Jednym z kluczowych elementów nowych przepisów będzie obowiązek ciągłego doskonalenia zawodowego. Pielęgniarki i położne będą musiały regularnie uczestniczyć w szkoleniach, kursach i innych formach edukacji, zdobywając określoną liczbę punktów edukacyjnych.
Koniec dobrowolnego dokształcania? Nowy obowiązek dla pielęgniarek i położnych
Projekt nowelizacji ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD387. Jak podkreśla Ministerstwo Zdrowia, celem zmian jest dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb systemu ochrony zdrowia oraz do rosnącej roli pielęgniarek i położnych w opiece nad pacjentami. Najbardziej zauważalną zmianą ma być wprowadzenie obowiązkowego ustawicznego rozwoju zawodowego. Oznacza to, że wykonywanie zawodu będzie wiązało się z koniecznością regularnego uzupełniania wiedzy i rozwijania kompetencji. Zgodnie z założeniami pielęgniarki i położne będą uczestniczyć w kursach specjalistycznych, szkoleniach, konferencjach, programach edukacyjnych czy innych formach samokształcenia. Za aktywność edukacyjną będą przyznawane punkty, które trzeba będzie gromadzić w określonym czasie.
System ma opierać się na pięcioletnich okresach rozliczeniowych. Z wcześniejszych zapowiedzi środowiska zawodowego wynika, że wymagane może być zdobycie minimum 100 punktów edukacyjnych w ciągu pięciu lat. Co istotne, niewykorzystane punkty nie będą przechodziły na kolejny okres rozliczeniowy. Na razie resort zdrowia nie opublikował szczegółowych zasad funkcjonowania nowego systemu. Nie wiadomo jeszcze, jakie szkolenia będą punktowane, ile punktów będzie można uzyskać za poszczególne formy kształcenia ani jakie konsekwencje mogą grozić za niewywiązanie się z obowiązku.
Nowe zasady dla pielęgniarek wzorowane na innych zawodach medycznych
Ministerstwo Zdrowia zwraca uwagę, że podobny model obowiązuje już w innych zawodach medycznych. Obowiązek stałego podnoszenia kwalifikacji funkcjonuje między innymi wśród lekarzy, farmaceutów, diagnostów laboratoryjnych oraz ratowników medycznych. Zdaniem resortu wdrożenie analogicznych rozwiązań dla pielęgniarek i położnych ma uporządkować kwestie związane z rozwojem zawodowym oraz zapewnić większą spójność całego systemu ochrony zdrowia. Eksperci podkreślają, że zakres obowiązków pielęgniarek w ostatnich latach znacząco się zmienił. Coraz częściej wykonują one zadania, które jeszcze kilka lat temu były przypisane wyłącznie lekarzom. Dotyczy to m.in. ordynowania niektórych leków, wystawiania recept czy prowadzenia samodzielnych porad w określonych obszarach medycznych. W związku z tym ustawiczne kształcenie ma być jednym z narzędzi pozwalających utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa pacjentów i dostosować kwalifikacje personelu do dynamicznie zmieniających się wymagań systemu.
Rewolucja w zawodzie pielęgniarki: większe kompetencje i nowa rola w ochronie zdrowia
Projekt nowelizacji nie ogranicza się wyłącznie do kwestii szkoleń i punktów edukacyjnych. Ministerstwo Zdrowia zapowiada znacznie szerszą reformę dotyczącą funkcjonowania zawodów pielęgniarki i położnej. Jednym z kierunków zmian ma być rozszerzenie kompetencji zawodowych oraz uporządkowanie poziomów kompetencyjnych. Planowane jest także formalne wprowadzenie do polskiego systemu ochrony zdrowia roli pielęgniarki zaawansowanej praktyki, określanej skrótem APN (Advanced Practice Nurse). To rozwiązanie znane z wielu państw europejskich i spoza Europy. Pielęgniarki zaawansowanej praktyki dysponują rozszerzonym zakresem kompetencji, większą samodzielnością zawodową i często odgrywają istotną rolę w koordynowaniu opieki nad pacjentami. Wprowadzenie takiego modelu w Polsce może oznaczać istotne przeobrażenia w organizacji świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza w kontekście niedoborów kadrowych i rosnącego zapotrzebowania na usługi medyczne.
Rewolucja w zawodzie pielęgniarki: zmiany obejmą specjalizacje, egzaminy i zagraniczne kwalifikacje
Nowelizacja ma objąć również obszar kształcenia podyplomowego oraz organizacji specjalizacji zawodowych. Resort zdrowia zapowiada przegląd obowiązujących procedur i ich dostosowanie do nowych realiów pracy w zawodach medycznych. Planowane są również zmiany w zasadach uznawania kwalifikacji osób, które zdobyły dyplomy poza granicami Unii Europejskiej. To szczególnie ważny temat w kontekście rosnącego zapotrzebowania na personel medyczny i prób uzupełniania braków kadrowych pracownikami z zagranicy. Reforma ma objąć także kwestie egzaminów językowych oraz funkcjonowania centralnych rejestrów pielęgniarek i położnych. Szczegółowe rozwiązania w tych obszarach mają zostać doprecyzowane w aktach wykonawczych przygotowanych po uchwaleniu ustawy.
Według harmonogramu przedstawionego przez rząd projekt nowelizacji może zostać przyjęty w trzecim lub czwartym kwartale 2026 roku. Ostateczny kształt przepisów nie jest jeszcze przesądzony, jednak już dziś wiadomo, że planowane zmiany mogą znacząco wpłynąć na sposób wykonywania zawodu przez tysiące pielęgniarek i położnych w całym kraju.
