Wstawać wcześniej czy spać dłużej? Co jest bardziej wskazane dla seniora?

Sen - codzienny "serwis" organizmu

Dobry sen wpływa na odporność, metabolizm, koncentrację i emocje. Z wiekiem jednak sen staje się płytszy, a nocne wybudzenia zdarzają się częściej. Gdy znika presja porannego wstawania do pracy, pojawia się dylemat: czy skoro mogę, to warto spać dłużej? Specjaliści są zgodni – zamiast skupiać się na samej porze wstawania, lepiej zadbać o coś innego.

Jedna godzina pobudki – nawet na emeryturze

Jak czytamy w serwisie health.yahoo.com, według dr Christophera Wintera, neurologa i specjalisty medycyny snu, regularność jest szczególnie ważna u osób starszych, które mają większą swobodę w planowaniu dnia.

– Staram się zachęcać starsze osoby, które są już na emeryturze, aby ustaliły sobie jakąś stałą godzinę pobudki – mówi. – Ta prosta zasada działa jak kotwica dla organizmu: mózg uczy się, kiedy ma się wyciszać, a kiedy wchodzić na wyższe obroty. To właśnie przewidywalność pomaga organizmowi lepiej regulować sen i czuwanie.

Wcześnie nie zawsze znaczy zdrowo

Jednak samo wczesne wstawanie nie jest automatycznie korzystne. Dr Jade Wu, specjalistka behawioralnej medycyny snu, zwraca uwagę na ważny niuans.

– Czasami wcześniejsza pobudka oznacza, że ktoś nie daje sobie wystarczająco dużo okazji do spania, a czasami wcale tak nie jest – tłumaczy i dodaje: – To, czy to dobre rozwiązanie, zależy też od tego, czy zwykle wstajesz wcześnie, czy późno. Innymi słowy: poranna pobudka ma sens tylko wtedy, gdy nie skraca snu poniżej zdrowego minimum.

Ile snu naprawdę potrzebuje senior?

Często można usłyszeć, że osoby starsze potrzebują mniej snu. To częściowo prawda, choć nie jest regułą. Niemowlęta potrzebują znacznie więcej snu niż małe dzieci, a te potrzebują go więcej niż starsze dzieci. – Podstawowy powód jest taki, że wraz z wiekiem tracimy sen wolnofalowy, czyli głęboki – przypomina dr Winter.

Jednak zapotrzebowanie na sen jest bardzo indywidualne. Wpływ mają m.in. poziom aktywności fizycznej, stres, ogólny stan zdrowia czy gospodarka hormonalna. Osoba aktywna, regularnie ćwicząca, może potrzebować więcej regeneracji niż ktoś prowadzący siedzący tryb życia.

Chronotyp – wewnętrzny zegar ma znaczenie

Dlaczego wielu seniorów budzi się coraz wcześniej, nawet jeśli nie muszą? Odpowiedzią jest chronotyp, czyli naturalna skłonność organizmu do funkcjonowania o określonych porach. – Nasze chronotypy, czyli skłonność naszego zegara dobowego do działania wcześniej, później lub pośrodku, mają tendencję do przesuwania się na wcześniejsze godziny wraz z wiekiem – wyjaśnia dr Wu.

Trzy proste zasady zdrowego snu po 60

Dr Wu proponuje trzy praktyczne kroki, które pomagają ustalić najlepszy rytm snu:

- Zapewnij sobie co najmniej 7 godzin na sen, nawet jeśli nie zawsze tyle prześpisz.

- Wstawaj o podobnej porze każdego dnia, zamiast raz wcześnie, raz bardzo późno.

- Dopasuj pobudkę do swojego chronotypu.