Dzięki swoim właściwościom mikroflora jelitowa nie tylko reguluje prawidłowe działanie układu odpornościowego, zapobiega również rozwojowi bakterii chorobotwórczych w przewodzie pokarmowym, jest istotna w procesie wytwarzania niektórych witamin oraz wpływa na motorykę przewodu pokarmowego. Jelito nazywane jest także naszym drugim mózgiem dlatego, że właśnie tam produkowane jest aż 90 proc. serotoniny tzw. hormonu szczęścia. Zatem odpowiedni stan jelit wpływa także na nasz nastrój.

Błona śluzowa jelita ma stały kontakt z potencjalnymi czynnikami szkodliwymi i antygenami, w tym: pokarmem, toksynami, alergenami, pasożytami oraz drobnoustrojami chorobotwórczymi. Niestety styl życia współczesnego człowieka negatywnie wpływa na zdrowie jego jelit. Przyczynami nieprawidłowości, które zachodzą w ich obrębie może być stres, nieodpowiednia dieta, a także stosowanie antybiotyków. Zaburzenie środowiska mikroflory jelitowej prowadzi do zakłócenia prawidłowej pracy bariery jelitowej, co może skutkować rozszczelnieniem połączeń między komórkami jelita. W takiej sytuacji do krwioobiegu przedostają się większe, nie do końca strawione cząstki pokarmowe. Organizm identyfikuje je jako obce i zaczyna z nimi walczyć. Konsekwencją jest produkcja przeciwciał IgG i wystąpienie przewlekłego stanu zapalnego, który może objawiać się między innymi: atopowym zapaleniem skóry, nieswoistym zapaleniem jelit, biegunką lub zaparciami, infekcjami, ale także np. katarem, migreną czy nawet depresją.

Istnieje wiele analogii pomiędzy objawami depresji, która jest coraz częściej występującą chorobą, a reakcją organizmu, towarzyszącą zapaleniu. To właśnie stan zapalny towarzyszący nadwrażliwości IgG-zależnej może wpływać na pogorszenie nastroju, może być nawet odpowiedzialny za podtrzymywanie objawów związanych z depresją. Pacjentowi, który zauważył u siebie spadek nastroju, cierpi na depresję lub ma inne objawy związane z ośrodkowym układem nerwowym zaleca się przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki, która pozwoli na ocenę stanu jelit. Te same zalecenie dotyczą dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi, takim jak spektrum autyzmu lub nadpobudliwość.

Obraz mikroflory przewodu pokarmowego można ocenić na podstawie badań kału np. KyberKompakt. Natomiast badanie krwi np. ImuPro w kierunku nadwrażliwości pokarmowej IgG-zależnej, pozwoli wskazać szkodzące pokarmy. Właściwa interpretacja wyników przez lekarza lub dietetyka powinna zakończyć się wdrożeniem zindywidualizowanej diety oraz włączeniem odpowiedniej probiotykoterapii, które mają za zadanie uszczelnić jelito i wyeliminować stan zapalny. Powrót do prawidłowego środowiska w ekosystemie jelitowym jest kluczem do odzyskania zdrowia w organizmie, w tym także prawidłowej pracy układu odpornościowego oraz nerwowego.

Anna Bartnicka - Kierownik ds. naukowych, Instytut Mikroekologii w Poznaniu