Męska perspektywa samobójstw
W Polsce codziennie 15 osób popełnia samobójstwo, z czego aż 12 to mężczyźni. Chociaż próby samobójcze częściej podejmowane są przez kobiety, to mężczyźni wybierają bardziej śmiertelne metody. Dlaczego? Dr Witkowska tłumaczy, że mężczyźni mają tendencję do zamykania się w sobie i trudniej im przyznać, że nie radzą sobie z problemami. Społeczny nacisk na mężczyznę, by był skuteczny, silny i odpowiedzialny, sprawia, że często unikają rozmowy o swoich emocjach i nie proszą o pomoc. Mężczyzn rzadziej pyta się o ich stan emocjonalny, co potęguje ich poczucie izolacji.
Jednym z problemów, z którymi borykają się mężczyźni, jest nie tylko trudność w mówieniu o swoich uczuciach, ale również brak społecznej przestrzeni do takiej rozmowy. Społeczeństwo oczekuje od nich, że będą skuteczni we wszystkim, co robią, a przyznanie się do problemów jest odbierane jako oznaka słabości.
Kryzys samobójczy: Jak go rozpoznać?
Kryzys samobójczy nie pojawia się nagle. Zazwyczaj jest to proces, który zaczyna się od przedłużającego się stresu, zmęczenia i poczucia bezradności. To nie jest moment, kiedy ktoś budzi się i nagle postanawia odebrać sobie życie. Jak zauważa dr Witkowska, początek kryzysu to często długotrwałe zmęczenie i stres, które stopniowo przeradzają się w kryzys chroniczny.
Jednym z kluczowych elementów w rozwoju kryzysu samobójczego jest tzw. syndrom presuicydalny, opisany przez Erwina Ringela. Zawężenie sytuacyjne – gdy człowiek nie widzi wyjścia z trudnej sytuacji – jest jednym z najważniejszych znaków ostrzegawczych. Osoby te zaczynają myśleć, że nie ma dla nich żadnego rozwiązania, że ich życie nie ma wartości i że są obciążeniem dla innych. To nie egoizm, jak często się myśli, ale głębokie poczucie, że ich śmierć ulży bliskim.
Kiedy szukać pomocy?
Przedłużający się kryzys, nawracające myśli samobójcze, a zwłaszcza moment, kiedy zaczynamy planować metodę, czas i miejsce – to momenty, kiedy niezbędna jest interwencja. Nie wolno czekać, aż sytuacja się pogorszy. Dr Witkowska podkreśla, że w takich momentach nie trzeba od razu udawać się do psychiatry. Można zacząć od kontaktu z psychologiem, terapeutą lub skorzystać z telefonów zaufania.
Serwis „Życie Warte jest Rozmowy” (zwjr.pl) oferuje bezpłatną, anonimową pomoc, możliwość kontaktu z psychologami, a także materiały edukacyjne na temat kryzysów samobójczych. Szczególnie wartościowa jest możliwość skorzystania z wideokonsultacji, co może być pierwszym krokiem do uzyskania pomocy.
Samobójstwo to ogromny problem społeczny, który dotyka wiele osób – nie tylko tych, którzy myślą o odebraniu sobie życia, ale również ich bliskich. Wciąż jednak rozmowy na ten temat są tabu, zwłaszcza wśród mężczyzn, którzy zmagają się z presją społeczną i trudnościami w wyrażaniu swoich emocji. Kluczem do zmiany tej sytuacji jest otwarta rozmowa o zdrowiu psychicznym i dostęp do wsparcia. „Wszystko mija – złe myśli i przygnębienie również”, mówi dr Witkowska, podkreślając, że istnieje nadzieja nawet w najtrudniejszych chwilach, a życie zawsze jest warte rozmowy.
Gdzie szukać pomocy?
Jesteś w kryzysie psychicznym? Potrzebujesz porady, wsparcia? A może chcesz zwyczajnie zostać wysłuchany? Poniżej lista bezpłatnych telefonów, gdzie otrzymasz pomoc:
Wykaz bezpłatnych, czynnych całą dobę, 7 dni w tygodniu telefonów dla dzieci i młodzieży
116 111 - Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę
800 12 12 12 - wsparcie psychologiczne w sytuacji kryzysowej – infolinia dla dzieci, młodzieży i opiekunów
Wykaz bezpłatnych, czynnych całą dobę, 7 dni w tygodniu telefonów dla dorosłych
116 123 - linia wsparcia dla osób dorosłych
800 70 22 22 - Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym
511 200 200 - telefon dla osób dorosłych w kryzysie samobójczym
Inne przydatne numery:
800 12 00 02 - Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia IPZ – bezpłatny, czynny całą dobę, 7 dni w tygodniu
800 119 119 - Telefon i czat zaufania dla dzieci i młodzieży – codziennie w godz. od 14:00 do 22:00
720 720 020 - Antyprzemocowa Linia Pomocy SEXEDPL - od poniedziałku do piątku w godzinach 16:00– 20:00
Pamiętaj! W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń na 112.
