Sokoli wzrok, bystry umysł
Kluczową rolę w naszym organizmie odgrywa układ nerwowy. Jest on swoistym centrum dowodzenia i kontroli. Układ ten reguluje pracę wszystkich narządów wewnętrznych, odpowiadając za ich prawidłowe funkcjonowanie. Rejestruje bodźce i przetwarza informacje, pośrednicząc w naszym kontakcie ze światem zewnętrznym. Sprawnie działający układ nerwowy zapewnia nam długie, aktywne życie. Warto zadbać o jego prawidłowy rozwój od pierwszych dni życia i chronić w wieku dorosłym.
Każda mama pragnie, aby jej maluch prawidłowo się rozwijał i cieszył zdrowiem, ale też był bystry, dobrze radził sobie w szkole i w kontaktach z rówieśnikami. Okazuje się, że jednym z czynników, które temu sprzyjają jest dobrze zbilansowana dieta, która wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Na uwagę zasługuje szczególnie jeden składnik odżywczy – kwas dokozaheksaenowy, czyli DHA. Stanowi on 97% wszystkich kwasów Omega-3 obecnych w mózgu oraz 95% w siatkówce oka. Nie tylko buduje, ale również chroni komórki najważniejszego z układów naszego organizmu.
Odpowiedni poziom wielonienasyconych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w organizmie (w tym DHA), sprzyja prawidłowemu rozwojowi psychomotorycznemu i umysłowemu dziecka. Dzięki nim maluchy szybciej opanowują nowe umiejętności, takie jak czytanie i pisanie. - – wylicza Agnieszka Pawłowska-Wypych, biotechnolog, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego i dyrektor ds. nauki i rozwoju w firmie Sequoia.
DHA sprzyja nie tylko prawidłowemu rozwojowi mózgu i siatkówki oka u dzieci, ale również chroni komórki układu nerwowego, zapewniając im prawidłowe funkcjonowanie w dorosłym wieku – poprawia pamięć, kojarzenie i koncentrację. Na świecie prowadzone są m.in. badania dotyczące zależności między stężeniem DHA w organizmie a zmniejszeniem ryzyka wystąpienia zaburzeń neurologicznych związanych z wiekiem, np. choroby Alzheimera. - – dodaje Agnieszka Pawłowska-Wypych.
Serce jak dzwon
DHA sprzyja zatem zdrowiu całej rodziny i powinien być uwzględniany w diecie nie tylko małego dziecka, ale również jego rodziców i dziadków. Szczególnie, że wpływa nie tylko na kondycję układu nerwowego, ale odpowiada również za sprawne funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Kwasy z rodziny Omega-3 stanowią ważny budulec tkanek i narządów. DHA przyjmowany w parze z EPA pomaga m.in. w utrzymaniu prawidłowego poziomu trójglicerydów we krwi. Jest to o tyle istotne, ponieważ podwyższone stężenie trójglicerydów we krwi prowadzi do takich schorzeń jak cukrzyca, otyłość czy choroby serca.
- – informuje Agnieszka Pawłowska-Wypych.
Odporność nie do pobicia
DHA ma również korzystny wpływ na układ immunologiczny. Dodaje mocy w walce z bakteriami i wirusami, które są przyczyną zachorowań na różnego rodzaju infekcje. Badanie przeprowadzone w 2010 roku z udziałem dzieci wykazało, że systematycznie podawanie DHA z alg (Life’s DHA) przez cały rok zmniejsza ryzyko wystąpienia infekcji górnych dróg oddechowych o ponad 70%.
Składniki odżywcze wzmacniające odporność są szczególnie istotne w okresie jej kształtowania się oraz osłabienia. Powinny być zatem uwzględnione w diecie niemowląt i małych dzieci, których układ immunologiczny osiąga dojrzałość i „moc” dopiero w wieku kilku, a nawet kilkunastu lat, zależnie od warunków, w jakich się rozwija. - – dodaje Agnieszka Pawłowska-Wypych. Po ukończeniu 1. r.ż. sprzymierzeńcami odporności malucha stają się również cynk, witamina C oraz naturalny miód.
Nie tylko maluchy potrzebują wzmocnienia odporności. Również dorośli miewają okresy jej osłabienia. Dotyczy to szczególnie osób:
- często chorujących,
- żyjących w dużym stresie,
- przemęczonych i ciężko pracujących,
- w podeszłym wieku.
Oprócz DHA, witaminy D i C oraz cynku, dorośli mogą wzmacniać swój układ immunologiczny uzupełniając dietę o odpowiednią ilość witaminy B6 i B12, które wpływają m.in. na zmniejszenie uczucia zmęczenia i znużenia oraz selen i rutynę. - – podkreśla Agnieszka Pawłowska-Wypych.
DHA – jakie źródło wybrać?
Popularnym źródłem kwasu dokozaheksaenowego w diecie są ryby. Kobietom w ciąży i karmiącym odradza się jednak spożywanie niektórych ich gatunków ze względu na ryzyko zanieczyszczenia szkodliwymi substancjami. Jak podaje Instytut Matki i Dziecka, wśród ryb popularnych w Polsce, które mogą zawierać podwyższony poziom zanieczyszczeń można wymienić rybę maślaną, okonia, węgorza, płoć i dorsza.
Już 10 lat temu Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wydał zalecenie wykluczenia z diety przez kobiety ciężarne gatunków takich jak marlin, miecznik, rekin, tuńczyk. Od tego czasu zanieczyszczenie wód morskich stale rośnie. W opublikowanym w styczniu tego roku stanowisku EFSA przestrzega, by kobiety w ciąży, niemowlęta i dzieci do 3. r.ż. unikały spożywania gatunków zawierających wysokie stężenie metylortęci, aby wyeliminować ryzyko stałej ekspozycji i nie przekraczać tygodniowej dopuszczalnej dawki tego toksycznego elementu.
- – dodaje Agnieszka Pawłowska-Wypych. Kobiety w ciąży mogą mieć szczególną trudność z uwzględnianiem takiej ilości ryb w swojej diecie, która zapewniłaby im odpowiedni poziom DHA ze względu na zapach oraz doskwierające im dolegliwości. Skąd jeszcze możemy czerpać ten składnik?
Pierwotnym źródłem DHA (a także EPA) są algi. Ryby morskie żywią się nimi, stąd obecność kwasów z grupy Omega-3 w ich mięsie. Zgodnie z Rekomendacjami Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, hodowane w warunkach kontrolowanych, poza zbiornikami wody morskiej algi z rodzaju Schizochytrium sp. to bezpieczne, alternatywne źródło DHA. Ze względu na jakość i pochodzenie, DHA z alg jest szczególnie dobrze tolerowane przez wrażliwych konsumentów:
- kobiety w ciąży i w okresie laktacji
- niemowlęta i małe dzieci
- osoby z refluksem żołądkowo-przełykowym
- osoby uczulone na białko ryb,
- osoby starsze.
