Ministerstwo Zdrowia stawia sprawę jasno: w placówkach oświatowych nie będzie miejsca na napoje słodzone, nawet te, które producenci promują jako naturalne. Wiceministra Katarzyna Kęcka sprecyzowała, że z oferty sklepików oraz automatów znikną m.in. mrożone herbaty, wody smakowe i popularne napoje owocowe.
Resort nie uznaje argumentacji o "naturalnym pochodzeniu cukru". Jeśli napój zawiera cukry dodane lub inne składniki słodzące, nie przejdzie przez sito nowych przepisów. Celem tej decyzji jest pełna eliminacja produktów, które przyczyniają się do nadmiernego spożycia cukru wśród dzieci i młodzieży.
Co będzie można kupić w sklepiku?
Nowe rozporządzenie, które wchodzi w życie 1 września 2027 roku, precyzyjnie definiuje listę dozwolonych artykułów. W szkolnych ofertach pozostaną jedynie:
- Woda: Naturalna woda mineralna (nisko- lub średniozmineralizowana), źródlana oraz stołowa.
- Soki: Warzywne, owocowe oraz owocowo-warzywne, o ile spełniają rygorystyczne normy składu.
- Napoje "własne": Przygotowywane na miejscu, pod warunkiem że zawierają maksymalnie 5 g cukru w 250 ml produktu.
- Produkty bez słodzików: Napoje pozbawione cukru i jakichkolwiek substancji słodzących.
Zmiany w stołówkach
Znowelizowane przepisy regulują nie tylko to, co stoi na półce w sklepiku, ale także to, co trafia na talerz w szkolnej stołówce. Posiłki muszą pokrywać zapotrzebowanie energetyczne uczniów zgodnie z normami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH. Nowe standardy żywienia zbiorowego nakazują:
- Bazowanie na naturalnych składnikach: Zakaz stosowania koncentratów spożywczych (z wyjątkiem tych z naturalnych składników).
- Warzywa w każdym posiłku: Udział warzyw musi być większy niż udział owoców.
- Ryby i strączki: Obowiązkowe podawanie potraw z ryb oraz nasion roślin strączkowych przynajmniej raz w tygodniu.
- Ograniczenie smażenia: Maksymalnie dwie porcje smażonych potraw tygodniowo, wyłącznie przy użyciu oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek.
Rządowy dokument wprowadza również rygorystyczne limity dla innych produktów dostępnych w szkołach, takich jak nabiał czy wyroby zbożowe. Produkty mleczne i pieczywo półcukiernicze nie mogą zawierać więcej niż 10–13,5 g cukru oraz 1 g soli na 100 g produktu.
Wprowadzenie tych zmian ma na celu walkę z epidemią otyłości wśród dzieci i wypracowanie zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat. Placówki oświatowe otrzymały czas do września 2027 roku, aby w pełni dostosować swoje zaopatrzenie i systemy żywienia do nowych, restrykcyjnych wymogów prawnych.
