- – powiedział z rozmowie z PAP Główny Inspektor Sanitarny Marek Posobkiewicz.
Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) wynika, że stopniowo, ale niepokojąco, zwiększa się liczba rodziców uchylających się od poddania dzieci obowiązkowym szczepieniom. W latach 2006-2010 odnotowywano ok. 4 tys. takich przypadków rocznie. W 2012 r. było ich ponad 5 tys., w 2013 r. – ponad 7 tys., w 2014 r. – ponad 12 tys., a w 2015 r. – około 16 tys. W zeszłym roku liczba niezaszczepionych dzieci wzrosła do 23,1 tys. Szczepionych jest ponad 95 proc. dzieci do 2. roku życia.
– wskazał GIS. Jego zdaniem dla utrzymania wysokiej wyszczepialności gwarantującej bezpieczeństwo zdrowotne kluczowa jest społeczna świadomość o korzyściach, jakie przynoszą szczepienia. - – wskazał.
- – dodał.
Według specjalistów rodzice najczęściej odmawiają zaszczepienia dziecka bezpośrednio po porodzie - przeciwko gruźlicy i wirusowemu wątroby typu B (WZW typu B).
Dane o uchylaniu się od szczepień niepokoją ekspertów. Zastępca dyrektora WSSE w Gdańsku Anna Obuchowska powiedziała PAP, że w ostatnich latach w województwie pomorskim, podobnie jak w całym kraju, obserwuje się narastanie tej tendencji. Największa liczba dzieci niezaszczepionych, w przeliczeniu na 1000 dzieci podlegających temu obowiązkowi, jest w Sopocie (17,26 proc.), w Gdyni (10,06 proc.) i w powiecie kartuskim (7,45 proc.). Obuchowska zaznaczyła, że rosnąca liczba przeciwników szczepień nie wpłynęła dotychczas znacząco na stan bezpieczeństwa epidemicznego regionu. - - dodała.
Zgodnie z przepisami rodzice, którzy nie zaszczepią dziecka w terminie, otrzymują upomnienie z wezwaniem do zaszczepienia dziecka w ciągu 7 dni. Jeśli nie reagują, można nałożyć na nich grzywnę w maksymalnej wysokości 10 tys. zł; może ona być nakładana wielokrotnie, ale łączna suma grzywien w celu przymuszenia nie może przekroczyć 50 tys. zł. Z reguły grzywny są jednak niższe - ok. 200-700 zł na jedno z rodziców, wysokość jest uzależniona m.in. od liczby niewykonanych szczepień. Kary nakłada wojewoda na wniosek inspekcji sanitarnej. Rodzic może złożyć zażalenie do ministra zdrowia; jeżeli minister nie uchyli decyzji, rodzic może się jeszcze odwołać do sądu administracyjnego.
Rzeczniczka wojewody pomorskiego Małgorzata Sworobowicz poinformowała PAP, że w 2015 r. nałożono grzywny w 247 sprawach, zaś w 2016 r. w 239; w 2017 r. - dotychczas w 50.
Liczba kar za uchylanie się od szczepień znacząco, blisko trzykrotnie, wzrosła w woj. kujawsko-pomorskim - Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy w 2015 r. nałożył za uchylanie się od szczepień 146 grzywien, a w 2016 r. - 430. W zeszłym roku zarejestrowano 795 osób uchylających się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, w tym roku - już 617.
Liczba nakładanych grzywien rośnie również na Dolnym Śląsku - w 2016 r. było 190 takich przypadków, natomiast w 2015 r. - 76. W tym roku już odnotowano 22. Więcej kar jest również w Wielkopolsce - w tym roku przyjęto od sanepidu już 72 wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy w całym 2016 r. – 119; w 2016 r. wojewoda wydał 172 postanowienia o nałożeniu grzywien - w tym roku - już 111. Podobnie jest w Łódzkiem - w 2016 r. nałożono 115 grzywien, w 2017 r. - już 46. W Lubelskiem liczba kar wzrosła w ubiegłym roku dwukrotnie - w 2016 r. nałożono ich ponad 60, a w 2015 - ponad 30.
Znacznie mniej kar nakładanych jest w woj. warmińsko-mazurskim, choć i tam ich liczba wzrasta. Według danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie od początku tego roku wydano już 22 postanowienia o nałożeniu grzywny. W ub. roku były 42 takie postanowienia, w 2015 r. - 48, a w 2014 r. - 14. W toku jest 270 postępowań dotyczących unikania szczepień, a w kolejnych 96 przypadkach zażalenia na postanowienia o grzywnie rozpatruje Ministerstwo Zdrowia.
W Podlaskiem wydano 48 postanowień o karach grzywny i 70 wniosków w sprawie egzekucji o innym charakterze, tzw. "niepieniężnym". W 2015 r. były 34 grzywny. W 2017 r. (dane na koniec marca) nałożono 12 grzywien. W 2016 r. w regionie nie zaszczepiono 420 dzieci, prawie dwukrotnie więcej niż w 2015 r. (222). W Lubuskiem w 2016 r. wszczęto łącznie 28 postępowań egzekucyjnych w związku z niewykonywaniem szczepień (dla porównania, w 2015 r. - 14). Każda z nałożonych grzywien opiewała na kwotę 500 zł. W tym roku wydano 4 postanowienia o nałożeniu grzywny.
Z przeprowadzonej w woj. lubuskim analizy za lata 2016 i 2017 wynika, iż kary dotyczą nieszczepienia dzieci do 5 roku życia i w znacznej części rodzice, przeciwko którym prowadzona jest egzekucja, nie poddawali potomstwa żadnym z obowiązkowych szczepień ochronnych, które co do zasady (przy braku przeciwwskazań zdrowotnych) powinny zostać wykonane w tym okresie życia dziecka.
Większość ukaranych nie płaci grzywien; wiele osób się odwołuje. Ukarane osoby, odwołując się od niekorzystnych dla nich decyzji, starają się najczęściej udowodnić, iż obowiązujące przepisy nie dają podstaw do prowadzenia egzekucji; jednakże główną pobudką odmowy wykonania szczepień ochronnych jest obawa o zdrowie dziecka, które w ich ocenie jest lub może być zagrożone w wyniku wykonania szczepienia ochronnego, dotyczy to głównie składu szczepionek i ryzyka związanego z ich podaniem.
W Świętokrzyskiem od 2015 r. do końca lutego 2017 r. prowadzono postępowania dotyczące 14 dzieci, których rodzice (27 osób) uchylali się od obowiązku wykonywania szczepień. W 2015 r. wydano postanowienia o nałożeniu grzywien na czworo rodziców (dotyczy dwójki dzieci), w 2016 r. – na 21 rodziców (11 dzieci), a przez pierwsze dwa miesiące 2017 r. na dwoje rodziców (jedno dziecko). Do tej pory karę zapłaciły trzy osoby - dwoje rodziców jednego dziecka i rodzic kolejnego. Drugi odwołał się do Ministra Zdrowia, podobnie jak rodzice sześciorga innych dzieci - sprawy są w toku. Na etapie windykacji komorniczej są sprawy dotyczące siedmiorga dzieci.
Na Podkarpaciu w tym roku wydano postanowienia o nałożeniu grzywny względem 11 dzieci. Dla porównania w 2016 r. wydano 69 takich postanowień względem 38 dzieci. Rodzice tylko jednego z nich zaszczepili dziecko. Oznacza to, że pozostali zdecydowali, że będą nadal płacić kary. Z kolei w 2015 r. wydano 108 postanowień o nałożeniu grzywny wobec rodziców 57 dzieci, na łączna kwotę 47,6 tys. zł. Na skutek takiej interwencji rodzice jedynie czworga dzieci zdecydowali się na zaszczepienie.
W 2016 r. w Małopolsce zdecydowało o ukaraniu 11 rodzin. W dwóch przypadkach grzywna została ściągnięta, w dwóch zapłacona przez zobowiązanych, ale nie został wykonany obowiązek szczepień. W siedmiu przypadkach na skutek wniesionych środków zaskarżenia postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.
Według danych opolskiego sanepidu w ubiegłym roku nałożono 76 kar na rodziców; w tym roku - 4. W ubiegłym roku umorzono 9 postępowań ze względu na wykonanie szczepienia, w tym 2 umorzono częściowo, ze względu na wykonanie wybranych szczepień. W 33 przypadkach strony wniosły zażalenie na postanowienie; w 15 przypadkach sprawę skierowano do Urzędu Skarbowego w celu ściągnięcia grzywny przez komornika. W 2 przypadkach grzywna została zapłacona.
Według specjalistów, jeżeli liczba unikających szczepień osiągnie poziom kilku procent populacji, mogą zacząć pojawiać się lokalne ogniska epidemii chorób zakaźnych.
Dyrektor warmińsko-mazurskiego sanepidu Janusz Dzisko uważa, że statystyki dotyczące szczepień są niepokojące, bo - jak podkreślił - każde niezaszczepione dziecko jest obciążone pewnym ryzykiem. -- stwierdził.
Według sanepidu w Polsce nastąpiła znaczna poprawa co do liczby zachorowań na różyczkę. W 2016 r. zanotowano 1146 przypadków zachorowań, czyli o 880 mniej niż w 2015 r. Odnotowano także mniejszą zachorowalność na ospę wietrzną. Ogółem w kraju było 160 660 zachorowań w 2016 r. czyli o 26 964 mniej chorych osób niż w 2015 r.
Wzrosła jednak liczba zachorowań na odrę. W zeszłym roku zarejestrowano 132 przypadki - o 84 więcej niż w 2015 r. Zwiększyła się też liczba chorych na krztusiec. W 2016 r. zgłoszono 6856 przypadków zachorowań, o 1900 więcej w stosunku do 2015 r.
