Badania przeprowadzono na łącznej grupie 422 osób (z Polski - 270 osób) – były to dzieci jąkające się i ich rodzice. Ankiety składały się z pytań otwartych i zamkniętych, dotyczących punktu widzenia osób jąkających się, m.in. rodzajów pomocnego i niepomocnego wsparcia otrzymywanego od różnych grup; oceny, na ile pomocne jest dokańczanie słów za dziecko; czy oceny, od jakich grup dzieci otrzymują najwięcej i najmniej wsparcia.
– powiedziała dr hab. Katarzyna Węsierska, prof. Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, która zajmuje się zaburzeniami płynności mowy.
Z badań wynika, że pomocnymi formami wsparcia podczas rozmowy z dzieckiem, które się jąka, są: podtrzymywanie kontaktu wzrokowego, cierpliwe słuchanie, wiedza na temat jąkania, zachowanie pokazujące, że jąkanie nie stanowi problemu, włącznie dziecka w rozmowę.
Z kolei niepomocnymi formami są: dokańczanie słów dziecka, śmianie się z niego, udawanie jąkania, robienie żartów z jąkania, używanie słowa „jąkała”.
Wyniki pokazały, że najbardziej pomocni byli rodzice, logopedzi i grupy terapeutyczno-samopomocowe dla dzieci, a więc środowiska najbardziej zorientowane, które dysponują wiedzą na temat jąkania.
Jak pomóc jąkającemu się dziecku?
Najmniej wspierającym środowiskiem dla dzieci jąkających się okazali się rówieśnicy. - – wskazała.
Dr hab. Węsierska przypomniała, że jąkanie się to po prostu atypowy sposób mówienia - atypowość, nie defekt. - – podkreśliła.
Naukowczyni przypomniała, że przyczyny jąkania się nadal nie są znane. Ma ono podłoże genetyczne i neurofizjologiczne, ale istotne są także czynniki lingwistyczne, psychologiczne i środowiskowe. Szacuje się, że na świecie jąka się ponad 70 mln ludzi. Pierwsze objawy pojawiają się u kilkuletnich dzieci i dotykają ok. 5 proc. tej grupy; u większości z nich jąkanie przejdzie samoistnie. Z kolei dorosłych jąka się ok. 1 proc., z czego na 4 mężczyzn przypada 1 kobieta.
Dr hab. Węsierska - obok badań naukowych - od lat zajmuje się także upowszechnianiem wiedzy na temat jąkania się, m.in. w ramach projektu grantowego „LOGOLab – Dialog bez barier”, którego celem jest podniesienie jakości opieki logopedycznej w jąkaniu w Polsce. - – podała.
Inną jej inicjatywą jest program InterACT – przetłumaczony i zaadoptowany do polskich warunków, dzięki współpracy z dr Mary Weidner z Edinboro University of Pennsylvania w USA. Program ten jest adresowany do dzieci niejąkających się i ma na celu kształtowanie u nich pozytywnych postaw wobec różnych form inności, niepełnosprawności – na przykładzie jąkania właśnie.
W ocenie prof. Węsierskiej działania upowszechniające jąkanie przynoszą efekty. - – podkreśliła.
Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania obchodzony jest pod hasłem:.
Zdaniem prof. Węsierskiej, to bardzo wymowny slogan. - – podsumowała.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Świadomości Jąkania 22 i 23 października na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach odbyło się seminarium połączone z wykładami, warsztatami i spotkaniami, skierowane do osób jąkających się, ich rodzin, bliskich, nauczycieli, logopedów a także dla osób zainteresowanych tematem.
