Co ważne, nie każda dolegliwość w okolicy odbytu oznacza hemoroidy. Objawy mogą świadczyć także o zakrzepicy żył odbytu, szczelinie odbytu czy stanie zapalnym. Dlatego zamiast samodzielnie stawiać diagnozę, warto zgłosić się do lekarza.
Hemoroidy ma każdy. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy się powiększają
Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że hemoroidy są chorobą samą w sobie. W rzeczywistości hemoroidy to naturalna część organizmu. Są to poduszeczki naczyniowe znajdujące się w kanale odbytu, które pomagają utrzymać szczelność odbytu i kontrolować wypróżnianie. Kłopoty pojawiają się dopiero wtedy, gdy hemoroidy ulegają powiększeniu, stanowi zapalnemu lub zaczynają wypadać na zewnątrz. Wówczas mogą powodować świąd, pieczenie, uczucie niepełnego wypróżnienia czy krwawienie. Nie każdy ból odbytu oznacza jednak chorobę hemoroidalną.
Silny, nagły ból może być objawem zakrzepicy żył odbytu. To schorzenie polega na powstaniu skrzepu krwi w niewielkim naczyniu krwionośnym przy odbycie. Charakterystycznym objawem jest twardy, niebieskawy guzek oraz bardzo intensywny ból, szczególnie w pierwszych dniach. Innym częstym problemem jest szczelina odbytu, czyli niewielkie pęknięcie błony śluzowej kanału odbytu. Towarzyszy jej ostry ból podczas wypróżniania oraz niewielkie krwawienie. Znacznie rzadziej podobne objawy mogą być związane z ropniem lub nowotworem, dlatego przewlekłego bólu czy obecności krwi w stolcu nigdy nie należy bagatelizować.
Hemoroidy, ból i krwawienie z odbytu. Dlaczego tak wiele osób zwleka z wizytą u lekarza
Największą przeszkodą jest wstyd. Dla wielu osób rozmowa o problemach z odbytem jest krępująca, dlatego próbują leczyć się samodzielnie lub liczą, że dolegliwości same ustąpią. To błąd. Im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym łatwiejsze i mniej inwazyjne jest leczenie. W większości przypadków nie ma potrzeby wykonywania operacji, a badanie odbytu jest znacznie mniej nieprzyjemne, niż wyobrażają sobie pacjenci.
Coraz częściej lekarze zwracają uwagę na zaskakujący czynnik ryzyka - długie siedzenie na toalecie. Przeglądanie telefonu, czytanie wiadomości lub oglądanie filmów sprawia, że wiele osób spędza na sedesie kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt minut. W takiej pozycji zwiększa się nacisk na naczynia krwionośne w kanale odbytu, co sprzyja powiększaniu hemoroidów. Dlatego specjaliści zalecają, aby korzystanie z toalety ograniczyć wyłącznie do czasu potrzebnego na wypróżnienie. Smartfon lepiej zostawić poza łazienką.
Powiększone hemoroidy często pojawiają się u kobiet w ciąży i po porodzie. Powiększająca się macica utrudnia prawidłową pracę jelit, sprzyja zaparciom i zwiększa nacisk na naczynia krwionośne w obrębie miednicy. Dodatkowo zmiany hormonalne powodują rozluźnienie tkanek, co również sprzyja powiększaniu hemoroidów. Dobra wiadomość jest taka, że u wielu kobiet zmiany stopniowo cofają się w ciągu kilku miesięcy po porodzie. Pomagają w tym odpowiednie nawodnienie, dieta bogata w błonnik oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy.
Czy hemoroidy zawsze wymagają operacji
To kolejny popularny mit. W zdecydowanej większości przypadków leczenie rozpoczyna się od zmiany codziennych nawyków. Kluczowe znaczenie mają dieta bogata w błonnik, picie odpowiedniej ilości wody, regularna aktywność fizyczna oraz unikanie silnego parcia podczas wypróżniania. U wielu pacjentów już takie postępowanie prowadzi do wyraźnej poprawy. Jeżeli objawy utrzymują się mimo zmiany stylu życia, lekarz może zaproponować małoinwazyjne zabiegi wykonywane ambulatoryjnie. Jednym z nich jest podwiązanie hemoroidów specjalnymi gumkami, które powodują ich stopniowe obumarcie. Inną metodą jest skleroterapia, polegająca na podaniu preparatu powodującego obkurczenie zmienionych naczyń. Oba zabiegi są krótkie, zwykle nie wymagają znieczulenia i pozwalają szybko wrócić do codziennych aktywności. Operacja jest konieczna jedynie u części pacjentów z zaawansowaną chorobą.
Hemoroidy, ból i krwawienie z odbytu. Stres również może nasilać problemy z odbytem
Coraz więcej badań potwierdza, że między mózgiem a jelitami istnieje silna zależność. Przewlekły stres może wpływać na pracę jelit, powodować zaparcia, nasilać zespół jelita drażliwego oraz zwiększać napięcie mięśni dna miednicy. U niektórych osób prowadzi to do przewlekłego bólu odbytu, mimo że badania nie wykazują poważnych zmian chorobowych. W takich sytuacjach pomocne mogą być techniki relaksacyjne, joga, pilates, ćwiczenia mięśni dna miednicy czy ograniczenie przewlekłego stresu.
Jak prawidłowo dbać o higienę odbytu
Wbrew reklamom okolica odbytu nie wymaga stosowania wielu kosmetyków. Wręcz przeciwnie - nadmiar preparatów może podrażniać delikatną skórę. Specjaliści zalecają mycie odbytu zwykłą letnią wodą. Nawilżane chusteczki czy perfumowany papier toaletowy mogą zawierać substancje drażniące, które sprzyjają podrażnieniom i alergiom kontaktowym. Coraz więcej osób decyduje się także na korzystanie z bidetu lub prostych nakładek myjących montowanych na sedesie. To rozwiązanie jest delikatniejsze dla skóry niż intensywne wycieranie papierem.
Każdy przypadek krwawienia z odbytu, przewlekłego bólu, wyczuwalnego guzka lub utrzymującego się świądu wymaga konsultacji medycznej. Choć najczęściej przyczyną są hemoroidy lub inne łagodne schorzenia, podobne objawy mogą występować również w przebiegu poważniejszych chorób. Nie warto więc czekać miesiącami ani leczyć się wyłącznie preparatami dostępnymi bez recepty. W większości przypadków odpowiednio wcześnie wdrożone leczenie jest szybkie, skuteczne i pozwala uniknąć bardziej zaawansowanych zabiegów. Im wcześniej zgłosimy się do specjalisty, tym większa szansa, że problem uda się rozwiązać prostymi metodami i bez niepotrzebnego cierpienia.
Autorka specjalizująca się w tworzeniu i redagowaniu treści dotyczących zdrowia, dobrego samopoczucia i stylu życia. Tworzy teksty, które mają na celu nie tylko zaciekawić, ale też pomóc Czytelnikom lepiej dbać o siebie - bez nadmiaru medycznego żargonu, za to z naciskiem na rzetelność i prosty przekaz.