Założenia modelu Kompleksowej Opieki Specjalistycznej nad Pacjentem Chorym na Wczesne Zapalenie Stawów (KOS-WZS) zostały zaprezentowane w raporcie, przygotowanym przez Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji (NIGRiR) oraz Fundację Eksperci dla Zdrowia. Publikacja pt. „Wczesne zapalenie stawów – rekomendacje w zakresie kompleksowej opieki nad pacjentem” miała swoją premierę podczas debaty.
Dyrektor NIGRiR dr n. med. Marek Tombarkiewicz wyraził nadzieję, że założenia modelu KOS-WZS zostaną sprawdzone w programie pilotażowym finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia w kilku ośrodkach w Polsce. Zwrócił uwagę, że obecnie świadczenia medyczne dla osób z chorobami zapalnymi stawów są rozproszone w różnych ośrodkach, co opóźnia diagnozę i obniża skuteczność leczenia. Jego zdaniem wdrożenie kompleksowej opieki specjalistycznej dla tej grupy pacjentów nie tylko poprawi ich los, ale też przyniesie korzyści gospodarcze. - – podkreślił.
Obecny na debacie zastępca prezesa NFZ Dariusz Tereszkowski-Kamiński zapewnił, że koordynowana, kompleksowa opieka nad pacjentem to droga, którą Fundusz chce podążać. - – powiedział. Dodał, że w budżecie NFZ są pieniądze na programy pilotażowe. - – zaznaczył.
Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Praw Pacjentów, poseł Krzysztof Ostrowski (PiS) podkreślił, że temat dotyczący zapalnych chorób stawów jest społecznie ważny. Przytoczył dane NFZ, z których wynika, że w latach 2015-2017 liczba pacjentów dotkniętych tymi schorzeniami wyniosła 580 tys.
powiedziała prof. Brygida Kwiatkowska, kierownik Kliniki Wczesnego Zapalenia Stawów NIGRiR. Co ważne, najczęściej chorują na nie ludzie młodzi, w wieku produkcyjnym - między 26. a 52. rokiem życia.
Z danych NFZ wynika, że najczęściej diagnozowane jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), rzadziej tzw. spondyloartropatie i choroby tkanki łącznej. Drugą co do częstości grupę chorób zapalnych stawów są tzw. inne zapalenia stawów, czyli choroby o niesprecyzowanym rozpoznaniu. -– zaznaczyła prof. Kwiatkowska. Podkreśliła, że wczesna diagnoza i włączenie optymalnego leczenia daje szansę na opóźnienie rozwoju przewlekłej choroby reumatycznej, a nawet na jej całkowite zatrzymanie. Dzięki temu pacjent może zachować sprawność. - – wyjaśniła reumatolog.
Dlatego eksperci z NIGRiR opracowali model kompleksowej opieki dla pacjentów z wczesnym zapaleniem stawów, kiedy nie można jeszcze postawić konkretnego rozpoznania. Zarówno RZS, jak i spondyloartropatia osiowa czy toczeń rumieniowaty układowy mogą zaczynać się od obrzęku i bólu pojedynczego stawu, tłumaczyła prof. Kwiatkowska.
Przypomniała, że zgodnie z zaleceniami Europejskiej Ligii do Walki z Reumatyzmem (EULAR) każdy pacjent z obrzękiem co najmniej jednego stawu powinien się pojawić u reumatologa w ciągu sześciu tygodni od wystąpienia pierwszych objawów. W Polsce opóźnienia diagnostyczne u chorych z zapalnymi chorobami stawów są jednak bardzo duże. W przypadku RZS diagnoza jest stawiana średnio po 35 tygodniach, a maksymalny limit czasowy zalecany przez EULAR to 12 tygodni. W innych chorobach opóźnienia są jeszcze większe.
– powiedziała prof. Kwiatkowska. Ponadto, o 20 proc. spada częstość stosowania drogich terapii, tj. leczenia biologicznego, i o 40 proc. potrzeba wykonywania zabiegów operacyjnych. Szybkie wdrożenie terapii zmniejsza również ryzyko wystąpienia innych chorób, które rozwijają się na podłożu zapalnym, jak przedwczesna miażdżyca naczyń, zawały serca, udary mózgu i wiele innych.
Dr Jerzy Gryglewicz z Fundacji Eksperci dla Zdrowia wyjaśnił, że model KOS-WZD zakłada, iż opiekę nad pacjentem z wczesnym zapaleniem stawów będzie nadzorował tzw. ośrodek koordynujący. Jest to ważne, bo obecnie pacjenci często błąkają się od ośrodka do ośrodka, mają wiele konsultacji, ale nikt nie bierze odpowiedzialności za efekty ich leczenia, tłumaczył specjalista. Ośrodkiem koordynującym powinien być szpital z oddziałem reumatologii i poradnią przyszpitalną, posiadający duże doświadczenie w wykonywaniu procedur diagnostyczno – leczniczych, w tym realizujący świadczenia z zakresu programów lekowych oraz rehabilitacji reumatologicznej.
– tłumaczył dr Gryglewicz. Ważnym elementem KOS-WZS będzie wymóg opracowania indywidualnego planu leczenia pacjenta. Po upływie toku pacjent będzie kontynuował leczenie w specjalistycznej poradni reumatologicznej, wyjaśnił ekspert. Dodał, że równolegle z leczeniem farmakologicznym musi być też prowadzona rehabilitacja reumatologiczna.
Dr Gryglewicz zwrócił uwagę na konieczność wprowadzenia Krajowego Rejestru Wczesnego Zapalenia Stawów, który pozwoli monitorować kompleksowe świadczenia w zakresie reumatologii i ocenić jego skuteczność.
