W ramach NFZ każda osoba opłacająca składkę zdrowotną w Polsce ma prawo do bezpłatnej opieki stomatologicznej. Kontrola NIK pokazała jednak, że w niektórych przypadkach jest to tylko teoria. W trakcie kontroli wyszło, że w latach 2021-2023 (I kwartał) we wszystkich województwach były rejony, których mieszkańcy nie mieli dostępu do świadczeń refundowanych z publicznych pieniędzy. Przyczyną były m.in. niewielkie nakłady na bezpłatne leczenie stomatologiczne.
Jak podkreśliła NIK, z danych NFZ wynika, że w okresie objętym kontrolą w większości poradni na terenie kraju wydłużyły się kolejki osób czekających na poradę stomatologiczną, a w niektórych poradniach także czas oczekiwania na jej udzielenie. Kolejnym problemem, na który Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę, jest znaczne ograniczenie zakresu świadczeń finansowanych ze środków publicznych. "Dorośli pacjenci mogli korzystać np. z bezpłatnego leczenia kanałowego jedynie od „od trójki do trójki” i to tylko raz, NFZ nie płacił bowiem za ponowne leczenie kanałowe tych samych zębów" - napisano w komunikacie.
"Refundowanie tylko niektórych zabiegów, długie kolejki oraz leczenie z użyciem materiałów gorszej jakości i za pomocą przestarzałych technik spowodowały, że w okresie objętym kontrolą z bezpłatnego leczenia stomatologicznego korzystało niewielu ubezpieczonych Polaków. Z danych NFZ wynika, że w 2019 r. jedynie 17 proc., jeszcze mniej w 2021 r. - 14,4 proc. i choć w 2022 r. takich osób przybyło, to i tak było ich zaledwie nieco ponad 15 proc." - napisała NIK na swojej stronie.
Problemy zauważone przez NIK
Najwyższa Izba Kontroli zwróciła także uwagę na kształcenie dentystów oraz na to, że jedynie ok. 1/3 spośród nich udziela świadczeń w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Wskazała także na problem niewystarczających nakładów na bezpłatną opiekę stomatologiczną. W całym okresie objętym kontrolą nie wprowadzono nowych wycen świadczeń stomatologicznych i współczynników korygujących.
Świadczenia stomatologiczne na NFZ
W ramach leczenia stomatologicznego refundowane są świadczenia ogólnostomatologiczne, chirurgii stomatologicznej (operacyjne leczenie jamy ustnej, np. usuwanie zębów), periodontologii (leczenie chorób przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej), protetyki (uzupełnianie uzębienia za pomocą protez całkowitych, protez częściowych), pomocy doraźnej.
Są to m.in.:
badanie stomatologiczne z instrukcją, jak dbać o jamę ustną (raz w roku);
kontrolne badania lekarskie (3 razy w roku);
zdjęcia rentgenowskie wewnątrz ust;
zdjęcie pantomograficzne z opisem;
leczenie próchnicy;
znieczulenie do zabiegów;
usunięcie zębów;
leczenie protetyczne przy pomocy:
ruchomej protezy częściowej, jeśli w łuku zębowym brakuje 5 – 8 zębów, lub jeżeli w łuku zębowym brakuje powyżej 8 zębów (raz na 5 lat);
całkowitej protezy, jeśli w szczęce lub żuchwie brakuje wszystkich zębów (raz na 5 lat).
Uwaga: osobom, które mają za sobą operacyjne leczenie nowotworów w obrębie twarzoczaszki, protezy przysługują bez ograniczeń czasowych.
