Podobna kampania przed kilku laty została zainicjowana w innych krajach przez European Network Myeloma. Z danych tej organizacji wynika, że co czwarty chory w Europie na szpiczaka - zanim zostanie u niego wykryta ta choroba - trafia co najmniej do czterech lekarzy. Tymczasem wczesne jej wykrycie pozwala szybciej rozpocząć leczenie, które będzie bardziej skuteczne.
Rada naukowa polskiej kampanii, której przewodniczy prof. Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Hematologii i Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego - zwraca uwagę, że pacjenci ze szpiczakiem często szukają pomocy u lekarzy rodzinnych, ortopedów, chirurgów, traumatologów, reumatologów, internistów, nefrologów, aby ostatecznie trafić do hematologów, którzy postawią właściwą diagnozę.
Dr hab. Adam Walter-Croneck z Katedry i Kliniki Hematologii Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Lublinie zwraca uwagę, że szpiczak osłabia układ kostny, a jednym z jego głównych objawów są bóle kręgosłupa.
- wyjaśnia specjalista.
Ordynator Klinicznego Oddziału Reumatologii Wojskowego Szpitala Klinicznego w Bydgoszczy dr Piotr Ligocki twierdzi, że niepokojący jest ból, którego wcześniej nie było, i który nie jest związany z przeciążeniem kręgosłupa w ostatnim okresie.
– podkreśla dr Ligocki.
Poza uszkodzeniem kości, następstwem rozwoju szpiczaka jest osłabienie czynności krwiotwórczej szpiku, uszkodzenie nerek i skłonność do zakażeń.
- - wyjaśnia dr hab. Walter-Croneck.
U innych chorych szpiczak rozpoznawany jest wtedy, kiedy pojawi się niedokrwistość, świadcząca o pogorszeniu czynności szpiku kostnego - a także wtedy, gdy we krwi zwiększyło się stężenia wapnia lub nastąpiło pogorszenie ogólnego stanu zdrowia.
- – podkreśla dr hab. Walter-Croneck.
Szpiczak plazmocytowy najczęściej występuje u osób w wieku 60-65 lat, jednak ostatnio obserwuje się stały wzrost liczby zachorowań wśród pacjentów poniżej 60. roku życia. Rzadko występuje on u ludzi młodych, jedynie 4 proc. pacjentów ma mniej niż 40 lat. Co roku w Polsce jest on rozpoznawany u około 1,5 tys. osób.
Dr Grzegorz Charliński z Oddziału Hematologicznego Szpitala Miejskiego w Toruniu zapewnia, że chorzy na szpiczaka plazmocytowego na ogół żyją 6-7 lat. Prawie połowa osób z tą choroba (45 proc.) od chwili rozpoznania osiąga co najmniej pięcioletnie przeżycia.
Zdaniem specjalisty w znacznym stopniu przyczyniło się do tego wprowadzenie nowoczesnych leków. Wciąż wprowadzane są kolejne preparaty, które w najbliższych latach mogą jeszcze bardziej wydłużyć życie chorych. Niezbędne jest jednak wczesne wykrycie szpiczaka.
Podczas 16. Międzynarodowych Warsztatów Szpiczakowych (IMW), które w marcu 2017 r. odbyły się w New Delhi, prof. Sundar Jagannath ze Szpitala Mount Sinai w Nowym Jorku powiedział, że niektórych chorych trzeba leczyć, zanim pojawią się pierwsze objawy szpiczaka.
Chodzi o chorych z tzw. tlącym się szpiczakiem, u których specjalistyczne badania sugerują duże ryzyko jego pełnego rozwoju. Takie wyprzedzające leczenie może jeszcze bardziej wydłużyć życie chorego. O wczesnej, bezobjawowej postaci świadczy m.in. zwiększona proliferacja plazmocytów (rozmnażanie się nieprawidłowych komórek szpiczakowych).
Rada naukowa kampanii zwraca uwagę na najczęściej występujące objawy szpiczaka. Są to bóle kostne w okolicy kręgosłupa i żeber, czasem również głowy; osteoporoza, złamania kości i obniżenie wzrostu nawet o kilkanaście centymetrów na skutek złamania kręgów kręgosłupa.
Niepokojące są nieregularne krwawienia z nosa i dziąseł oraz łatwo powstające siniaki oraz objawy neurologiczne, takie jak zespół ucisku rdzenia kręgowego i neuropatia obwodowa (objawiająca się bólami oraz drętwieniem, mrowieniem, paleniem kończyn i wrażenie ich osłabienia – PAP).
Na szpiczaka mogą wskazywać także częste zakażenia, najczęściej zapalenie płuc, ale także zapalenie opon mózgowych lub dróg moczowych. Może dojść do niewydolności nerek i zespołu nadlepkości krwi. (Więcej informacji nt. tego problemu można znaleźć na stronie zdiagnozuj-szpiczaka.pl).
