Czarny rekord na Dolnym Śląsku: 444 diagnozy w rok
Jeszcze w 2020 roku wskaźnik zakażeń HIV w Polsce oscylował wokół 2,5 przypadku na 100 tys. osób. Dane za 2024 rok pokazują już wynik powyżej 6. Szczególnie trudna sytuacja panuje na Dolnym Śląsku – w samym 2025 roku odnotowano tam aż 444 nowe przypadki, co stanowi dwukrotny wzrost w stosunku do roku poprzedniego.
Dlaczego statystyki wystrzeliły? Efekt „luki pandemicznej”
Specjaliści wskazują na kilka przyczyn tego zjawiska. Wśród najważniejszych wymieniają:
- Efekt "odbicia" po pandemii: W czasie lockdownów rzadziej się badaliśmy. Dziś nadrabiamy zaległości, co skutkuje ujawnianiem "ukrytych" infekcji sprzed lat.
- Migracja: W polskiej bazie pacjentów 27,6% osób zakażonych to obywatele Ukrainy. Eksperci podkreślają jednak ważny kontekst: wielu z nich przyjeżdża do Polski z już postawioną diagnozą, szukając jedynie możliwości kontynuacji terapii przerwanej przez wojnę.
Nie tylko HIV. Kiła i rzeżączka w natarciu
Wzrost zakażeń HIV to tylko część problemu Polaków. Prawdziwy skok statystyk widać w przypadku chorób wenerycznych:
- Kiła: Liczba zachorowań wzrosła ponad czterokrotnie od początku pandemii.
- Rzeżączka i chlamydioza: Tu również trendy są rosnące.
- Zmiana profilu pacjenta: Choć kiła i rzeżączka dotyczą głównie mężczyzn (85-90%), w przypadku HIV coraz częściej chorują kobiety. Co ciekawe, wirus coraz częściej atakuje osoby powyżej 45. roku życia.
Ważne: Ponad połowa nowych zakażeń HIV ma nieustaloną drogę transmisji. Tam, gdzie udaje się ją określić, dominują kontakty seksualne.
Fentanyl i nowe zagrożenia: Eksperci mówią o „biologicznej bombie”
Eksperci z niepokojem obserwują odwrócenie trendu wśród osób używających narkotyków w iniekcjach. Dodatkowym ryzykiem jest pojawienie się na rynku syntetycznych opioidów, w tym fentanylu. Brak odpowiedniej profilaktyki w tym obszarze specjaliści nazywają "biologiczną bombą", która może wybuchnąć w najbliższych latach.
Test „na hasło”: Jak sprawdzić swój status bez strachu i kolejek?
Badanie w kierunku HIV jest bezbolesne i nie wymaga bycia na czczo. Można je wykonać:
- Odpłatnie w większości laboratoriów.
- Bezpłatnie i anonimowo w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych (PKD).
W PKD badanie odbywa się "na hasło" – bez podawania danych osobowych i bez skierowania, co gwarantuje pełną dyskrecję. Listę placówek znajdziesz na stronach Krajowego Centrum ds. AIDS.
