Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy wzrasta wraz z wiekiem, a około 50 proc. chorujących stanowią kobiety między 40. a 65. rokiem życia. W 2020 r. w Polsce odnotowano 3 862 nowych przypadków raka szyjki macicy (6. miejsce wśród nowotworów złośliwych kobiet). Zgonów zaś odnotowano 2 137, co daje 7. miejsce wśród nowotworów kobiecych (11/100 tys.). W Europie rak szyjki macicy plasuje się na 9. miejscu pod względem zachorowalności i na 10. pod względem umieralności (6,7/100 tys.). Eksperci są jednak zgodni, że przedwczesnych odejść spowodowanych zmianami nowotworowymi można uniknąć. Kluczowe w profilaktyce tego typu raka jest regularne wykonywanie badań cytologicznych: badanie tradycyjne lub cytologia nowej generacji – cytologia płynna, LBC (ang. Liquid Based Cytology).
– wyjaśnia lek. med. Alicja Mikłasz-Kupis, specjalista ginekolog-endokrynolog, Centrum Medyczne ENEL-MED. –
Czym jest cytologia płynna?
W tradycyjnej cytologii szyjki macicy osoba pobierająca wymaz ręcznie nanosi go na szkiełko za pomocą specjalnej szczoteczki. Metoda ta nie pozwala jednak na równomierne rozprowadzenie materiału, a jego większa część pozostaje na szczoteczce, co sprawia, że niewielka ilość trafia do badania. Szkiełko przygotowane w ten sposób jest trudne do oceny ze względu na możliwość nawarstwiania się komórek oraz obecność na nim stosunkowo dużej ilości krwi lub śluzu. Ponadto ze względu na niską reprezentatywność części próbki, która znajduje się na szkiełku, wynik cytologii może być fałszywy, tzn. może nie wykazać obecności komórek nowotworowych, mimo ich rzeczywistego istnienia.
– – podkreśla lek. med. Alicja Mikłasz-Kupis, specjalista ginekolog-endokrynolog, Centrum Medyczne ENEL-MED.
Kiedy i gdzie wykonać badanie cytologiczne?
Warto wspomnieć, że poza diagnostyką w kierunku raka szyjki macicy cytologia pomaga również wykryć infekcje dróg rodnych i inne nieprawidłowości, dlatego regularne jej wykonywanie powinno należeć do stałych elementów w kalendarzu każdej kobiety. Cytologię płynną należy wykonać najlepiej w środku cyklu menstruacyjnego (ok. 4 dni po ustąpieniu krwawienia miesiączkowego i nie później niż 4 dni przed kolejnym). Zaleca się, aby 2-3 dni przed badaniem nie odbywać stosunków płciowych, nie aplikować leków dopochwowych czy tamponów oraz nie wykonywać irygacji pochwy.
Badanie cytologiczne można wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym enel-med. Warto również brać udział w akcjach profilaktycznych w kierunku raka szyjki macicy, które cyklicznie prowadzą placówki medyczne. Na przykład przez cały maj w sieci enel-med trwa akcja profilaktyczna skierowana przede wszystkim do mam, podczas której można wykonać m.in. cytologię płynną LBC w niższej cenie. Wyniki badania dostępne są po ok. 14 dniach, a pacjentki mogą je sprawdzić w aplikacji mobilnej.
