rozwiń ›

Olej rybi jako wsparcie kardiologiczne u pacjentów z niewydolnością nerek

Pacjenci dializowani należą do grupy o wyjątkowo wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym. Zawał serca, udar mózgu oraz nagła śmierć sercowa są u nich znacznie częstsze niż w populacji ogólnej, a skutecznych metod redukcji tego ryzyka jest niewiele. W tym kontekście olej rybi – znany ze swojego działania przeciwzapalnego i przeciwzakrzepowego – stał się przedmiotem intensywnych badań klinicznych.

Reklama

Kwasy omega-3 (EPA i DHA) a ryzyko sercowo-naczyniowe podczas hemodializy

W badaniu zastosowano olej rybi zawierający naturalne kwasy tłuszczowe omega-3, w szczególności EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy). Są to związki, które wpływają korzystnie na funkcję śródbłonka, stabilność blaszek miażdżycowych oraz procesy zapalne. U pacjentów dializowanych stężenia EPA i DHA są zazwyczaj istotnie niższe niż u osób zdrowych, co może zwiększać ich podatność na powikłania sercowo-naczyniowe.

Badanie PISCES: wpływ oleju rybiego i omega-3 na zawał, udar i zgon sercowy

Reklama

Randomizowane badanie kliniczne PISCES objęło 1 228 pacjentów z 26 ośrodków dializ w Australii i Kanadzie. Uczestnicy otrzymywali codziennie 4 gramy oleju rybiego lub placebo.

Wyniki wykazały, że osoby suplementujące olej rybi miały o 43% niższą częstość poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak:

  • zawał serca,
  • udar mózgu,
  • zgon z przyczyn sercowych,
  • amputacje kończyn związane z chorobami naczyń.

Rezultaty zaprezentowano podczas konferencji American Society of Nephrology Kidney Week 2025 i jednocześnie opublikowano w prestiżowym czasopiśmie The New England Journal of Medicine.

Dlaczego pacjenci dializowani mają niski poziom omega-3?

Jak podkreśla prof. Kevan Polkinghorne, główny badacz australijskiej części projektu, pacjenci poddawani hemodializie często mają ograniczoną dietę oraz wykazują zaburzenia metabolizmu lipidów. Czynniki te prowadzą do niedoborów omega-3, co może częściowo tłumaczyć tak wyraźny efekt kliniczny suplementacji olejem rybim w tej grupie.

Olej rybi w hemodializie – dla kogo korzyści są największe?

Autorzy badania podkreślają, że uzyskane wyniki dotyczą wyłącznie pacjentów otrzymujących hemodializę z powodu niewydolności nerek. Nie ma obecnie podstaw, aby przenosić te obserwacje na osoby zdrowe, pacjentów bez dializ, czy inne grupy chorych bez konsultacji lekarskiej.

Omega-3 nie dla wszystkich – ważne ograniczenia i zalecenia kliniczne

Choć olej rybi i kwasy omega-3 wykazały wyraźne korzyści w badaniu PISCES, decyzja o ich stosowaniu powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem ryzyka krwawień, stosowanych leków, ogólnego stanu klinicznego pacjenta. Suplementacja nie powinna zastępować standardowego leczenia, lecz może stanowić jego uzupełnienie.

Czy olej rybi stanie się standardem w nefrologii i kardioprotekcji?

Badanie PISCES otwiera nowy rozdział w prewencji sercowo-naczyniowej u pacjentów dializowanych. Olej rybi i omega-3 mogą w przyszłości stać się istotnym elementem kompleksowej opieki nad tą grupą chorych, choć konieczne są dalsze analizy i rekomendacje towarzystw naukowych.

Źródło: Monash University