Szczegółowy model takiej opieki (określony w skrócie jako KOS-NZGK) specjaliści opisali w raporcie pt. „Nowotwór złośliwy gruczołu krokowego – rekomendacje w zakresie kompleksowej opieki nad pacjentem”. Został on opracowany przez Polskie Towarzystwo Urologiczne, konsultanta krajowego w dziedzinie urologii i Fundację Eksperci dla Zdrowia.

We wtorek specjaliści zaprezentowali go w Sejmie na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjentów. Zaznaczyli, że założenia raportu warto wdrożyć w ramach programu pilotażowego finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Zastępca dyrektora Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ Andrzej Śliwczyński skomentował, że raport w sposób bardzo kompleksowy podchodzi do problemu medycznego, jakim jest złośliwy nowotwór gruczołu krokowego. Podkreślił, że ze względu na starzenie ludności należy się spodziewać, że nowotwór gruczołu krokowego będzie coraz większym obciążeniem dla polskiego społeczeństwa. - W związku z tym mamy jeszcze czas, żeby coś z tym zrobić i znaleźć systemy organizacyjne, który zabezpieczą pacjenta, a jednocześnie poprawią efektywność terapii – powiedział.

Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjentów poseł Krzysztof Ostrowski (PiS) przypomniał, że Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w raporcie z 2018 r. pt. „Dostępność i efekty leczenia nowotworów” zwraca uwagę na niewłaściwą organizację leczenia onkologicznego w Polsce. Duży problem stanowi rozproszenie ośrodków prowadzących diagnostykę i leczenie nowotworów, tymczasem to jeden ośrodek, jedno konsylium lekarzy powinno zapewniać opiekę choremu.

- Zgodnie z analizami Ministerstwa Zdrowia zapadalność na nowotwór złośliwy gruczołu krokowego będzie mieć największą dynamikę wzrostu w perspektywie najbliższych 15 lat spośród wszystkich nowotworów w Polsce – zwrócił uwagę współautor raportu na temat raka prostaty dr Jerzy Gryglewicz z Fundacji Eksperci dla Zdrowia. Szacuje się, że w 2029 roku nastąpi niemal 30-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem 2016.

Konsultant krajowy w dziedzinie urologii prof. Artur Antoniewicz przytoczył dane, z których wynika, że w 2010 r. liczba pacjentów z rozpoznanym nowotworem złośliwego gruczołu krokowego wynosiła ponad 74 tys., natomiast w 2017 r. już prawie 120 tys. - To wskazuje, z jaką skalą zjawiska będziemy mieli do czynienia w najbliższych 2-3 latach. System nieprzygotowany do takiej liczby chorych może okazać się po prostu niewydolny – ocenił prof. Antoniewicz.

Zaproponowany przez ekspertów model kompleksowej opieki specjalistycznej nad chorym na nowotwór złośliwy gruczołu krokowego (KOS-NZGK) ma poprawić jakość i skuteczność leczenia, a także zracjonalizować wydatki. - Beneficjentami tych działań będą nasi pacjenci i ich rodziny – ocenił prezes Polskiego Towarzystwa Urologicznego prof. Piotr Chłosta.

Jak zaznaczył, główną rolę w opiece nad chorym na nowotwór złośliwy gruczołu krokowego powinien odgrywać urolog, który koordynowałby proces interdyscyplinarnego leczenia. - Specjalista narządowy, jakim jest urolog, uzyskuje lepsze wyniki leczenia niż specjalista, który zajmuje się leczeniem chorych na różne nowotwory, jak raka żołądka, płuca, nerki – tłumaczył prof. Chłosta. Wyjaśnił, że urolog zapewnia leczenie chirurgiczne, które u znacznego odsetka pacjentów umożliwia całkowite wyleczenie z choroby nowotworowej, a pozostałym znacznie wydłużyć życie.

Model KOS-NZGK zakłada, że ośrodkiem koordynującym opiekę nad chorymi na raka prostaty będzie szpital posiadający oddział urologiczny i przyszpitalną poradnię urologiczną. Prof. Chłosta zaznaczył, że powinien to być ośrodek odznaczający się dużym doświadczeniem w wykonywaniu procedur zabiegowych, w tym małoinwazyjnych, a także leczeniem różnych stadiów zaawansowania raka gruczołu krokowego i możliwością rehabilitacji. Przy takich placówkach powinny być zorganizowane ośrodki chemio- i radioterapii leczące ten typ nowotworu.

Ośrodek koordynujący będzie odpowiadał za organizację i nadzorowanie wszystkich działań związanych z opieką nad pacjentem w okresie hospitalizacji i kolejnych 12 miesiącach od rozpoczęcia leczenia. Działania te będą obejmowały: diagnostykę, leczenie zachowawcze i zabiegowe, w tym wykonanie radykalnej prostatektomii (usunięcia gruczołu krokowego), zapewnienie dostępu do radioterapii i/lub chemioterapii, dostępu do programu lekowego, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz rehabilitacji.

Dr Gryglewicz dodał, że w trakcie hospitalizacji pacjenta lekarz urolog z innymi specjalistami stworzą indywidualny plan leczenia, który będzie uwzględniał informacje na temat zaplanowanych terapii, ich kolejności, orientacyjnych terminów oraz placówek, w których będą prowadzone.

Po roku ośrodek przekaże informacje o świadczeniach zalecanych pacjentowi do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub urologicznej poradni specjalistycznej, który będzie się nim dalej zajmował.

Dr Gryglewicz zaznaczył, że aby sprawdzić efekty leczenia chorych na raka prostaty, konieczne jest stworzenie Krajowego Rejestru Nowotworu Złośliwego Gruczołu Krokowego. Do tego rejestru ośrodki koordynujące KOS-NZGK będą wysyłały sprawozdania na temat opieki nad pacjentami.

Andrzej Śliwczyński podsumował, że konieczne będzie dopasowanie założeń modelu KOS-NZGK do stanu prawnego i organizacji służby zdrowia. - Myślę, że to jest zadanie do zrealizowania w przypadku NFZ i będziemy je realizować wspólnie z ekspertami. Myślę, że rok 2019 to będzie rok programów pilotażowych i rejestrów – ocenił.