Remberk, która jest kierownikiem Kliniki Dzieci i Młodzieży Instytutu Psychiatrii i Neurologii uczestniczyła w III Kongresie Zdrowia Psychicznego, który obradował w poniedziałek w Warszawie pod hasłem "Od instytucji do środowiska – dostępność i szacunek". Mówiła m.in. o tym, jak można wspierać dziecko, które powróciło do stacjonarnej edukacji po przerwie spowodowanej pandemią.
Wspólnie z Aleksandrą Gozdanek z Kliniki Dzieci i Młodzieży IPiN przedstawiła informacje o wpływie pandemii na stan psychiczny dzieci i młodzieży.
Gozdanek przywołała zestawienie UNICEF mówiące, że dane zgromadzone w 17 krajach świata pokazują, że 13 proc. z 71 mln zarejestrowanych zakażeń dotyczyło osoby lub dziecka poniżej 20 lat. Wskazała, że co najmniej jedno na siedmioro dzieci i młodych ludzi przez większą część ubiegłego roku żyło w izolacji społecznej, a co najmniej jedno na troje dzieci nie było w stanie uczestniczyć w edukacji zdalnej. Zaznaczyła, że obserwacje ze świata pokazują, że pandemia ma wpływ na wzrost występowania depresji, stanów lękowych i zaburzeń nerwicowych, problemów ze snem i apetytem czy z występowaniem zespołu stresu pourazowego.
Zacytowała też wyniki badania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, zrealizowanego na grupie nastolatków 13-17 lat. Pokazały one, że prawie co trzeci respondent (30,8 proc.) ocenił, że w badanym okresie pogorszyło się jego samopoczucie. Co piąty ankietowany (18 proc.) stwierdził, że się poprawiło, a prawie połowa (47,6 proc.) nie zauważyło zmiany. Na pytanie, co najbardziej doskwierało nastolatkom w ciągu ponad trzech miesięcy, najczęstsze odpowiedzi to: przymusowa izolacja, czyli brak możliwości kontaktu ze znajomymi (63 proc.), i konieczność pozostania w domu (51 proc.)
Raport fundacji – jak mówiła Gozdanek – pokazał, że więcej niż co czwarty respondent (27,2 proc.) w wieku 13-17 lat od marca do czerwca 2020 doświadczył co najmniej jednej z form krzywdzenia; 15 proc. doznało przemocy ze strony rówieśników, 11 proc. ze strony bliskiej osoby dorosłej. 5 proc. było świadkiem przemocy w domu. Co dziesiąty badany (10 proc.) doświadczył w okresie lockdownu wykorzystywania seksualnego. Tymczasem, jak zauważyła, zgodnie z policyjnymi statystykami w 2020 r., w porównaniu z 2019 i 2018 r., spadła liczba wypełnionych formularzy tzw. niebieskiej karty.
Konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży Barbara Remberk podnosiła podczas kongresu, że jest grupa dzieci, która dobrze sobie radziła przed epidemią i po powrocie do stacjonarnej edukacji nadal sobie dobrze radzi. - – zaznaczyła.
Przypomniała, że Ministerstwo Edukacji i Nauki wydało wytyczne dotyczące działań po powrocie do szkół. - – oceniła. Omówiła opracowane przez MEiN wytyczne dotyczące działań skierowanych do uczniów i rodziców i do kadry pedagogicznej po powrocie do szkół i placówek.
– zaznaczyła Remberk.
Ekspertka omówiła także rekomendacje Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Mówią one m.in. o działaniach aktywizujących dzieci i młodzież fizycznie, opracowaniu programów adaptacyjnych, zwróceniu uwagi na tych uczniów, którzy sobie nie poradzili – edukacyjnie i emocjonalnie.
– wyliczała.
Mówiła też m.in. o rekomendacjach ekspertów, np. z USA, którzy zalecają, aby stworzyć taki system funkcjonowania szkoły, który pozwoli odpowiedzieć na potrzeby uczniów, nie tylko edukacyjne, ale także społeczne i emocjonalne. Zalecane jest tworzenie stabilnego środowiska i bezpiecznych relacji uczeń – nauczyciel – rodzic. Specjaliści, jak mówiła, podnoszą też konieczność skutecznego kształtowania m.in. sfery emocjonalnej i umiejętności społecznych.
Co mogą robić rodzice? Remberk wskazała, że UNICEF radzi, aby rozmawiać z dziećmi, okazywać zrozumienie, pytać, ale nie być natarczywym; omówić radzenie sobie z trudnymi emocjami, być dostępnym tak bardzo, jak to możliwe, szukać pozytywów w codzienności, dbać o higienę snu dzieci i umiejętne korzystanie z urządzeń.
Remberk podnosi, że rodzice mogą sprawdzić, jak dziecko radzi sobie po powrocie do szkoły. W tym celu należy inicjować rozmowy, zachęcać dzieci do aktywności kreatywnych, bo to pomaga wyrazić uczucia. Ważne, aby dawać przykład, dzieci uczą się reakcji emocjonalnych od dorosłych i wyczuwają ich stan – przerażenie czy złość. Zachowajmy więc spokój, bądźmy życzliwi.
– podkreśliła ekspertka.
