Cukrzyca bywa nazywana schorzeniem zachodniej cywilizacji, ponieważ liczba diabetyków jest ponad dwukrotnie wyższa, niż przed 30 laty. 

Chorobę powodują zaburzenia w wydzielaniu insuliny, hormonu pobudzającego komórki do wchłaniania i przetwarzania cukru. Niedobór insuliny prowadzi do zbyt dużej ilości cukru we krwi, a to wywołuje między innymi wzmożone pragnienie, zmniejszenie masy ciała i ogólne osłabienie. Cierpiący na to schorzenie nazywani są "cukrzykami" lub "diabetykami", od łacińskiego słowa "diabetes". 

Liczba chorych na cukrzycę szybko rośnie. Szacuje się, że w 2030 roku na świecie będzie 552 miliony diabetyków. Co 5 sekund ktoś na świecie dowiaduje się, że jest chory na cukrzycę, a co 10 sekund ktoś umiera z powodu powikłań tej choroby.
W Polsce na cukrzycę cierpi około 3 milionów ludzi, spośród nich około 750 tysięcy nie wie jeszcze o swojej chorobie. Około 600 tysięcy osób jest leczonych insuliną. 

Według rankingu Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej z 2013 roku, Polska zajmuje w Europie czwarte miejsce pod względem częstości występowania cukrzycy, za Rosją, Portugalią i Cyprem.

Światowy Dzień Cukrzycy został ustanowiony w 1991 roku przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną. Jego obchody w naszym kraju organizuje Polskie Stowarzyszenie Diabetyków.

Powstawaniu cukrzycy sprzyjają: niewłaściwe odżywianie, brak ruchu, otyłość, nadużywanie leków i palenie papierosów. Wciąż badane są genetyczne i wirusowe uwarunkowania choroby. 

Istnieją dwa rodzaje cukrzycy - typ pierwszy i drugi. Typ pierwszy jest głównie chorobą wieku dziecięcego i młodzieńczego i wymaga codziennego przyjmowania zastrzyków z insuliny. 

Schorzenie typu drugiego, na które w 80 procentach zapadają osoby otyłe, występuje przede wszystkim u ludzi dorosłych i starszych. Leczy się je zwykle lekami doustnymi.

Cukrzyca wymieniana jest wśród głównych przyczyn chorób układu krążenia, utraty wzroku, niewydolności nerek oraz amputacji kończyn dolnych. Od 75 do 80 procent cukrzyków umiera z powodu chorób układu krążenia. Ryzyko zgonu w przypadku diabetyków jest trzykrotnie wyższe niż w przypadku ludzi zdrowych. 

Choroba ta jest znana od bardzo dawna. Pierwsze wzmianki o niej pojawiły się już na egipskim papirusie z około 1550 roku przed naszą erą. Przełomem w leczeniu cukrzycy było odkrycie insuliny w 1922 roku przez Fredericka Bantinga i jego asystenta Charlesa Besta, za co zostali wyróżnieni Nagrodę Nobla w 1923 roku. 

Obchody Światowego Dnia Walki z Cukrzycą w rocznicę odkrycia insuliny, czyli 27 czerwca, organizuje w naszym kraju Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, za zgodą Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej. 

Edukacji i prewencji w cukrzycy służy także Międzynarodowy Dzień Walki z Cukrzycą, ustanowiony przez Światową Organizację Zdrowia, który jest obchodzony 14 listopada, w rocznicę urodzin odkrywcy insuliny przez Bantinga i Besta.