Chodzi o lek perjeta, który zwiększa szanse na całkowite wyleczenie jednego z podtypów raka piersi (HER2 pozytywny), który jest bardzo agresywny i występuje u 20–25 proc. chorych. Podany we wczesnym stadium jeszcze przed operacją zwiększa skuteczność leczenia i zapobiega przerzutom. Na rynku jest od kilku lat, ale w Polsce dostępny był tylko dla tych, których było stać na wydatek średnio rzędu 50 tys. zł.
Od września lek wszedł do refundacji. Ale tylko na papierze. Ze względów formalnych szpitale nadal nie mogą go podać. – mówi Adam Maciejczyk, szef Dolnośląskiego Centrum Onkologii we Wrocławiu. Dopiero po ogłoszeniu zarządzenia NFZ może ogłosić konkurs, w ramach którego wybierane są szpitale mogące rozpocząć nową terapię. Maciejczyk przyznaje, że pacjentki się zgłaszają, ale oni mają związane ręce – dopóki nie będzie to formalnie możliwe, choć leki fizycznie w szpitalu mają, to nie mogą ich podać. Inaczej NFZ nie odda placówce za nie pieniędzy.
Dla wielu chorych to poważny problem – bo szczególnie przy tak agresywnym raku liczy się każdy miesiąc. W efekcie nadal zbierają pieniądze. – mówi Jadwiga Chojecka z Fundacji Aliva. I dodaje, że tylko we wrześniu pięć pacjentek z pomocą fundacji sfinansowało zakup leku, który miał już być darmowy.
Co gorsze, nie jest jasne, czy uda się je potem "przerzucić” na leczenie z NFZ. Przepisy tego jasno nie precyzują. – mówi Bożena Kosewska, jedna z pacjentek, która zbiera pieniądze na perjetę we współpracy z Alivią.
W warszawskim Centrum Onkologii w takiej sytuacji jest mniej więcej połowa chorych, które są leczone z powodu HER2 pozytywnego raka piersi (ponad 50 osób). Kiedy lek będzie w końcu dostępny, powstaną de facto różne kategorie pacjentek – jedne będą mieć terapię refundowaną, inne będą musiały za nią same płacić, jeszcze inne nie będą dostawać potrzebnego leku. – podkreśla dr Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Centrum Onkologii w Warszawie. Jej zdaniem to poważne niedopatrzenie. dodaje dr Jagiełło-Gruszfeld.
Jak się dowiedział DGP, resort zdrowia chce zmienić ten zapis i zapisać również dla perjety, że będzie możliwość kontynuacji leczenia w ramach refundacji. – mówi Maciej Miłkowski, wiceminister zdrowia.
Resort stara się również maksymalnie skrócić czas oczekiwania na leki. I wprowadza zmiany, które pozwolą na połączenie nowego programu, w którym jest perjeta, z głównym, działającym już programem lekowym dotyczącym raka piersi. Wczoraj Agencja Oceny Technologii Medycznych wydała na to oficjalną zgodę. To oznacza, że leki będą dostępne do początku listopada.
To jednak nie rozwiąże problemu wszystkich chorych. Jest bowiem grono pacjentek, których nie stać na kupno perjety i nie zdecydują się na robienie zbiórki na ten cel. One muszą rozpocząć inne, mniej skuteczne leczenie. W listopadzie zmiana leków nie będzie miała sensu, bo terapia musi być stosowana przez dłuższy czas. A zwlekać z jej rozpoczęciem się nie da, bo rak nie czeka.
Szpitale nie mogą podać leku ze względów formalnych.
