyczny barwnik pochodzący z ropy naftowej. Należy on do rodziny barwników ksantenowych, które nadają produktom jasny, wiśniowoczerwony kolor. Jest powszechnie stosowany w celu poprawy atrakcyjności wizualnej żywności, napojów i kosmetyków.
Jego żywy odcień i stabilność pod wpływem światła sprawiły, że przez dziesięciolecia był podstawowym dodatkiem w wielu produktach. Jednak kwestia jego bezpieczeństwa od dawna budzi kontrowersje, wywołując debaty wśród pracowników służby zdrowia i organów regulacyjnych.
W styczniu 2025 r. amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) oficjalnie ogłosiła zakaz stosowania Red Dye No. 3 w żywności i lekach przyjmowanych doustnie. Producenci żywności mają czas na usunięcie go ze składu do stycznia 2027 r., a firmy farmaceutyczne do stycznia 2028 r.
Gdzie można znaleźć Red Dye No. 3?
Barwnik ten był powszechnie stosowany w wielu towarach konsumpcyjnych. Do najczęstszych zastosowań należą:
- Żywność: Cukierki, wypieki, wiśnie maraschino, owoce kandyzowane i niektóre przetworzone przekąski często zawierają E127, aby uzyskać intensywną czerwień.
- Napoje: Napoje gazowane, syropy smakowe i napoje w proszku są często barwione tym środkiem, by wyglądały bardziej zachęcająco.
- Leki: Leki w płynie i tabletki do żucia często wykorzystują syntetyczne barwniki w celu kodowania kolorami i budowania rozpoznawalności marki.
- Kosmetyki: Produkty takie jak szminki, róże i lakiery do paznokci tradycyjnie opierały się na Red Dye No. 3 ze względu na jego trwały i wyrazisty pigment (choć w USA zakazano go w kosmetykach już w 1990 roku).
- Inne produkty: E127 można znaleźć również w karmach dla zwierząt oraz elementach dekoracyjnych, takich jak lukry do ciast.
Dlaczego barwnik E127 został zakazany?
Decyzja o zakazie wynika głównie z rosnącej liczby dowodów na potencjalne ryzyko zdrowotne. Największym problemem jest powiązanie barwnika z nowotworami. Badania prowadzone już w latach 80. wykazały, że wysokie dawki E127 powodowały guzy tarczycy u szczurów laboratoryjnych. FDA, opierając się na tzw. klauzuli Delaneya (która zabrania stosowania jakichkolwiek dodatków wywołujących raka u zwierząt lub ludzi), zdecydowała o ostatecznym wycofaniu barwnika.
Syntetyczne barwniki są łączone z problemami takimi jak nadpobudliwość (ADHD), deficyty uwagi i impulsywność. Dzieci są szczególnie narażone ze względu na mniejszą masę ciała i rozwijający się mózg. Przez lata istniała luka prawna: w USA barwnik był zakazany w kosmetykach od 1990 roku, ale dopuszczony w żywności. Unia Europejska już wcześniej wprowadziła surowe ograniczenia, pozwalając na jego użycie niemal wyłącznie w wiśniach koktajlowych i kandyzowanych.
Kontrowersje wokół E127 skłoniły producentów do szukania bezpieczniejszych opcji. Coraz popularniejsze stają się barwniki pochodzące z buraków, papryki czy kurkumy.
Czy E127 występuje w Polsce?
W Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej (w tym w Polsce) stosowanie E127 jest już od dawna ograniczone. Zgodnie z przepisami unijnymi, erytrozyna może być dodawana niemal wyłącznie do wiśni konserwowanych syropem (typu maraschino) oraz niektórych owoców kandyzowanych. W większości innych produktów spożywczych, które jemy na co dzień, jest ona niedozwolona.
