Alergia, czyli powtarzalne objawy wywołane przez układ odpornościowy w wyniku ekspozycji organizmu na substancję (alergen), która jest dobrze tolerowana przez osoby zdrowe, może rozwinąć się w zasadzie w każdym wieku. – – tłumaczy dr Marek Kaszuba, alergolog Sublimed.
Drugi rodzaj to alergia kontaktowa - powstająca w wyniku styczności alergenu ze skórą, czego przykładem jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Trzeci rodzaj to alergia pokarmowa, a więc sytuacja kiedy objawy spowodowane są alergenem dostającym się do organizmu poprzez przewód pokarmowy. Wyróżnia się także alergię na leki oraz alergię na jady owadów.
Badania pomocne w diagnostyce alergii
Na to hasło większość z nas automatycznie przywołuje widok wewnętrznej strony przedramienia z dwoma rządkami nakłuć. Są to tzw. punktowe testy skórne – podstawowe badanie w diagnostyce alergii zależnej od przeciwciał IgE. Do dyspozycji mamy jeszcze badania laboratoryjne, polegające na oznaczeniu w surowicy krwi przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom. Inny jeszcze sposób potwierdzenia uczulenia to wykonanie naskórkowych testów płatkowych, które są w stanie wykazać uczulenie na alergeny kontaktowe.
–– tłumaczy doktor Marek Kaszuba.
Skóra cierpi przy alergii
Dbamy o nią, wcieramy kremy i balsamy, chcemy, by była gładka, nawilżona, jędrna i o równomiernym kolorycie. Zdarzają się jednak sytuacje kompletnie od nas niezależne. Zmiany na skórze stosunkowo łatwo zaobserwować. Doktor Kamila Białek-Galas, dermatolog Centrum Medycznego Sublimed, tłumaczy, z jakimi alergicznymi chorobami skóry najczęściej zgłaszają się pacjenci. Są to: kontaktowe zapalenie skóry (alergiczne i z podrażnienia), pokrzywka i atopowe zapalenie skóry (AZS).
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry cechuje alergia kontaktowa, która, jak sama nazwa wskazuje, wywoływana jest przez kontakt substancji uczulających ze skórą. Najczęstsze alergeny w tej grupie to chrom i nikiel. Znajdują się one w codziennych przedmiotach, takich jak sprzączka od paska, kolczyk, guzik w spodniach, pierścionek, sztuczna biżuteria, ale również na przykład w proszkach do prania czy w barwnikach. –– wymienia specjalistka. Niestety, zawsze przy kolejnym kontakcie z alergenem, na który skóra jest uczulona, ta reakcja będzie powracała.
Drugi typ tej choroby, czyli kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wywołują substancje drażniące jak np. środki do dezynfekcji. Jego wystąpienie zależne jest zarówno od częstotliwości, jaki i czasu ekspozycji skóry na daną substancję. Może ono dotyczyć wszystkich osób mających kontakt z daną substancją, nie tylko osób na nią uczulonych. Częściej dochodzi do zapalenia, w szczególności w okresie jesienno–zimowym, ponieważ dłonie mają wtedy dodatkowo uszkodzoną barierę ochronną na skutek ekspozycji na wiatr i mróz.
Kontaktowe zapalenie skóry możemy podzielić także ze względu na jego czas trwania, na ostre i przewlekłe. W przypadku przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry dochodzi do trwałego uszkodzenia bariery ochronnej naskórka i powstania przewlekłych zmian skórnych, które można okresowo “zaleczać”, ale charakterystyczne są ich nawroty.
Pokrzywka przynajmniej raz w życiu
Mówi się, że każdy człowiek przynajmniej raz w życiu przejdzie (lub przeszedł) pokrzywkę. – wyjaśnia doktor Marek Kaszuba.
Czy faktycznie ma ona coś wspólnego z poparzeniem znaną wszystkim rośliną? – – wyjaśnia doktor Kamila Białek-Galas.
Czy pokrzywka może występować na twarzy? – - przestrzega specjalistka Sublimed.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) i choroby z kręgu atopii
Półki z kosmetykami dla osób z AZS wręcz się uginają. Wiedzą o tym nie tylko młode mamy. Czy jest to aż tak popularna przypadłość? I jakie jest jej podłoże? W atopowym zapaleniu skóry zwykle występuje zjawisko atopii, związane z predyspozycją genetyczną do chorób alergicznych. Charakterystyczne jest to, że w rodzinie osoby z atopią często występują choroby z kręgu atopii, np. alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa czy alergiczne zapalenie spojówek. Praktycznie zawsze u pacjenta z AZS równolegle występuje również któraś z tych przypadłości. Choroba zazwyczaj ma początek w dzieciństwie, jest przewlekła i nawrotowa. Nasilony świąd skóry to objaw występujący niezależnie od wieku chorego.
U chorych na AZS występuje uwarunkowany genetycznie tzw. defekt filagryny, skutkujący nieprawidłową budową naskórka. –doktor Kamila Białek-Galas przytacza przykłady ze swojej praktyki.
Leczenie AZS
Co dokładnie znajduje się na półkach aptek i drogerii, ale i jakie leki stosujemy przy zapaleniu? – – zaznacza wyraźnie specjalistka Sublimed. Wspomniany uwarunkowany genetycznie defekt filagryny, i co za tym idzie, nieprawidłowa budowa naskórka, wymagają preparatów pomagających jej się odbudowywać. Powinno się więc stosować emolienty, które po każdym myciu natłuszczają skórę, a także olejki emoliacyjne do kąpieli. Nie zapominajmy również o lekach antyhistaminowych, które hamują świąd skóry.
Nadzieja w odczulaniu
Potocznie wiadomo, że trwa długo i zwykle przynosi spodziewany rezultat. Swoista immunoterapia alergenowa, zwana potocznie “odczulaniem”, to jedyna metoda przyczynowego leczenia chorób alergicznych. Sięgamy po nią w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, astmy alergicznej oraz alergii na jad owadów. Prowadząc odczulanie, chcemy, aby organizm przestał rozpoznawać naturalną substancję jako coś obcego - uczymy układ odpornościowy na nowo tolerować pewne alergeny, aby te nie wywoływały już objawów w codziennym życiu. W tym celu podajemy choremu alergen, zaczynając od bardzo małych dawek, stopniowo je potem zwiększając. Zwykle odbywa się to poprzez iniekcje podskórne wykonywane początkowo co tydzień, a następnie przeważnie co 4 tygodnie. Jest to forma odczulania najbardziej popularna i aktualnie jedyna refundowana w naszym kraju. Istnieje też inny sposób prowadzenia odczulania, a mianowicie preparatami podjęzykowymi, które pacjent może przyjmować samodzielnie.
Czy w dzisiejszych czasach jest więcej alergii?
Badania epidemiologiczne z ostatnich kilkudziesięciu lat dowodzą, że mamy niestety do czynienia z tendencją wzrostową w zakresie ilości osób uczulonych. Niepokojącym zjawiskiem jest fakt, że przybywa uczulonych dzieci, zwłaszcza w miastach.
Alergolog Sublimed mówi, że próby opisania przyczyny tego zjawiska często wskazują na tzw. „hipotezę higieniczną”. – – tłumaczy dr Marek Kaszuba.
Przyzwyczajanie do alergenów
Coraz więcej badań dowodzi, że gdy zdrowe dziecko ma kontakt z różnorodnymi potencjalnymi alergenami od wczesnego dzieciństwa, rzadziej rozwijają się u niego w późniejszym wieku choroby alergiczne. W związku z tym, nie zaleca się unikania u zdrowych dzieci produktów uważanych do tej pory za silnie alergizujące. W ramach profilaktyki alergii pokarmowych wydaje się, że dobrze jest, jeśli dziecko w pierwszym roku swojego życia ma kontakt ze wszystkimi produktami spożywczymi, które będzie jadło w przyszłości. Oczywiście forma ich podania musi być dostosowana do wieku malucha (np. musy, przeciery), ale już co do ich rodzaju, w ostatnich miesiącach pierwszego roku życia dziecka nie ma w zasadzie ograniczeń. Nie straszne są mleko, jaja, truskawki czy nawet owoce morza!
