Multiwitaminy miały odejść do lamusa. Teraz znów jest o nich głośno
„Jedna tabletka na wszystko” nie pasuje do współczesnego podejścia do zdrowia. Coraz częściej eksperci zalecają, by zamiast przyjmować przypadkowe suplementy, najpierw sprawdzić, czego rzeczywiście brakuje organizmowi. A jednak multiwitaminy dostały drugie życie. Powód? Wyniki badań dotyczących osób starszych sugerują, że ich regularne stosowanie może mieć związek z lepszym funkcjonowaniem mózgu. To szczególnie interesujące w czasach, gdy starzenie się społeczeństw sprawia, że problemy z pamięcią i choroby otępienne stają się coraz większym wyzwaniem.
Jednym z najważniejszych projektów dotyczących tego zagadnienia jest badanie w którym, udział wzięło ponad 21 tys. osób w wieku powyżej 60 lat. Uczestników podzielono na grupy, którym podawano między innymi preparat multiwitaminowy lub placebo w postaci ekstraktu z kakao. Naukowcy przez kolejne lata analizowali ich funkcje poznawcze, pamięć i inne parametry zdrowotne. Wnioski dotyczące ekstraktu z kakao były rozczarowujące. Nie wykazano, aby poprawiał on funkcje poznawcze. Inaczej wyglądała sytuacja w przypadku multiwitaminy. U osób przyjmujących preparat zaobserwowano korzystne zmiany dotyczące pamięci i ogólnej sprawności poznawczej. I właśnie wtedy pojawiły się nagłówki o „odmładzaniu mózgu”.
Czy tabletka rzeczywiście odmładza mózg o dwa lata
To brzmi efektownie, ale rzeczywistość jest bardziej skomplikowana. Wyniki badań pozwalały oszacować, że sprawność poznawcza osób przyjmujących multiwitaminę odpowiadała statystycznie wynikom charakterystycznym dla mózgu młodszego o około dwa lata. Nie oznacza to jednak, że suplement faktycznie cofnął biologiczny wiek mózgu o dwa lata. Nie oznacza też, że dzięki tabletce można uniknąć choroby Alzheimera lub innej formy demencji. Naukowcy analizowali również tzw. zegary epigenetyczne. To biologiczne wskaźniki wykorzystywane do szacowania tempa starzenia organizmu. Problem w tym, że zegar epigenetyczny jest markerem, a nie mechanizmem sterującym starzeniem. Jego wskazanie nie mówi więc wprost, że organizm rzeczywiście stał się młodszy.
Najciekawszy fragment tej historii może dotyczyć składnika, o którym mówi się znacznie mniej niż o „odmładzających” multiwitaminach. Chodzi o witaminę B12. Jej niedobór może powodować między innymi problemy neurologiczne, zaburzenia koncentracji i pamięci. U osób starszych odpowiedni poziom B12 może być szczególnie istotny, ponieważ wraz z wiekiem rośnie ryzyko jej niedoboru. Co ciekawe, preparat zastosowany w badaniu zawierał wyjątkowo dużo witaminy B12 - ponad 1000 proc. zalecanego dziennego spożycia. Czy to właśnie B12 odpowiadała za poprawę funkcji poznawczych? Tego badanie nie rozstrzyga. Nie można więc powiedzieć, że naukowcy udowodnili, iż witamina B12 chroni przed demencją. Jest to jednak jeden z powodów, dla których wyniki warto interpretować ostrożniej niż sugerują medialne nagłówki.
Demencja a niedobór witaminy B12. Tego nie warto ignorować
Problemy z pamięcią nie zawsze są wynikiem naturalnego starzenia. Mogą mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest niedobór określonych składników odżywczych. Dlatego u osoby starszej, u której pojawiają się nowe problemy z pamięcią lub koncentracją, warto rozważyć konsultację z lekarzem i odpowiednią diagnostykę. Jednym z ocenianych parametrów może być poziom witaminy B12. Witaminę tę znajdziemy przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, ryby, jaja i nabiał. W przypadku niedoboru lekarz może zalecić odpowiednią suplementację.
Najnowsze badania rzeczywiście dostarczyły interesujących informacji o wpływie multiwitamin na funkcje poznawcze osób starszych. Nie są jednak dowodem na to, że zwykła tabletka chroni przed demencją. Najważniejszy wniosek jest znacznie mniej spektakularny, ale może być bardziej praktyczny: zamiast bezrefleksyjnie sięgać po preparaty zawierające dziesiątki składników, warto zwrócić uwagę na rzeczywiste potrzeby organizmu. Jedną z witamin, o której szczególnie warto pamiętać w starszym wieku, jest B12.
Multiwitamina nie jest więc „tabletką młodości”. Jeśli jednak poprawa pamięci u części seniorów rzeczywiście wiąże się z uzupełnieniem wcześniej niewykrytych niedoborów, historia ta pokazuje coś ważnego: czasem kluczowe znaczenie może mieć nie większa liczba suplementów, ale znalezienie tego konkretnego składnika, którego organizmowi brakuje.
Autorka specjalizująca się w tworzeniu i redagowaniu treści dotyczących zdrowia, dobrego samopoczucia i stylu życia. Tworzy teksty, które mają na celu nie tylko zaciekawić, ale też pomóc Czytelnikom lepiej dbać o siebie - bez nadmiaru medycznego żargonu, za to z naciskiem na rzetelność i prosty przekaz.