Wiele rodzajów bólu
Gdy zbliża się termin wizyty u dentysty, Polacy są jednym z najbardziej strachliwych narodów – wynika z badania „Nawyki Europejczyków związane z higieną i zdrowiem jamy ustnej". Aż 39 proc. z nas obawia się bólu w trakcie leczenia i stresuje na sam dźwięk wiertła.
Choć dyskomfort borowania w kontekście rozwoju technologii i nowoczesnych znieczuleń u dentysty przestaje być problemem, to specjaliści przyznają, że jest coś gorszego – ból zęba, który lekceważymy.
–- wyjaśnia lek. stom. Joanna Oleksiak z gabinetu Stankowscy & Białach Stomatologia w Poznaniu.
Ból zęba wymieniany jest przez pacjentów, jako jeden z najbardziej uciążliwych bólów fizycznych dla człowieka. Co więcej, dotyczy on na jakimś etapie życia każdego z nas. Kiedy należy się nim martwić?
– mówi stomatolog.
Ból jest nagły, ostry i pojawia się czasami
Jeśli odczuwasz intensywny ból przy spożywaniu zimnych lub gorących posiłków oraz napojów, może to być przejaw nadwrażliwości zębów. Najczęściej jest ona spowodowana recesją dziąseł oraz utratą szkliwa, np. na skutek agresywnego szczotkowania lub niewłaściwej higieny zębów.
– wyjaśnia dr Oleksiak.
Ból zęba pojawiający się od czasu do czasu może być również oznaką próchnicy, rozwijającego się ropnia zębowego, a także urazu mechanicznego, który mógł doprowadzić do złamania korzenia zęba. Powodem bólu może być również plomba, która wypadła lub jest nieszczelna.
Ból jest chroniczny, ćmiący lub pulsujący
Jeśli ból w zębie (lub zębach) nie mija, to winowajcą może być postępująca próchnica prowadząca do zapalenia miazgi. Jak do niego dochodzi? Początkowo próchnica jest powierzchowna i obejmuje tkanki zewnętrzne: szkliwo oraz koronę zębową. Następnie bakterie docierają do zębiny i miazgi zębowej, powodując stan zapalny i ból. Miazga jest żywą tkanką i jeśli dojdzie do jej zakażenia, a nie podejmiemy leczenia, to obumiera. Ból zęba wynikający z zakażonej miazgi często pojawia się w pozycji leżącej, np. gdy śpimy, pochylamy się lub przy spożywaniu gorących pokarmów i płynów.
Przyczyną zapalenia miazgi może być, obok nieleczonej próchnicy, uraz mechaniczny lub nieprawidłowo przeprowadzone leczenie kanałowe. Właśnie pozbyłeś się ósemki? Przyczyną silnego, narastającego bólu może być w tym wypadku tzw. suchy zębodół, czyli powikłanie po ekstrakcji zęba mądrości.
Ból stały, intensywny i obrzęk twarzy
Silny, pulsujący ból niedający się zwalczyć środkami przeciwbólowymi w pakiecie z obrzękniętym policzkiem? Może to być skutek powikłań bakteryjnego zakażenia miazgi zębowej i jej martwicy, do których należą: zapalenie tkanek okołowierzchołkowych (może również do niego dojść na skutek urazu zęba np. zwichnięcia lub złamania korzenia zęba), ropień zębowy lub torbiel korzeniowa. Przy zapaleniu tkanek okołowierzchołkowych ból może dawać wrażenie „wysadzania” zęba z zębodołu, a także może występować bolesność okolicy wierzchołkowej zęba.
Jak daje o sobie znać ropień zębowy? Przede wszystkim bólem – ciągłym, samoistnym i ostrym. Tu również może pojawić się obrzęk twarzy, powiększone węzły chłonne szyi, gorączka lub ropny guzek na dziąśle (przetoka), w którym osadzony jest „chory” ząb. Ropień zębowy jest stanem wymagającym natychmiastowego leczenia. Jako że jest ogniskiem zapalnym w zębie, stanowi źródło infekcji dla całego organizmu. Istnieje ryzyko, że bakterie z ropnia przedostaną się do krwioobiegu, a stąd w inne obszary np. do mięśnia sercowego, płuc, wątroby, nerek czy mózgu. U ciężarnej pacjentki uogólnione zakażenie od zęba może być także czynnikiem ryzyka przedwczesnego porodu czy nawet poronienia.
przestrzega dentysta.
Ból podczas jedzenia
Ból zęba podczas posiłku najczęściej jest spowodowany próchnicą zębów. Winne może być również niedopasowane wypełnienie, korona zębowa lub mikrouraz zęba, które wywołują dyskomfort przy gryzieniu i żuciu pokarmu. Ból przy nagryzaniu może być również oznaką zapalenia tkanek okołowierzchołkowych, a także objawem przeciążeń zębów.
Ból całej szczęki
Jeśli ból nie pojawia się przy konkretnym zębie, ale jest umiejscowiony z tyłu szczęki i np. promieniuje na całą stronę twarzy, jego źródłem mogą być problematyczne zęby mądrości – ich wyrzynanie, ale w szczególności nieprawidłowości w trakcie tego procesu.
– wyjaśnia ekspert.
Ból szczęki lub promieniujący na większą część twarzy może być również spowodowany zaburzeniem pracy układu żucia: zębów, mięśni żucia i stawów skroniowo-żuchwowego. To tajemnicze dla większości pacjentów schorzenie fachowo nazywane jest chorobą okluzyjną. W stomatologii okluzją nazywany jest bowiem kontakt obu łuków zębowych – dolnego i górnego.
– mówi Joanna Oleksiak.
Leczenie choroby okluzyjnej polega na doprowadzeniu do równego kontaktu wszystkich zębów przy rozluźnionych mięśniach żucia i prawidłowym położeniu stawu skroniowo-żuchwowego. Można to osiągnąć m.in. poprzez odbudowę utraconych zębów, korektę wad zgryzu czy operacyjnie (przy genetycznych wadach szkieletowych).
Ból całej twarzy
Nerw trójdzielny to jeden z dwunastu nerwów czaszkowych, jednocześnie jest to nerw najgrubszy, mocno rozgałęziony (gałąź oczna, szczękowa oraz żuchwowa) – stanowi on jedną z najlepiej unerwionych okolic całego ciała. Jego naruszenie może powodować tzw. neuralgię nerwu trójdzielnego (rwa twarzowa), która przez pacjentów opisywana jako ból rozrywający, piekący, przeszywający, trudny do wytrzymania – mimo że czasem trwa „jedynie” kilka lub kilkadziesiąt sekund.
Co wywołuje napad bólu? Nawet niewinne bodźce np. powiew wiatru, ruch warg, kęs pokarmu – boli okolica czoła, nosa, policzki oraz żuchwa. Co jest przyczyną bolesnej neuralgii? Może to być m.in. naczynie krwionośne, uciskające nerw trójdzielny w jamie czaszki i zaburzające prawidłowe przesyłanie bodźców czuciowych, ale też guzy mózgu czy… ząb.
– wyjaśnia dr Joanna Oleksiak
Ból ma swoje dobre strony
Jak podkreślają specjaliści, znienawidzony przez pacjentów ból zęba paradoksalnie może mieć też zalety.
– przypomina stomatolog.
