Aronia: polski owoc wspierający serce i układ krążenia

Aronia - właściwości i wartości odżywcze

Aronia czarnoowocowa nie bez powodu bywa zaliczana do produktów określanych mianem superfoods. Jej owoce są niskokaloryczne, a jednocześnie zawierają sporo cennych składników odżywczych. W 100 g świeżej aronii znajduje się około 47 kcal, około 10 g węglowodanów, ponad 5 g błonnika oraz mniej niż 1,5 g białka. Zawartość tłuszczu jest bardzo niewielka. Szczególnie interesujący jest właśnie błonnik, którego znaczną część stanowią frakcje nierozpuszczalne. Wspierają one prawidłową pracę jelit i mogą być elementem diety korzystnej dla układu pokarmowego. Aronia dostarcza również witamin C, E, K i A oraz folianów. Wśród składników mineralnych znajdują się natomiast m.in. potas, wapń, żelazo, cynk i mangan.

To jednak nie witaminy są uważane za największy skarb tych ciemnych owoców. Aronia wyróżnia się bardzo wysoką zawartością polifenoli, czyli związków roślinnych o właściwościach przeciwutleniających. W owocach znajdują się m.in. epikatechiny, antocyjany oraz kwasy fenolowe, w tym chlorogenowy i neochlorogenowy. Antocyjany odpowiadają za charakterystyczny, bardzo ciemny kolor aronii. Co ciekawe, zawartość polifenoli nie jest taka sama we wszystkich produktach z aronii. Szczególnie dużo znajduje się ich w wytłokach pozostałych po tłoczeniu owoców. Nieco mniej zawierają całe owoce, natomiast niższe stężenie występuje w klarowanym soku. To ważna informacja także dla osób, które sięgają po aronię w formie przetworów. Sam sok może być wartościowym elementem diety, ale część związków roślinnych pozostaje w materiale owocowym usuwanym podczas produkcji.

Aronia: polski owoc wspierający serce i układ krążenia

Jednym z najlepiej badanych obszarów związanych z aronią jest wpływ jej składników na układ krążenia. Badania z udziałem ludzi sugerują, że regularne spożywanie produktów z aronii może korzystnie wpływać na niektóre parametry metaboliczne i sercowo-naczyniowe. W analizach dotyczących ekstraktów i soku z aronii obserwowano m.in. obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów, a także korzystne zmiany dotyczące ciśnienia tętniczego i funkcjonowania śródbłonka naczyń. Nie oznacza to oczywiście, że aronia może zastąpić leki czy leczenie zalecone przez lekarza. Warto jednak uwzględnić ją jako jeden z elementów urozmaiconej diety, szczególnie jeśli zależy nam na większej ilości produktów roślinnych bogatych w związki przeciwutleniające.

Czy aronia może chronić przed rakiem

To właśnie w kontekście działania przeciwnowotworowego pojawiają się najbardziej obiecujące, ale jednocześnie wymagające ostrożności informacje. W badaniach laboratoryjnych związki obecne w aronii, zwłaszcza antocyjany, wykazywały zdolność do hamowania namnażania komórek niektórych nowotworów, m.in. jelita grubego, piersi, skóry czy wątroby. Takie wyniki są interesujące z punktu widzenia nauki, ale nie oznaczają, że jedzenie aronii zapobiega nowotworom lub je leczy. Wynik uzyskany w badaniu komórkowym nie jest równoznaczny z potwierdzonym działaniem przeciwnowotworowym u człowieka. Najbezpieczniej więc traktować aronię jako wartościowy składnik diety, a nie naturalny lek na raka.

Potencjalne korzyści ze spożywania aronii nie ograniczają się do układu krążenia. Badania wskazują również na jej działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne. Analizowano także wpływ jej składników na odporność, funkcjonowanie wątroby oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Naukowcy interesują się ponadto możliwością wykorzystania antocyjanów aronii w kontekście zdrowia mózgu. Część tych związków może docierać do płynu mózgowo-rdzeniowego, co jest jednym z powodów prowadzenia dalszych badań nad ich potencjalnym znaczeniem dla układu nerwowego. Aronia nie jest jednak produktem odchudzającym. Choć jest niskokaloryczna i zawiera sporo błonnika, analizy badań nie potwierdzają, że samo jej spożywanie prowadzi do bezpośredniego spadku masy ciała czy BMI.

Jak jeść aronię, żeby była smaczniejsza

Największą przeszkodą w regularnym jedzeniu świeżej aronii jest jej smak. Owoce zawierają garbniki, przez co są cierpkie, kwaśne i pozostawiają charakterystyczne uczucie ściągania w ustach. Dlatego zdecydowanie częściej wykorzystuje się je do przygotowywania przetworów. Popularny jest sok z aronii, często łączony ze słodszymi owocami, które łagodzą jej smak. Z aronii przygotowuje się również konfitury, dżemy i syropy. Dobrym sposobem na wykorzystanie owoców jest także ich suszenie. Suszona aronia może być dodatkiem do owsianki, jogurtu, domowych wypieków czy mieszanek owocowych. Można z niej również przygotować napar. Warto jednak pamiętać, że część przetworów, szczególnie dżemy i syropy, może zawierać sporo dodanego cukru. Jeśli zależy nam przede wszystkim na walorach zdrowotnych, warto zwracać uwagę na skład produktu.

Aronia jest więc przykładem rodzimego owocu, który zdecydowanie zasługuje na większą uwagę. Jest niskokaloryczna, bogata w błonnik i polifenole, a wyniki badań wskazują na jej potencjalne korzyści dla układu krążenia i ochrony organizmu przed stresem oksydacyjnym. Nie trzeba jednak jeść jej na surowo - sok, suszone owoce czy odpowiednio przygotowane przetwory pozwalają włączyć ją do codziennego jadłospisu w znacznie smaczniejszej formie.