Szacuje się, że aż 13 mln osób w UE cierpi na choroby wywołane paleniem. Są to zapalenia oskrzeli i inne infekcje dróg oddechowych; choroby płuc, ataki serca i choroby układu krążenia, astma, rak.
Co UE robi w walce z tytoniem? Przede wszystkim przyjęła legislację dotyczącą produktów tytoniowych i reklam tych produktów.
Dyrektywa o produktach tytoniowych z 2001 roku wymaga, by wszystkie produkty tytoniowe sprzedawane w UE zawierały pisemne ostrzeżenia, że "palenie zabija" lub "poważnie szkodzi Tobie i osobom w Twoim otoczeniu". Drugie ostrzeżenie jest wybierane z listy 14 ostrzeżeń (np. "Palenie tytoniu może spowodować powolną i bolesną śmierć"). Ponadto dyrektywa ta zakazuje używania nieprawdziwych określeń typu "light" (lekkie) czy z "niską zawartością substancji smolistych", a także określa maksymalny poziom substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla w papierosach.
Z kolei dyrektywa o reklamie tytoniu z 2003 roku zakazuje reklamy produktów tytoniowych w prasie, radiu i w internecie. Zakazuje również sponsorowania przez firmy tytoniowe wydarzeń ponadnarodowych. Reklama i sponsoring w telewizji są też zakazane dyrektywą o usługach audiowizualnych z 1989 roku.
Jeśli chodzi o prewencję, to kraje członkowskie same ustalają odpowiednie zasady - UE co najwyżej koordynuje działania narodowe i udziela krajom rekomendacji w sprawie ochrony nieletnich czy zakazywania palenia w miejscach publicznych, pracy czy transporcie.
Już pięć krajów UE wprowadziło całkowity zakaz palenia w miejscach pracy i zamkniętych miejscach publicznych, w tym w barach i restauracjach. Są to: Irlandia, Wielka Brytania, Grecja, Hiszpania i Węgry. Na Węgrzech, według nowego prawa przyjętego w kwietniu tego roku, zakaz palenia obejmuje wszystkie miejsca pracy - w tym nie tylko bary i restauracje, ale też hotele. W Hiszpanii zakazem palenia objęto też dyskoteki i terminale transportu publicznego. W Finlandii zakazano ekspozycji produktów tytoniowych, a także sprzedaży w automatach. Zakazano również palenia w publicznych instalacjach pod gołym niebem, a także w pokojach hotelowych.
Włochy, Szwecja, Malta, Łotwa, Finlandia, Słowenia, Francja, Holandia, Cypr i Polska przyjęły legislację antynikotynową, zezwalającą jednak na palenie w wyznaczonych miejscach zamkniętych.
KE planuje przedstawienie w 2012 roku propozycji rewizji dyrektywy o produktach tytoniowych. Jedną z propozycji jest wprowadzenie dużych wizualnych ostrzeżeń lub normalizacja opakowań papierosów.
