Jest to uzależnienie psychiczne, objawiające się obsesyjną i wewnętrzną potrzebą ciągłego wykonywania pracy, kosztem innych elementów życia codziennego. Można przy tym zaobserwować wiele symptomów - od typowych objawów nadmiaru stresu, takich jak bóle głowy czy stawów, przez kłopoty ze snem, aż po całkowite wyobcowanie z życia rodzinnego.

Pracoholik jest osobą, która określa się poprzez swoje działania. Nie mówi więc o tym, jaki jest, ale o tym, czego udało mu się dokonać. Pozornie wydaje się pełny energii i pewny swojej wartości, jednak w rzeczywistości cechuje go poczucie lęku, obawa przed utratą akceptacji i bezradność.

Jak pokazują badania, uzależnienie to dotyka głównie osób posiadających własne firmy i będących w wieku produkcyjnym. Chorują przede wszystkim kobiety.

Problemów może nastręczać odróżnienie przepracowywania się czy poświęcania pracy od pracoholizmu. Osoby przepracowane dostrzegają, że powinny zwolnić tempo i z tęsknotą myślą o odpoczynku. Tymczasem uzależnieni nie potrafią krytycznie ocenić własnego stosunku do pracy, a perspektywa wakacji czy weekendu jest dla nich przerażająca.

Według danych Komisji Europejskiej, Polacy znajdują się w pierwszej trójce najbardziej zajętych narodów Europy. Rocznie spędzamy, pracując aż 1918 godzin. Więcej czasu od nas poświęcają pracy tylko Grecy - 2037 godzin i Rosjanie - 1980.

Leczenie pracoholizmu polega na psychoterapii, w skrajnych przypadkach wspomaganej środkami farmakologicznymi. Terapia może trwać przez bardzo długi czas, jednak powrót do normalnego funkcjonowania jest możliwy.

Po odpowiedniej terapii pracoholik jest w stanie ograniczyć ilość czasu spędzanego w pracy, zwiększając przy tym swoją wydajność. Badania wskazują, że byli uzależnieni mogą w 50 godzin zrobić to, na co wcześniej potrzebowali ponad 80 godzin.

Do najczęstszych konsekwencji pracoholizmu zaliczyć można przemęczenie, bezsenność, zaburzenia koncentracji, a także wrzody żołądka czy choroby układu krążenia. Może zakończyć się nawet śmiercią.

Pojęcie pracoholizmu wprowadził w 1971 roku amerykański pastor i profesor psychologii religii Wayne Oates.

12 sierpnia obchodzimy Światowy Dzień Pracoholików, który ma na celu zwiększenie świadomości na temat tej choroby.