Jak przypomnieli jego autorzy, współczesna kultura jest zdominowana przez celebrytów i influencerów, z którymi część społeczeństwa tworzy silne, choć jednostronne więzi emocjonalne. Psycholodzy z ELTE Eoetvoes Lorand University (Węgry) ustalili, że podziw dla znanych osób jest ściśle powiązany z tym, jak dobrze ludzie rozumieją samych siebie.
Związek fascynacji celebrytami z poczuciem własnej tożsamości
- Nasze wyniki sugerują, że osoby mniej pewne tego, kim są, mogą częściej szukać w znanych postaciach wskazówek, inspiracji lub poczucia stabilności - powiedziała współautorka publikacji Agnes Zsila.
Naukowcy przeanalizowali dane z dwóch dużych badań z udziałem ponad 1800 dorosłych, w tym jednego przeprowadzonego na próbie reprezentatywnej dla populacji. W obu przypadkach okazało się, że osoby o mniej sprecyzowanym obrazie siebie częściej deklarowały silne przywiązanie emocjonalne do celebrytów. Ich motywacje obejmowały zarówno rozrywkę i potrzeby społeczne, jak i bardziej intensywne, osobiste powody.
Następnie autorzy sprawdzili, jakie niezaspokojone potrzeby psychologiczne najczęściej stoją u podstaw takiej jednostronnej relacji. Okazało się, że są nimi brak poczucia kontroli lub niezależności.
Większość form fascynacji jest nieszkodliwa
Zdaniem badaczy fascynacja celebrytami może pełnić funkcję kompensacyjną. - Kiedy ludzie nie są pewni, kim są, albo mają poczucie braku kontroli nad swoim życiem, celebryci stają się dla nich symbolem pewności siebie i sukcesu, a także wyznaczają kierunek działania. Daje to tymczasowe poczucie sprawczości, jasności i stabilności, szczególnie w okresach niepewności społecznej lub trudności w życiu osobistym - wyjaśniła Zsila.
Naukowcy podkreślili jednocześnie, że większość form fascynacji celebrytami nie jest szkodliwa i współwystępuje z prawidłowym funkcjonowaniem oraz zdrowymi relacjami.
- Nasze wyniki nie mają na celu oceniania fanów. Chodzi o lepsze zrozumienie czynników psychologicznych, które kształtują ich relacje z osobami publicznymi - zaznaczyli.
Ich zdaniem otrzymane wyniki potwierdzają znaczenie rozwoju własnej tożsamości i dobrostanu psychicznego w czasach stałej ekspozycji na treści związane z celebrytami i influencerami.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
