Dwie szczepionki na raz mogą zwiększać ryzyko udaru
O tym, że szczepionki, nie tylko przeciwko koronawirusowi, mogą zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, mówi się od dawna. Amerykańscy i europejscy regulatorzy co jakiś czas publikują badania na ten temat. Niedawno pojawił się raport amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA), w którym przeanalizowano dane z bazy Medicare, federalnego programu ubezpieczenia zdrowotnego dla seniorów w USA.
To drugie badanie sprawdzające ryzyko udaru u seniorów po jednoczesnych szczepieniu przeciwko COVID-19 i grypie. W styczniu FDA i amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób wydały wspólny komunikat, że u seniorów wystąpiło niewielkie ryzyko tego zdarzenia po przyjęciu tego samego dnia biwalentnej (dwuskładnikowej) szczepionki COVID-19 firmy Pfizer i wysokoskładnikowej (czterowalentnej) szczepionki przeciw grypie lub szczepionki przeciwko grypie z adiuwantem (substancja pomocnicza mająca na celu zwiększenie odpowiedzi immunologicznej).
FDA zaznaczyła, że to ryzyko było bardzo małe - około trzy przypadki udarów lub przemijających ataków niedokrwiennych na 100 tys. podanych dawek. Mogło być spowodowane wysokodawkowymi szczepionkami przeciw grypie lub szczepionkami z adiuwantem.
Jest ryzyko ale znikome
Na potrzeby nowego badania śledczy FDA przyjrzeli się oświadczeniom medycznym z Medicare ponad 5,3 mln osób mających 65 lat więcej. Odkryli nieznacznie zwiększone ryzyko udaru u dorosłych w wieku 65 lat i starszych, którzy otrzymali jedynie czterowalentną dawkę szczepionki przeciw grypie. Dodatkowe ryzyko wynosiło 1–2 udary na każde 100 tys. dawek.
Sprawdzili też możliwe skutki oboczne w tej grupie wiekowej (65 plus) po przyjęciu szczepionki przeciwko COVID-19 firmy Pfizer lub Moderna. Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka udaru mającego miejsce po szczepieniu.
Znaleziono natomiast zwiększone ryzyko udarów spowodowanych zakrzepami krwi u osób mających 85 lat i więcej. Ale tylko po szczepionce firmy Pfizer. Po przyjęciu preparatu Moderny to ryzyko się nie zwiększało. To ryzyko było również większe w grupie 65 plus, która otrzymała jednocześnie szczepionkę przeciwko COVID-19 i grypie.
– Ryzyko jest znikome – powiedział dr Steve Nissen, kardiolog z Cleveland Clinic w Ohio. – Mam na myśli, że jest to trywialne w porównaniu z ryzykiem śmierci z powodu COVID-19 w grupie osób powyżej 85. roku życia – dodał i podkreślił, że co najmniej pięć innych niedawnych badań – także takich z intencją wykazania tego powiązania - nie wykazało żadnego dodatkowego ryzyka udaru po szczepieniu przeciwko COVID-19, grypie lub obu szczepieniach na raz.
Jak podkreślają autorzy badania, ma ono charakter obserwacyjny - wskazuje związek czasowy tych zdarzeń, ale nie jest w stanie udowodnić związku przyczynowo-skutkowego. Jeszcze nie zostało zrecenzowane przez ekspertów. Jednocześnie wyrazili nadzieję, że te informacje nie zniechęcą nikogo do szczepień, bo korzyści ze szczepienia w dalszym ciągu znacznie przewyższają ryzyko skutków infekcji.
– Dostępne dane nie dają jasnych i spójnych dowodów na istnienie problemu bezpieczeństwa w przypadku udaru niedokrwiennego po stosowaniu biwalentnych szczepionek mRNA przeciwko COVID-19 podawanych samodzielnie lub jednocześnie ze szczepionkami przeciw grypie – powiedział dr Tom Shimabukuro, dyrektor Biura Bezpieczeństwa Szczepień w CDC.
– Ryzyko poważnej choroby związanej zarówno z grypą, jak i COVID-19 dla populacji o najwyższym ryzyku, czyli osób starszych, jest o wiele większe niż potencjalne zwiększone ryzyko związane ze szczepionką – powiedział dr William Schaffner, specjalista ds. chorób zakaźnych Uniwersytecie Vanderbilt, w rozmowie z CNN.
Rozłożyć w czasie
Schaffner zaznaczył, że osoby które boją się ryzyka wystąpienia udaru po szczepieniu, mogą szczepienie przeciwko COVID-19 i grypie rozłożyć w czasie. Sam lekarz, który jest już po 80., powiedział, że oba preparaty przyjął w tym samym czasie, w to samo ramię i odczuł żadnych reakcji niepożądanych
Dr Peter Marks, szef Centrum Oceny i Badań Biologicznych FDA, zaznaczył jednak, że planuje się zaczepić w różnych terminach. – Jeśli chcesz zminimalizować ryzyko interakcji, a także móc odróżnić skutki uboczne po każdej ze szczepionek, odczekaj około dwóch tygodni przed przyjęciem drugiej – powiedział.
W mediach od początku wieku. Pisał na różne tematy (od sportu po film), ale od kilku lat zajmuje się tym najważniejszym, czyli zdrowiem. Lubi wszelkie liczby, pracować na podstawie weryfikowalnych danych, zwłaszcza dotyczących zjawisk chorobowych. W dziennik.pl od września 2023 roku. Zdobywca III (za rok 2021) i IV (za rok 2022) nagrody w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku" w kategorii Internet. Prywatnie lubi rzeczy na literę k – koty (ma cztery), kuchnię, kino, książki i kawę.