Nowe podejście do groźnego powikłania
Zespół lekarzy z Szpitala Maharat Nakhonratchasima (MNRH) w Tajlandii wprowadził specjalny, szybki protokół dializy dla pacjentów cierpiących na kwasicę mleczanową związaną z metforminą (MALA). To poważna reakcja, w której w organizmie gromadzi się nadmiar kwasu mlekowego, prowadząc do zaburzeń równowagi chemicznej we krwi i potencjalnego zagrożenia życia.
Protokół zakładał natychmiastowe rozpoczęcie dializy po rozpoznaniu MALA, przy użyciu jednej z trzech metod: hemodializy, ciągłej terapii nerkozastępczej lub dializy otrzewnowej. Program wdrożono w MNRH, a Szpital Burirum (BH) służył jako ośrodek porównawczy, kontynuując standardową opiekę bez nowego podejścia.
Imponujące wyniki – mniej zgonów i szybsze leczenie
Analiza obejmująca pięć lat i 347 przypadków pokazała, że wprowadzenie nowego systemu przyniosło wyraźne efekty. W Szpitalu Maharat Nakhonratchasima odsetek zgonów w ciągu 30 dni spadł z 25,7% do 13,9%, a średni czas od przyjęcia pacjenta do rozpoczęcia dializy skrócił się z 870 do 690 minut. W tym samym czasie w szpitalu porównawczym, który nie wdrożył protokołu, wskaźniki śmiertelności nie uległy zmianie (27,2% i 30%). Co więcej, świadomość personelu medycznego dotycząca MALA wzrosła z 38,5% do 89,9%.
Szybsze działanie – lepsze rokowania
– Ustandaryzowany protokół MALA obejmujący diagnozę, dostęp i leczenie skrócił czas od przyjęcia do dializy, zwiększył świadomość i zmniejszył różnice w opiece – powiedział dr Watanyu Parapiboon z Maharat Nakhon Ratchasima Hospital. – Szybkie ścieżki dializacyjne powinny być stosowane w przypadkach wymagających natychmiastowej interwencji, takich jak MALA.
Badanie, zatytułowane „Reducing Mortality in Metformin-Associated Lactic Acidosis (MALA) Through a Fast-Track Clinical Pathway”, zaprezentowano podczas ASN Kidney Week 2025.
Czym jest metformina?
Metformina to jeden z najczęściej przepisywanych leków w leczeniu cukrzycy typu 2. Pomaga organizmowi lepiej wykorzystywać insulinę, ogranicza produkcję glukozy w wątrobie i poprawia jej wychwyt przez mięśnie. Jest uznawana za skuteczną, bezpieczną i przystępną cenowo. Oprócz kontroli poziomu cukru we krwi, badania wskazują, że metformina może korzystnie wpływać na masę ciała, serce, a nawet procesy starzenia, choć jej główną rolą pozostaje leczenie cukrzycy typu 2.
Czym jest MALA?
Kwasica mleczanowa związana z metforminą (MALA) to rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, w którym kwas mlekowy gromadzi się we krwi. Prowadzi to do obniżenia pH, osłabienia mięśni, szybkiego oddechu, dezorientacji, a w ciężkich przypadkach – do niewydolności narządów lub śmierci. MALA najczęściej występuje u pacjentów z chorobami nerek, wątroby lub układu krążenia. Choć zdarza się niezwykle rzadko, wymaga natychmiastowego rozpoznania i wdrożenia leczenia, często obejmującego dializę.
Wnioski
Tajskie doświadczenia pokazują, że szybkie i dobrze zorganizowane procedury mogą uratować życie pacjentów nawet w przypadku rzadkich i bardzo groźnych powikłań. Nowy protokół MALA to przykład, jak skuteczna współpraca kliniczna i odpowiednie procedury mogą przełożyć się na realne, mierzalne korzyści dla pacjentów.
Źródło: American Society of Nephrology
