Amalgamat zniknie z gabinetów?
Kwestia wypełnień amalgamatowych to często poruszany temat przez samych pacjentów w gabinetach dentystycznych. Głównie poprzez opinie na temat ich negatywnego wpływu na organizm. Część z nich pyta wprost swojego dentystę: Czy wypełnienie z amalgamatem jest szkodliwe dla zdrowia?
Spór na ten temat trwa od dziesięcioleci. Szkodliwość plomb amalgamatowych miała wynikać z obecności w ich składzie rtęci, jednej z najbardziej toksycznych substancji na ziemi. Na początku twierdzono, że jej ilość w plombach jest minimalna, a wchłanialność do organizmu nieznacząca. Mimo to kraje takie jak Japonia, Szwecja, Dania czy Norwegia wprowadziły zakaz stosowania wypełnień z rtęcią w gabinetach stomatologicznych. Toksyczne działanie rtęci oficjalnie potwierdziła również w 2008 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA). Co więcej, według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, z wypełnień tego typu może pochodzić nawet 4-krotnie więcej przyswajanej przez człowieka rtęci niż np. z ryb.
Fakty są takie, że w ostatnich latach Unia Europejska uznała oficjalnie rtęć za wysoce szkodliwą i negatywnie wpływającą na ludzki organizm. To skłoniło Parlament Europejski do przyjęcia w 2017 roku specjalnej rezolucji w sprawie ograniczenia stosowania rtęci w krajach Unii Europejskiej, w tym również w Polsce. Zgodnie z rezolucją, od lipca 2018 roku zabronione jest leczenie próchnicy przy pomocy wypełnień z amalgamatem u dzieci poniżej 15. roku życia, u kobiet w ciąży oraz karmiących. Co więcej, do 2030 roku ma zostać uchwalony całkowity zakaz stosowania rtęci w preparatach dostępnych u stomatologa.
Czy amalgamaty rzeczywiście są tak groźne? – – komentuje Kamil Stefański, stomatolog z Dentim Clinic w Katowicach.
Tatuaż w ustach, trudniejsza diagnoza oraz ryzyko pękania zębów
Potencjalna toksyczność wypełnień z rtęcią to główna przyczyna zmian w przepisach oraz stopniowego wycofywania ich z gabinetów. Jednak skutków ubocznych tych wypełnień jest znacznie więcej.
– – wyjaśnia stomatolog.
Kolejną kwestią, na którą dentyści zwracają uwagę jest utrudniona diagnostyka RTG zębów z amalgamatem. W zębie z tym rodzajem wypełnienia ubytek próchniczy znajdujący się pod nim jest mniej widoczny, szczególnie, gdy nie jest rozległy. Szacuje się, że nawet 15-20 proc. ubytków może zostać niedostrzeżonych przy zębach z wypełnieniami amalgamatowymi, co może wpłynąć na dalszy proces leczenia.
Istotnym czynnikiem, na który zwracają również uwagę dentyści jest większa predyspozycja do urazów mechanicznych. – mówi ekspert Dentim Clinic.
Z racji obecności rtęci, która jest metalem dobrze przewodzącym ciepło, plomby tego typu mogą również powodować nadwrażliwość przy konsumpcji gorących lub zimnych pokarmów.
Usuwać czy nie?
Co więc doradzić pacjentom chcącym pozbyć się starego amalgamatu? To kwestia sporna. Istnieje grupa osób, która może wykazywać alergię lub nadwrażliwość na składniki amalgamatu dentystycznego lub rtęć, ale są to sytuacje rzadkie, dotyczą ok. 1 proc. ogólnej populacji.
– wyjaśnia dr Stefański.
Co zamiast amalgamatu? Plomba na zamówienie
W gabinecie pacjent znajdzie wiele alternatyw dla plomb amalgamatowych, które są znacznie bardziej estetyczne, w pełni bezpieczne i pozbawione skutków ubocznych swojego starszego „kuzyna”. Do wyboru mamy wypełnienia białe wykonane z kompozytu, glasjonomery lub ceramikę. – wyjaśnia stomatolog.
Jeszcze inną grupą wypełnień są tzw. inlaye oraz onlaye, czyli nowoczesne wypełnienia wykonywane na wymiar indywidualnie dla pacjenta w pracowni protetycznej. Zazwyczaj stosuje się je do rozległych ubytków, szczególnie zębów bocznych, np. po leczeniu kanałowym, kiedy trzeba odbudować znaczną część zęba. W niektórych przypadkach mogą być korzystną alternatywą nawet dla korony zębowej.
- mówi dr Stefański.
Wypełnienia typu inlay mogą być wykonane z żywicy kompozytowej, porcelany lub złota. Dla kogo ten rodzaj wypełnień? Można je wykorzystywać w przypadkach zaawansowanej próchnicy i znacznej utraty tkanek twardych zęba, po leczeniu kanałowym, gdy rekonstrukcji wymaga kilka zębów obok siebie, u pacjentów z problemem choroby okluzyjnej, gdy wskutek zgrzytania zębami starciu ulegają boczne zęby lub gdy nie możemy założyć wypełnienia opartego na kompozycie.
Niezależnie, czy zastanawiamy się nad wymianą amalgamatu, czy mamy ubytek w innym zębie, wybór plomby należy skonsultować ze stomatologiem. W przypadku decyzji o usunięciu wypełnienia amalgamatowego, warto wybrać nowoczesny, odpowiednio przystosowany gabinet oraz doświadczonych specjalistów, co rzutuje na ostateczny efekt i trwałość plomby, która powinna nam służyć wiele lat.
