Oprócz rozdzierającego bólu powodowanego przez uciskający drogi moczowe kamień i wzrost ciśnienia zalegającego moczu, kamica moczowa ma również związek z przewlekłą chorobą nerek, osteoporozą i chorobami układu krążenia. Osoba, w której nerce raz pojawił się kamień moczowy, ma 30 proc. szans na kolejny kamień w ciągu pięciu lat.
Lekarze często przepisują pacjentom z kamicą nerkową zmiany w diecie, mające zapobiec kolejnym bolesnym epizodom.
Jednak niewiele badań dotyczyło zmian w diecie u osób, którzy mają jeden incydent tworzenia się kamieni nerkowych - w porównaniu z osobami, którzy mają nawracające incydenty.
Wpływ diety na tworzenie kamieni nerkowych
Aby dokładnie zbadać wpływ zmian w diecie, naukowcy z Mayo Clinic zaprojektowali prospektywne badanie. 411 pacjentów, u których po raz pierwszy wystąpiły objawowe kamienie nerkowe, oraz grupa kontrolna, składająca się z 384 osób, otrzymali kwestionariusze dotyczące diety. Wszyscy uczestnicy byli obserwowani w Mayo Clinic w Rochester i Mayo Clinic na Florydzie w latach 2009-2018.
Jak wykazała analiza danych, niższe spożycie wapnia i potasu w diecie, a także mniejsze spożycie płynów, kofeiny i fitynianów, są związane z większym prawdopodobieństwem wystąpienia pierwszego epizodu objawowej kamicy nerkowej.
Spośród pacjentów, u których po raz pierwszy pojawiły się kamienie, 73 doświadczyło nawrotu kamieni w ciągu 4,1 roku obserwacji (mediana). Jak wykazała dalsza analiza, niższy poziom wapnia i potasu w diecie sugerował, że może nastąpić nawrót choroby.
– zastrzega dr Andrew Rule, nefrolog Mayo Clinic i starszy autor badania. - .
Niskie spożycie płynów i kofeiny wpływa na tworzenie się kamieni nerkowych
Badanie wykazało, że tworzenie się kamieni po raz pierwszy związane jest ze spożyciem płynów poniżej 3400 mililitrów dziennie (około dziewięciu szklanek), podobnie jak spożycie kofeiny i fitynianów Mające swoje zdrowotne wady i zalety fityniany obecne są głównie w roślinach strączkowych, nasionach zbóż, pestkach i orzechach. W dzienne spożycie płynów wliczone zostały pokarmy takie, jak owoce i warzywa.
Niskie spożycie płynów i kofeiny może skutkować małą objętością i zwiększonym stężeniem moczu, przyczyniając się do tworzenia kamieni. Fitynian jest związkiem przeciwutleniającym, obecnym w pełnych ziarnach, orzechach i innych produktach spożywczych, który może prowadzić do zwiększonego wchłaniania wapnia i wydalania go z moczem.
-– wskazał dr Rule. -
Potas i wapń w diecie, by zapobiec kamicy nerkowej
Jak zaznaczył dr Api Chewcharat, pierwszy autor artykułu i pracownik naukowy Mayo Clinic w czasie badania, niski poziom wapnia i potasu w diecie był ważniejszym czynnikiem pozwalającym na przewidywanie dalszych losów pacjenta (predyktorem), niż przyjmowanie płynów nawracających kamicy nerkowej. - - komentuje.
Z badania wynika, że diety z dziennym spożyciem rzędu 1200 miligramów wapnia mogą pomóc w zapobieganiu pierwszemu epizodowi kamicy nerkowej, jak i nawrotom. To dzienne spożycie jest zgodne z dziennymi zaleceniami żywieniowymi Departamentu Rolnictwa USA.
Chociaż zalecane jest również wyższe spożycie potasu, USDA nie zaleca poziomu codziennego spożycia potasu. Badanie również nie zaleca konkretnego poziomu spożycia.
Jak wyjaśnia dr Chewcharat, pacjenci powinni dodawać do swojej diety więcej owoców i warzyw o wysokiej zawartości wapnia i potasu. Owoce bogate w potas to na przykład banany, pomarańcze, grejpfruty, melony i morele. Warzywa - pomidory, ziemniaki, groszek, ogórki i cukinia, a także grzyby.
