Kto może skorzystać z darmowych szczepień przeciw HPV
Od 1 października 2026 r. bezpłatne szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) obejmują również młodych dorosłych. Rozszerzenie finansowania ma zwiększyć dostęp do profilaktyki chorób wywoływanych przez wirusa, w tym niektórych nowotworów. Program jest skierowany do osób, które ukończyły 18 lat, ale nie ukończyły 26. roku życia. Istotny jest jednak dodatkowy warunek: pierwszą dawkę należy przyjąć przed 25. urodzinami. Kolejne szczepienia można zrealizować już po ukończeniu 25 lat, pod warunkiem zachowania wymaganych odstępów. Z bezpłatnego programu mogą skorzystać osoby, które wcześniej nie były szczepione przeciw HPV i nie rozpoczęły jeszcze cyklu szczepienia. Przed umówieniem wizyty warto sprawdzić kryteria kwalifikacji w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Trzy dawki szczepionki. Jaki jest harmonogram
W przypadku młodych dorosłych obowiązuje schemat trzydawkowy. Szczepionkę podaje się w terminach określanych jako 0, 1 i 6 miesięcy. Pierwsza dawka rozpoczyna cykl, druga przypada miesiąc później, a trzecią należy przyjąć sześć miesięcy od rozpoczęcia szczepienia. Kluczowe znaczenie ma termin zakończenia całego schematu. Wszystkie trzy dawki muszą zostać podane najpóźniej do 31 maja 2027 r. Samo rozpoczęcie szczepienia przed końcem programu nie wystarczy, aby spełnić warunki bezpłatnej ochrony. Dlatego osoby zainteresowane szczepieniem powinny zaplanować pierwszą wizytę odpowiednio wcześnie. Rozpoczęcie cyklu w październiku lub listopadzie 2026 r. pozwoli uwzględnić wymagane odstępy między dawkami i zakończyć szczepienie w wyznaczonym terminie.
Gdzie można zaszczepić się bezpłatnie
Szczepienia są realizowane w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej mających umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Przed podaniem preparatu konieczna jest kwalifikacja medyczna. Przeprowadza ją lekarz lub inny uprawniony pracownik medyczny, między innymi pielęgniarka albo położna. W programie dla młodych dorosłych wykorzystywana jest szczepionka Cervarix. Za zamawianie i odbiór preparatów z powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych odpowiadają przychodnie. Szczepienie jest rozliczane w ramach stawki kapitacyjnej, co oznacza brak dodatkowej płatności za jego wykonanie w ramach programu. Placówki mogą również wykorzystać preparaty pobrane z sanepidu przed 1 października, które pierwotnie były przeznaczone dla innych grup wiekowych. Każde podanie musi zostać odnotowane w elektronicznej Karcie Szczepień wraz z numerem dawki.
HPV zwiększa ryzyko niektórych nowotworów
Wirus brodawczaka ludzkiego jest powszechny, a zakażenie może przez długi czas nie dawać żadnych objawów. Niektóre typy HPV mogą jednak prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, raka odbytu oraz wybranych nowotworów głowy i szyi. Profilaktyka jest ważna zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn. Szczepienie pomaga ograniczyć ryzyko zakażenia typami wirusa objętymi ochroną preparatu, dlatego warto rozważyć je przed potencjalnym kontaktem z HPV.
Bezpłatne szczepienia są dostępne również dla dzieci od ukończenia 9. roku życia do ukończenia 14 lat. W tej grupie stosuje się schemat dwudawkowy. Rozszerzenie programu o młodych dorosłych daje kolejnym osobom szansę na skorzystanie z profilaktyki nowotworowej. Ze względu na ograniczony czas finansowania najważniejsze jest jednak sprawdzenie kryteriów kwalifikacji i odpowiednio wczesne rozpoczęcie szczepienia.
Autorka specjalizująca się w tworzeniu i redagowaniu treści dotyczących zdrowia, dobrego samopoczucia i stylu życia. Tworzy teksty, które mają na celu nie tylko zaciekawić, ale też pomóc Czytelnikom lepiej dbać o siebie - bez nadmiaru medycznego żargonu, za to z naciskiem na rzetelność i prosty przekaz.