Próchnica niszczy więcej niż uśmiech
W Polsce od dawna mówi się o epidemii próchnicy u dzieci. Dane Ogólnopolskiego Monitoringu Zdrowia Jamy Ustnej wskazują, że zepsute zęby ma ponad 85 proc. 6-latków. Zgodnie ze statystykami Ministerstwa Zdrowia tylko 20 proc. 5-latków ma całkowicie zdrowe zęby, z kolei 15 proc. nastolatków jeszcze przed ukończeniem 18. roku życia nie ma jednego zęba stałego. Problem ubytków jest szczególnie dotkliwy u najmłodszych, których zęby mleczne są mniej odporne na bakterie. Wówczas brak leczenia może spowodować poważne konsekwencje.
mówi lek. stom. Milena Łapaj z Dentim Clinic w Katowicach.
Co więcej, nieleczony stan zapalny miazgi może rozwinąć się w ropień i stanowić źródło infekcji dla całego organizmu. Ogniska zapalne w zębach wpływają również na inne organy i w ekstremalnych przypadkach mogą wywołać zagrażające życiu infekcje nerek, serca, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsę, wymagające antybiotyków, a nawet hospitalizacji. Zgodnie z badaniami University College London opublikowanymi na łamach czasopisma „Nature” wczesna próchnica zaburza również rozwój fizyczny dorastającego człowieka. Wpływa na masę ciała, hamuje wzrost i pogarsza jakość życia u dzieci w wieku przedszkolnym w stosunku do ich rówieśników, którzy są wolni od tego problemu.
Skąd próchnica u dziecka?
Próchnica u dzieci to najczęściej wypadkowa kilku czynników: zbyt dużej ilości cukru w diecie, złej higieny jamy ustnej, nieodpowiednich nawyków oraz braku opieki stomatologicznej.
Dziecko jest bardziej narażone na infekcje zębów z racji dopiero rozwijającej się odporności oraz struktury szkliwa zębów mlecznych, które jest cieńsze i słabiej zmineralizowane. Próchnica wczesna rozpoczyna się niedługo po wyrznięciu się pierwszych zębów u dziecka. Ma szybki, gwałtowny przebieg i jeśli nie reagujemy we wczesnym stadium, może być nieuleczalna oraz w krótkim czasie doprowadzić do tak rozległych uszkodzeń zębów, że jednym rozwiązaniem może okazać się ich usunięcie.
Gdy zabraknie mleczaków
Fizjologicznie zęby mleczne u dziecka powinny wypaść same, by zrobić miejsce dla wyrzynających się zębów stałych. Jeśli jednak dziecko utraci mleczaki przedwcześnie na skutek zaawansowanej, rozległej próchnicy, skutki nie pozostaną bez echa. - Zdarzają się przypadki dzieciaków 4-6-letnich z zaawansowaną i nieodwracalną próchnicą zębów mlecznych, które muszą zostać usunięte. W przeciwnym wypadku ryzykujemy powikłaniami np. rozwojem groźnych ropni zębowych w okolicy okołowierzchołkowej – wyjaśnia stomatolog.
Wczesna utrata zębów mlecznych, choć w takich przypadkach niezbędna, nie pozostanie bez wpływu na funkcjonowanie i zdrowie dziecka. Mogą pojawić się problemy z prawidłową wymową, trudności z poprawną artykulacją głosek czy seplenienie. Pogorszeniu ulegnie umiejętność gryzienia, żucia i formowania kęsa, dziecko może mieć kłopoty z odżywianiem i właściwym trawieniem. Przedwczesna utrata zębów mlecznych może również prowadzić do przeciążeń innych zębów, ich ścierania, zaburzeń w stawie skroniowo-żuchwowym czy wad zgryzu. Nieprawidłowe ułożenie zębów utrudnia z kolei ich właściwą higienę, przez co mały pacjent jest bardziej narażony na stany zapalne dziąseł.
– mówi stomatolog.
Nie bez znaczenia są konsekwencje dla psychiki dziecka. Braki zębowe spowodowane próchnicą mogą wpłynąć na jego samoocenę, funkcjonowanie w szkole czy utrudnić kontakty z rówieśnikami.
Mleczaki można i trzeba leczyć
Dentyści przyznają, że powikłań próchnicy można uniknąć poprzez wczesną diagnozę. Jak rozpoznać problem u dziecka? – doradza ekspert Dentim Clinic.
Błędem jest myślenie, że mleczaków się nie leczy, ponieważ i tak wypadną. W przypadku, gdy maluch ma ubytki, leczenie jest niezbędne. W przypadku próchnicy można zastosować tradycyjne borowanie i wypełnienie zęba plombą, a nawet leczenie kanałowe zęba mlecznego, zabieg, który może uratować go przed usunięciem. Nowoczesne metody znieczulenia, np. znieczulenie przy użyciu komputera oraz gazu rozweselającego, pozwalają na bezstresowe i pozbawione bólu leczenie próchnicy.
Dobre nawyki na wagę zdrowia
Jeśli chcemy ustrzec się ubytków u dziecka, warto wprowadzić kilka zasad. Niezbędna jest zbilansowana dieta bogata w witaminy i minerały oraz redukcja węglowodanów prostych w codziennym menu. Ograniczajmy przekąski, które mają lepką konsystencję i zawierają dużo cukru np. cukierki, czekoladki, chipsy czy ciastka oraz te o dużej zawartości kwasów np. napoje typu cola czy owoce cytrusowe. Aby uniknąć tzw. próchnicy butelkowej występującej między 1. a 4. rokiem życia, wyeliminujmy niezdrowe nawyki np. nie podawajmy dziecku na noc do picia butelki z mlekiem lub słodkim soczkiem oraz nie pozwalajmy, aby usypiało z butelką w ustach, co naraża je na długotrwały kontakt z kwasami i jest pożywką dla bakterii. To samo tyczy się kubków niekapków, z których maluch sączy słodkie płyny cały dzień. Woda będzie najlepszym wyborem dla dziecka.
mówi stomatolog.
Pierwszą wizytę u dentysty tzw. wizytę adaptacyjną powinniśmy odbyć nie później niż przed 1 urodzinami dziecka, nawet jeśli problemy jeszcze nie występują. – – wyjaśnia stomatolog. Jak przyznają specjaliści, wcześnie ukształtowane dobre nawyki i higiena ząbków u dziecka są kluczowe, jeśli chcemy, by zachowało pełne uzębienie w wieku dorosłym i ustrzegło się problemów zdrowotnych.
