Badania, które lekarze zalecają w pierwszej kolejności w przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów to: badanie krwi oceniające obecność markerów nowotworowych (np. beta-HCG; LDH, AFP), USG jąder, a także USG jamy brzusznej i tomografia komputerowa klatki piersiowej.

Reklama

Badanie USG wykonuje się u mężczyzn w różnym wieku. Może być ono wiele razy powtarzane, bo nie naraża pacjenta na szkodliwe promieniowanie. Co ważne wynik badania jest natychmiastowy i sprawdza się między innymi w przypadku urazów jąder, zmian zapalnych czy też torbieli nasiennych, które często mylnie są brane za guzy – mówi Rafał Derewicz, urolog z Humana Medica Omeda w Białymstoku.

Panowie po 50. roku życia powinni regularnie kontrolować stan swoich jąder. Trzeba jednak pamiętać o tym, że USG może być niewystarczające. Należy dodać regularnie kontrolowany poziom PSA oraz ocenę dróg moczowych, w tym nerek, szczególnie uwzględniając osoby, u których w rodzinie pojawiły się nowotwory dróg moczowych, nerek, prostaty czy też jądra oraz pacjenci, u których występował m.in. krwiomocz.

PSA (Prostate Specific Antigen), czyli swoisty antygen sterczowy – jest glikoproteiną wytwarzaną przez komórki nabłonka gruczołowego i służy do rozpoznawania oraz monitorowania przebiegu raka prostaty oraz łagodnego przerostu tego gruczołu – tłumaczy dr Rafał Derewicz i dodaje, że rak prostaty to drugi – zaraz po raku płuc – najczęściej diagnozowany nowotwór u mężczyzn i piąta co do częstości przyczyna śmierci.

Zdaniem specjalistów w Polsce profilaktyka kuleje – są pacjenci po 70. roku życia, którzy nigdy nie mieli badania PSA. Trzeba pamiętać o tym, że samo USG to badanie poglądowe – przy chorobie nowotworowej nie będzie wystarczające. Jest ono wskazane u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Nie każde podwyższone PSA oznacza nowotwór, natomiast każdy podwyższony wynik badania PSA powinien być sprawdzony przez specjalistę.

Zdarza się, że nie każdą zmianę nowotworową trzeba leczyć. Kiedy urolog mówi: jest nowotwór, ale nic nie będziemy robić – pacjent przeżywa szok. Ale tak naprawdę nie trzeba nic robić, ponieważ te nowotwory są grupą niehomogenną czyli niejednorodną . Część specjalistów uważa, że nowotwory gruczołu krokowego to różne choroby, a co za tym idzie, ich przebieg może być różny – mówi specjalista z Omedy.

Jeśli chodzi o markery nowotworowe, ich oceny dokonuje się przed usunięciem jądra, jak i po, co pozwala monitorować stan pacjenta. Ponadto ich podwyższone miano może wskazywać na konkretną grupę nowotworów jądra (tzw. nasieniaki i nie nasieniaki).

Nowotwór jądra rozpoznaje się badaniem fizykalnym, można również wykonać badanie ultrasonograficzne. W niektórych typach nowotworów jąder może dojść do powiększenia piersi u mężczyzny, czyli tzw. ginekomastii. Każde powiększenie moszny u młodego mężczyzny powinno podlegać kontroli lekarskiej.

Każda zmiana wyglądu jąder (powiększenie, zmniejszenie, zaczerwienienie, obrzęk, guzki) i ból lub dyskomfort w ich obrębie może być wskazaniem do skierowania pacjenta na USG jąder, jednak jest ono tylko jedną z wielu składowych odpowiedniej diagnozy.