Wśród nowych leków onkologicznych zdecydowanie dominują leki biologiczne, wykorzystywane w tak zwanym leczeniu spersonalizowanym, czyli dostosowanym do danego pacjenta w zależności od występujących w jego chorobie mutacji genetycznych.
– podkreślił kierownik Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Jacek Jassem. Dodał, że firmy farmaceutyczne prawie nie prowadzą już badań nad klasycznymi lekami cytostatycznymi.
W najbliższych latach należy oczekiwać wysypu nowych leków biologicznych. – – poinformował prof. Jassem.
Tradycyjne chemioterapeutyki zastępowane są przez bardziej „inteligentne” metody, w których ustala się, jakie zaburzenia genetyczne występują w komórkach nowotworowych danego pacjenta. Do nich dostosowywane są tak zwane leki celowane, które je blokują i mogą na pewien czas zahamować rozwój choroby nowotworowej.
Od niedawna stosowane są również tak zwane leki immunokompotentne, czyli takie, które odblokowują układ odpornościowy do walki z komórkami nowotworowymi. Są one już stosowane między innymi w leczeniu czerniaka, raka płuca oraz raka nerki.
Prezes Polskiej Grupy Raka Płuca prof. Rodryg Ramlau zwrócił uwagę, że całkowity zmierzch ery chemioterapii nie nastąpi tak szybko. W przypadku raka płuca do 2030 roku chemioterapia będzie dla połowy chorych podstawowym leczeniem. Jednak coraz więcej wykrywanych jest wywołujących nowotwory złośliwe zaburzeń genetycznych, a wraz z nimi opracowywane są blokujące je nowe leki biologiczne.
Prof. Rafał Dziadziuszko z Katedry i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśniał, że nowotwory są wynikiem uszkodzenia DNA oraz ekspresji kodowanych przez nie nieprawidłowych produktów. Z tego powodu nowotwory coraz częściej nie dzielą się na choroby poszczególnych narządów, na przykład raka płuca czy piersi, lecz rozróżnia się je na podstawie tego, z jakimi mutacjami są związane.
– podkreślił specjalista. Dodał, że wykrycie mutacji i zastosowanie terapii zwiększa skuteczność leczenia, a leki biologiczne coraz częściej stosowane są nie tylko w kolejnej, ale i pierwszej linii leczenia, wypierając chemioterapeutyki.
Leki biologiczne są jednak dużo bardziej kosztowne aniżeli chemioterapeutyki. Prof. Jassem powiedział, że leczenie jednym takim preparatem kosztuje setki tysięcy dolarów rocznie. Tymczasem coraz częściej proponuje się, żeby stosować je w skojarzeniu z innymi lekami biologicznymi, nie tylko z chemioterapeutykami, a to jeszcze bardziej zwiększa koszty terapii.
– przekonywał prof. Jassem. Można to osiągnąć dzięki szerszemu niż dotąd zastosowaniu tzw. biosymilarów, czyli leków biologicznych wytwarzanych przez kolejnych producentów po wygaśnięciu praw własności intelektualnej.
Specjalista ocenił, że biosymilary powinny być tańsze 20-40 proc. od leków oryginalnych, co do 2020 roku pozwoli zaoszczędzić od 50 do 100 mld euro. – – dodał.
W ostatnich 10 latach Europejska Agencja Leków (EMA) zarejestrowana 31 biosymilarów, z których część stosowana jest w Polsce. – (w terapii celowanej – przyp. red.) – podkreślił prof. Jassem.
