Jodek potasu jest w ostatnim czasie jednym z najbardziej poszukiwanych leków w aptekach. Można to tłumaczyć niepokojami wynikającymi z sytuacji za naszą wschodnią granicą i obawami, czy w związku z rosyjską inwazją w Ukrainie nie dojdzie na przykład do jakiejś awarii w ukraińskiej elektrowni atomowej, co mogłoby doprowadzić do skażenia promieniotwórczego, które z kolei mogłoby zagrozić zdrowiu Polaków. Odpowiedzialne za monitoring promieniowania służby zapewniają, że poziom promieniowania w Polsce pozostaje na bezpiecznym, dopuszczalnym poziomie i nie ma żadnych alarmujących sygnałów, by miało się to zmienić. Jednocześnie służby państwowe i administracja informują, że mamy zgromadzoną wystarczającą ilość tabletek z jodkiem potasu i w wypadku, gdyby zaistniała taka konieczność, tabletki te będą rozdawane mieszkańcom.
Wiele osób jednak szuka w aptekach tabletek z jodkiem potasu albo płynu Lugola – oba preparaty zawierają bezpieczny jod, który ma działanie chroniące tarczycę, ale jest zalecany przez specjalistów wyłącznie w wypadku, kiedy dochodzi do skażenia promieniotwórczego. W innych sytuacjach – a zwłaszcza kiedy nie mamy do czynienia z podwyższonym poziomem promieniowania radioaktywnego – przyjmowanie jodku potasu może być szkodliwe.
Ostrzega o tym Naczelna Izba Aptekarska. Informuje również, do czego służy jodek potasu, jak działa, kiedy należy go przyjmować, czy można przedawkować jodek potasu i jakie mogą być działania niepożądane po zażyciu tabletki z jodkiem potasu.
KIEDY STOSUJE SIĘ JODEK POTASU?
– pisze Naczelna Izba Aptekarska w opublikowanym w mediach społecznościowych poradniku. – dodaje we wpisie na Twitterze.
Z kolei Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organisation, WHO) i Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne zalecają przyjmowanie dawki stabilnego jodu od 24 godzin przed spodziewaną ekspozycją na promieniowanie radioaktywne do 8 godzin po ekspozycji. Pozwala to w prawidłowy sposób zabezpieczyć się przed niekorzystnym wpływem izotopu promieniotwórczego na tarczycę.
GDZIE MOŻNA KUPIĆ JODEK POTASU?
Jodek potasu jest lekiem sprzedawanym w aptekach, na receptę.
JAK DZIAŁA JODEK POTASU PRZY SKAŻENIU PROMIENIOTWÓRCZYM
– wyjaśnia Naczelna Izba Aptekarska w opublikowanym w internecie poradniku dotyczącym stosowania tabletek zawierających jodek potasu.
DAWKOWANIE JODKU POTASU
Jak tłumaczy NIA, .
– przypomina Naczelna Izba Aptekarska. Jak dodaje, . Wyszczególnia również konkretne dawki:
- dorośli do 60 roku życia i dzieci powyżej 12 roku życia: 2 tabletki (co odpowiada 100 mg jodu)
- dzieci od 3 do 12 roku życia: 1 tabletka (50 mg jodu)
- dzieci od 1 miesiąca do 3 roku życia: 1/2 tabletki (25 mg jodu)
- noworodki: 1/4 tabletki (12,5 mg jodu)
- kobiety w ciąży i karmiące piersią: 2 tabletki (100 mg jodu)
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE JODKU POTASU
Zdarza się również, że jodek potasu powoduje po podaniu działania niepożądane. Pojawiają się one u niewielkiego odsetka pacjentów. Do najczęściej zgłaszanych problemów po przyjęciu jodku potasu należy wysypka na skórze, czasem też część osób skarżyła się na symptomy, które można interpretować jako nadwrażliwość na lek – to między innymi bóle głowy, świszczący oddech, kaszel, kłopoty jelitowo-żołądkowe, ale także na przykład obrzęk ślinianek. Lekarze zalecają również, by mieć baczenie na pojawienie się objawów wskazujących na nadczynność tarczycy – utratę masy ciała, zwiększony apetyt i zwiększoną potliwość. Do tego może dojść również depresja, nerwowość i bezsenność.PRZECIWWSKAZANIA DO PRZYJMOWANIA JODKU POTASU
Kiedy nie przyjmować leku? Precyzuje to w czterech punktach Naczelna Izba Aptekarska:- jeśli masz uczulenie na jodek potasu lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku
- jeśli masz nadczynność tarczycy
- jeśli masz zaburzenia naczyń krwionośnych (zapalenie naczyń z hipokomplementemią)
- jeśli masz choroby autoimmunologiczne połączone ze świądem i pęcherzami na skórze (opryszczkowate zapalenie skóry Duhringa)
- stosujesz lub stosowałeś w przeszłości leczenie chorób tarczycy
- występuje nieleczona autonomia tarczycy
- występuje zaburzenie czynności nerek
- pojawiają się zaburzenia czynności nadnerczy i osoba, która rozważa przyjęcie jodku potasu leczy się na wspomniane zaburzenia
- jesteś odwodniony
- przyjmujesz leki hamujące czynność tarczycy, leki moczopędne oszczędzające potas, a także kaptopril, enalapril lub chinidynę
JODEK POTASU A KARMIENIE PIERSIĄ
Kobiety, które karmią piersią, powinny w sytuacji, kiedy przyjęcie jodku potasu jest wskazane, przyjąć wyłącznie jedną dawkę – 100 mg, czyli dwie tabletki. Jodek potasu nie wpływa na karmienie piersią i wbrew obiegowej opinii jod przedostający się do kobiecego mleka występuje w pokarmie w stężeniu niewystarczającym, by dziecko przyswoiło sobie tą drogą odpowiednią, bezpieczną dawkę chroniącą je przed skutkami ekspozycji na promieniowanie radioaktywne. Koniecznie w tej sytuacji jest więc podanie dziecku jego własnej, indywidualnej dawki – według wskazań przedstawionych w części DAWKOWANIE JODKU POTASU.TABLETKI Z JODKIEM POTASU I PŁYN LUGOLA. JAKA JEST RÓŻNICA?
Płyn Lugola, który swoją nazwę wziął od nazwiska francuskiego lekarza – Jean Guillaume Auguste Lugola – to antyseptyczny wodny roztwór jodu do użytku zewnętrznego. Płyn Lugola ma działanie bakteriobójcze, grzybobójcze i wirusobójcze. Stosuje się go między innymi do odkażania brzegów ran, otarć i zadrapań. Preparat ten stał się popularny po katastrofie w elektrowni atomowej w Czarnobylu. Podawano go doustnie, jod w nim zawarty miał za zadanie chronić tarczycę przed wpływem promieniowania radioaktywnego. Płyn Lugola działał więc identycznie jak stosowane obecnie, bardziej precyzyjne w dawkowaniu, tabletki zawierające jodek potasu. Podobnie też, jak w przypadku tabletek z jodkiem potasu, płynu Lugola nie można przyjmować profilaktycznie, bez konsultacji z lekarzem, zwłaszcza że w stosowaniu płynu Lugola kluczowe jest uzyskanie odpowiedniego roztworu, co może być problematyczne. Należy również zachować środki ostrożności – pamiętać o przeciwwskazaniach i ewentualnych działaniach niepożądanych, występujących tak jak w przypadku stosowania tabletek z jodkiem potasu.