Resort zdrowia przekonuje, że nowelizacja ma poprawić jakość badań i dostosować przepisy do realiów rynku pracy. Krytycy ostrzegają jednak, że złagodzenie części wymogów może rodzić pytania o bezpieczeństwo pasażerów oraz standardy obowiązujące zawodowych kierowców.
Rewolucja w badaniach lekarskich dla kierowców: prawo jazdy na autobus także dla osób z ubytkiem słuchu
Jedną z najważniejszych zmian w nowych przepisach jest dopuszczenie do ubiegania się o prawo jazdy kategorii D1 i D osób z częściowym, a nawet całkowitym ubytkiem słuchu. Oznacza to, że po wejściu w życie nowych regulacji osoby niesłyszące lub słabosłyszące będą mogły starać się o uprawnienia do prowadzenia autobusów. Do tej pory obowiązujące przepisy były w tej kwestii znacznie bardziej restrykcyjne. W praktyce problemy ze słuchem często uniemożliwiały zdobycie kwalifikacji potrzebnych do pracy w transporcie zbiorowym.
Ministerstwo tłumaczy, że zmiany są odpowiedzią na rosnący problem niedoboru kierowców zawodowych. Brakuje ich nie tylko w Polsce, ale także w wielu krajach Unii Europejskiej. Firmy transportowe i przewoźnicy od dawna alarmują, że znalezienie nowych pracowników staje się coraz trudniejsze, a średni wiek kierowców systematycznie rośnie. Nowelizacja ma więc otworzyć rynek pracy dla większej grupy kandydatów. Według autorów przepisów współczesne technologie, systemy bezpieczeństwa oraz odpowiednie procedury pozwalają na wykonywanie zawodu również osobom z problemami słuchu.
Rewolucja w badaniach lekarskich dla kierowców autobusów: kontrowersje wokół nowych przepisów
Zmiany od początku wywoływały duże kontrowersje. Część środowiska medycznego zwracała uwagę, że kierowcy autobusów odpowiadają za bezpieczeństwo nawet kilkudziesięciu pasażerów jednocześnie, dlatego wymagania zdrowotne powinny być szczególnie rygorystyczne. Wątpliwości budzi przede wszystkim kwestia szybkiego reagowania na sygnały dźwiękowe w ruchu drogowym, takie jak syreny pojazdów uprzywilejowanych, klaksony czy komunikaty ostrzegawcze. Krytycy zmian podkreślają, że słuch jest jednym z ważnych elementów oceny sytuacji na drodze. Zwolennicy nowych przepisów odpowiadają jednak, że współczesne autobusy są wyposażone w coraz nowocześniejsze systemy wspomagania kierowcy, a wiele informacji przekazywanych jest wizualnie. Podkreślają również, że ostateczna decyzja o dopuszczeniu kierowcy do wykonywania zawodu i tak będzie należała do lekarza przeprowadzającego badanie. Nowelizacja nie oznacza więc automatycznego przyznawania uprawnień wszystkim osobom z wadami słuchu. Każdy przypadek ma być oceniany indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia oraz realnego wpływu schorzenia na bezpieczeństwo jazdy.
Koniec badań lekarskich „na odległość”
Kolejną ważną zmianą ma być zaostrzenie zasad przeprowadzania badań lekarskich kierowców. Ministerstwo zdrowia chce ograniczyć przypadki wydawania orzeczeń bez rzetelnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Podczas wcześniejszych kontroli wykrywano sytuacje, w których badania były przeprowadzane bardzo pobieżnie, a czasem wręcz ograniczały się do formalności wykonywanych „przez komputer”. Nowe przepisy mają temu przeciwdziałać. Lekarz będzie musiał osobiście ocenić stan zdrowia kierowcy oraz przeanalizować przebieg ewentualnych chorób. Szczególną uwagę trzeba będzie zwrócić na to, czy schorzenia mogą wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdu. Badanie ma obejmować między innymi: ocenę rodzaju choroby, stopień nasilenia objawów, ryzyko pogorszenia stanu zdrowia, wpływ schorzenia na zdolność prowadzenia pojazdów, możliwość wystąpienia nagłych problemów zdrowotnych podczas jazdy. Resort zdrowia podkreśla, że celem zmian jest zwiększenie wiarygodności badań oraz wyeliminowanie nieprawidłowości, które mogły zagrażać bezpieczeństwu na drogach.
Nowe oświadczenia zdrowotne dla kierowców
Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie nowych wzorów dokumentów i oświadczeń składanych przez kandydatów na kierowców oraz osoby przedłużające uprawnienia. Zmiany dotyczą przede wszystkim zakresu informacji przekazywanych lekarzowi. Kandydaci będą musieli dokładniej informować o swoim stanie zdrowia, przebytych chorobach czy przyjmowanych lekach. Zaostrzone mają zostać także przepisy dotyczące odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych. W praktyce oznacza to większe konsekwencje dla osób, które zatają istotne informacje zdrowotne podczas badań. Ministerstwo argumentuje, że rzetelne dane są kluczowe dla prawidłowej oceny zdolności do kierowania pojazdami. Ukrywanie chorób lub problemów zdrowotnych może bowiem stwarzać zagrożenie zarówno dla samego kierowcy, jak i innych uczestników ruchu drogowego.
Nowe regulacje dotyczące badań lekarskich kierowców zaczną obowiązywać od 3 czerwca 2026 roku. Zmiany obejmą zarówno osoby ubiegające się o prawo jazdy, jak i kierowców zawodowych przedłużających swoje uprawnienia. Eksperci przewidują, że nowelizacja może znacząco wpłynąć na rynek transportowy i sposób przeprowadzania badań medycznych w Polsce. Z jednej strony przepisy mają pomóc w walce z niedoborem kierowców zawodowych, z drugiej - zwiększyć kontrolę nad jakością badań i bezpieczeństwem na drogach. Najbliższe miesiące pokażą jednak, czy nowe rozwiązania rzeczywiście spełnią oczekiwania resortu zdrowia i branży transportowej, a jednocześnie nie wpłyną negatywnie na bezpieczeństwo pasażerów komunikacji zbiorowej.
