Czym jest udar mózgu?
Udar to zaburzenie funkcjonowania mózgu, którego przyczyną jest wylew krwi z naczyń krwionośnych – mówimy wówczas o udarze krwotocznym – bądź zahamowanie dopływu krwi do mózgu – udar niedokrwienny. W efekcie komórki mózgowe ulegają zniszczeniu. Znacznie częściej mamy do czynienia z drugim rodzajem udaru, około 80% wszystkich przypadków to te o charakterze niedokrwiennym.
Udar mózgu objawia się intensywnym, trudnym do zniesienia bólem głowy. Osoba poszkodowana doświadcza też mdłości. Oprócz tego, przy udarze występuje porażenie dolnych partii twarzy i problemy z wysłowieniem się. Pojawiają się kłopoty ze wzrokiem. Chory ma trudności z płynnym poruszaniem się, jego chód jest niepewny, chwiejny. Innym, znanym objawem udaru mózgu jest porażenie jednej strony ciała. Przy udarze może też wystąpić utrata przytomności.
Jeśli nie jesteśmy pewni, czy mamy do czynienia z udarem mózgu, poprośmy osobę, by powtórzyła po nas jakieś zdanie (oczywiście nieskomplikowane) lub podniosła ramiona. Jeśli nie będzie w stanie skonstruować nawet prostej wypowiedzi i nie podniesie ramion, wówczas należy jak najszybciej udzielić jej pomocy. Jeżeli jednak nadal mamy wątpliwości, poprośmy bliską nam osobę, by się uśmiechnęła. Jeśli w trakcie tej czynności opadnie jej jeden kącik ust, to niemal pewne, że mamy do czynienia z udarem.
Pierwsza pomoc w przypadku udaru mózgu
Kiedy będziemy już pewni, że osoba, z którą przebywamy, ma udar mózgu, powinniśmy działać jak najszybciej. Ułóżmy ją w pozycji bezpiecznej ustalonej. Dzięki temu będziemy mieli pewność, że nie zachłyśnie się wymiocinami i nie zapadnie się jej język. Następnie wezwijmy pomoc medyczną. Jeśli poszkodowany stracił przytomność, nie oddycha, należy rozpocząć reanimację.
W przypadku udaru liczy się każda sekunda, dlatego nie możemy zwlekać z podjęciem żadnej z tych czynności. Pamiętajmy, że w ciągu jednej minuty zniszczeniu ulega około 2 milionów neuronów.
Co dalej?
Osoba z podejrzeniem udaru mózgu trafia na oddział neurologiczny. Tam wykonywane są niezbędne badania w celu potwierdzenia diagnozy. Konieczne jest poddanie chorego tomografii komputerowej. Jeśli istnieją jakieś przeciwwskazania do wykonania tomografii, wówczas należy wykonać punkcję lędźwiową. Oprócz tego zalecane jest USG dopplerowskie (dowiedz się, jakie jeszcze badania wykonywane są przy udarze mózgu: https://portal.abczdrowie.pl/badania-wykonywane-przy-udarze-mozgu).
Pierwsze trzy tygodnie po udarze są decydujące. To właśnie wtedy następuje najszybsza odbudowa organizmu. Dlatego tak ważna jest w tym czasie harmonijna współpraca chorego i jego rodziny z personelem medycznym.
Czy można się na to przygotować?
Niestety, nie można przewidzieć, kiedy wystąpi udar mózgu. Zmiany występują nagle i bez ostrzeżenia. Tylko chłodna rozwaga i wiedza z zakresu pierwszej pomocy są w stanie uratować chorego.
Co prawda żadne dolegliwości nie zapowiadają udaru mózgu, jednak tryb życia bliskiej nam osoby może nam powiedzieć, czy jest ona na niego narażona (sprawdź, czy jesteś narażony na udar: https://portal.abczdrowie.pl/czy-jestes-narazony-na-udar). Jeśli ukończyła ona 40 lat, cierpi na nadciśnienie bądź cukrzycę, jest nałogowcem (papierosy, alkohol), ma nadwagę, to istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że wystąpi u niej udar mózgu. Dlatego warto jest wcześniej porozmawiać z osobą bliską na temat zmiany stylu życia.
