Dziennik Gazeta Prawana logo

Transplantacja: 79% Polaków deklaruje zgodę – czy to prawda?

Transplantacja narządów to jedno z największych osiągnięć współczesnej medycyny. Ratuje życie tysięcy ludzi. W badaniach Polacy deklarują otwartość na oddanie narządów po śmierci. Co kryje się za deklaratywną zgodą? Jak wygląda gotowość do transplantacji? W rozmowie z Szymonem Glonkiem, prof. Dominika Maison z UW, rzuca światło na psychologiczne i społeczne aspekty podejścia do oddawania narządów.

79 proc Polaków  po śmierci odda swoje narządy

Na początku rozmowy przytoczono statystykę, która wskazuje, że 79% Polaków deklaruje gotowość oddania swoich narządów po śmierci. Jednak profesor Maison szybko zauważa, że choć 36% z tej grupy jest zdecydowanie za, aż 43% wyraża się ostrożniej, używając słowa „raczej”. To „raczej” ma ogromne znaczenie – kryje się za nim wiele niepewności i wewnętrznych konfliktów. Ludzie chcą być postrzegani jako prospołeczni, ale gdy przychodzi do konkretnych działań, ich postawa jest mniej stanowcza.
W praktyce niewielu Polaków sporządza formalne oświadczenia o zgodzie na oddanie narządów lub podejmuje rozmowy na ten temat z bliskimi. Profesor Maison podkreśla, że deklaracja prospołeczna jest często powierzchowna, a przy głębszej analizie widać obawy i wątpliwości.

Obawy i wątpliwości

Jednym z kluczowych powodów wahania jest strach przed niepewnością dotyczącą śmierci. Współczesna medycyna definiuje śmierć najczęściej jako śmierć mózgową, co dla wielu osób jest trudne do zrozumienia i budzi lęk. Obawy, czy lekarze nie zbyt wcześnie „zrezygnują” z ratowania życia, są realne i wpływają na decyzje ludzi. Profesor Maison zwraca uwagę, że wśród osób, które mówią „nie”, często pojawiają się także argumenty racjonalne, takie jak obawa o stan zdrowia ich narządów. Jednak duża część tych obaw jest nieprzemyślana i wynika z braku wiedzy oraz edukacji.

Kultura i społeczny strach przed śmiercią

Polskie społeczeństwo wciąż nie jest oswojone ze śmiercią, która przez lata stała się tematem tabu. Profesor Maison wskazuje, że jeszcze sto lat temu ludzie mieli bardziej bezpośredni kontakt ze śmiercią. Zmarli pozostawali w domach, a rytuały pogrzebowe były częścią codzienności. Dziś większość osób nigdy nie widziała zmarłego członka rodziny, co tworzy psychologiczną barierę w rozmowach o śmierci i oddawaniu narządów.

Rola doświadczeń i oswojenie tematu

Ciekawym wnioskiem z badań jest to, że osoby, które znają kogoś, kto żyje dzięki przeszczepowi, są bardziej skłonne do wyrażenia zgody na oddanie narządów. Bliskość z pozytywnym przykładem transplantacji zwiększa otwartość i zmniejsza lęki. Również osoby, które mniej boją się śmierci, wykazują większą gotowość do pomocy innym w ten sposób.

Problemy etyczne i bariery psychologiczne

Oprócz barier psychologicznych istnieją także kwestie etyczne. Obawy przed nielegalnym handlem narządami, możliwość kupienia narządu przez osoby zamożne czy problem brania organów od więźniów – to wszystko przyczynia się do nieufności wobec transplantacji. Etycy i filozofowie wciąż dyskutują nad moralnymi aspektami oddawania narządów, co pokazuje, jak złożona jest ta kwestia.

Jak zwiększyć gotowość do transplantacji?

Profesor Maison sugeruje, że potrzebne są działania, które oswajają społeczeństwo z tematem transplantacji i śmierci. Długofalowe kampanie edukacyjne powinny przedstawiać pozytywne przykłady uratowanych dzięki transplantacji. Ważne jest także, aby promować rozmowy rodzinne na ten temat. Rozmowy o śmierci, choć trudne, mogą pomóc przełamać tabu i skłonić więcej osób do świadomego wyrażania zgody na oddanie narządów.

Polacy mają pozytywne podejście do transplantacji jako zjawiska, ale w praktyce obawy i brak rozmów na temat śmierci ograniczają liczbę rzeczywistych dawców. Wzrost świadomości, edukacja oraz oswajanie się z tematem mogą pomóc zmniejszyć ten rozdźwięk między deklaracją a działaniem. Warto, szczególnie w listopadowym okresie zadumy nad śmiercią, podjąć ten trudny, ale potrzebny temat w rozmowach z bliskimi.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Szymon Glonek
Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych oraz Podyplomowych Studiów Psychologii Zachowań Rynkowych na Uniwersytecie Warszawskim.
Zobacz wszystkie artykuły tego autoraTransplantacja: 79% Polaków deklaruje zgodę – czy to prawda? »
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj